Касьцёл Сьвятой Ганны (Мосар)

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку
Славутасьць
Касьцёл сьвятой Ганны
Kaścioł śv. Hanny, Mosar, Biełaruś.jpg
Краіна Беларусь
Вёска Мосар
Каардынаты 55°13′34″ пн. ш. 27°28′1″ у. д. / 55.22611° пн. ш. 27.46694° у. д. / 55.22611; 27.46694Каардынаты: 55°13′34″ пн. ш. 27°28′1″ у. д. / 55.22611° пн. ш. 27.46694° у. д. / 55.22611; 27.46694
Канфэсія каталіцтва
Эпархія Віцебская дыяцэзія 
Архітэктурны стыль клясыцызм
Дата заснаваньня 1792
Статус Дзяржаўны сьпіс гісторыка-культурных каштоўнасьцяў Рэспублікі Беларусь
Стан дзейны
Касьцёл сьвятой Ганны на мапе Беларусі
Касьцёл сьвятой Ганны
Касьцёл сьвятой Ганны
Касьцёл сьвятой Ганны
Commons-logo.svg Касьцёл сьвятой Ганны на Вікісховішчы

Касьцё́л сьвято́й Га́нны — каталіцкі храм у вёсцы Мосар Віцебскай вобласьці Беларусі. Адносіцца да Шаркоўшчынскага дэканату Віцебскай дыяцэзіі. Помнік архітэктуры ў стылі клясыцызму[1][2], збудаваны ў 1792 року. Занесены ў Дзяржаўны сьпіс гісторыка-культурных каштоўнасьцяў Рэспублікі Беларусь (код 212Г000397)[1].

Мінуўшчына[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Касьцёл сьвятой Ганны збудаваны ў 1792 на сродкі Робэрта і Ганны Бжастоўскіх, якія валодалі Мосарам у канцы XVIII стагодзьдзя[3].

Найбольшай колькасьці парафія дасягнула ў 20-30-я рокі XX стагодзьдзя, калі Мосар быў у складзе Польшчы. У 1929 року парафія налічвала болей за 5700 вернікаў[4]. У 1926—1931 ішло збудаваньне мураванай званіцы замест ранейшай драўлянай.

Пад час Другой сусьветнай вайны касьцёл дзейнічаў, а пасьля яе, нягледзячы на спробы савецкіх уладаў зачыніць храм, у ім служыў пасьля вяртаньні з сыбірскай ссылкі а. Міхал Сухарэвіч усутыч да сьмерці ў 1961 року. З 1961 да 1988 парафія ня мела сьвятара, але вернікі працягвалі зьбірацца ў храме і маліцца[5]. З 1990 усутыч да сьмерці ў 2010 року парафіяльным сьвятаром служыў а. Юзэф Булька. За ім храм быў адноўлены, перад храмам закладзены парк, пабудаваныя этапы Крыжовага шляху. Юзэф Булька заснаваў таксама антыалькагольны музэй пры касьцёле і заклаў у парку «алею цьвярозасьці»[6]. У 2006 року за сваю дзейнасьць Булька быў узнагароджаны мэдалём Францішка Скарыны[7].

15 жніўня 2005 року ля касьцёльнага муру быў урачыста адкрыты помнік Яну Паўлу II[4].

Архітэктура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Парк і скульптура «П’ета» перад галоўным фасадам царквы

Храм сьвятой Ганны мае прастакутны ў пляне аб’ём, накрыты двухпакатным дахам. Галоўны і бакавыя фасады завершаныя высокімі трыкутнымі франтонамі, падзеленымі на 3 часткі пілястрамі і прарэзанымі ў цэнтры прастакутным дзьвярным і аркавым ваконным прахонамі.

У інтэр’еры вылучаюцца абразы «Ўкрыжаваньне» і «Маці Божая Адзігітрыя» (XVIII стагодзьдзе). Па пэрымэтры храму разьмешчаныя 14 гарэльефных панно з стадямі Крыжовага шляху (канец XVIII — пачатак XIX стагодзьдзяў).

Трох’ярусная званіца 1931 року пабудовы мае шатровае завершаньне з крыжам. У парку перад храмам намаганьнямі а. Ю. Булькі пастаўленыя скульптура П’ета, грот Божай Маці і 14 этапаў Крыжовага шляху.

У храме захоўваецца фрагмэнт мошчаў сьвятога Юстына, які быў прывезены ў сярэдзіне XVIII стагодзьдзя старостам Антоніем Кошчыцам з Рыму ў якасьці асабістага падарунку Папы Бэнэдыкта XIV[5]. Пачаткова мошчы знаходзіліся ў Мядзеле, у кармэліцкім касьцёле. Пасьля ейнага закрыцьця былі перанесеныя ў 1838 року ў Мосар[4]. Цяпер яны захоўваюцца ў бакавой каплічцы ля алтару Божай Маці.

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ а б Касцёл Ганны // Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі. Віцебская вобласць. — Менск: Беларуская савецкая энцыклапедыя, 1985. — С. 235.
  2. ^ Мосарскі касцёл Ганны // Архітэктура Беларусі: Энцыклапедычны даведнік. — Менск: Беларуская энцыклапедыя імя Петруся Броўкі, 1993. — 620 с. — ISBN 5-85700-078-5
  3. ^ Габрусь Т. в. Мосар, Касцёл св. Ганны // Мураваныя харалы: Сакральная архітэктура беларускага барока. — Менск: Ураджай, 2001. — 287 с. — ISBN 985-04-0499-X
  4. ^ а б в Касьцёл Сьвятой Ганны Радзіма майго духу Праверана 20 верасьня 2015 г.
  5. ^ а б Мосар — парафія Сьв. Ганны. Рыма-Каталіцкі касьцёл у БеларусіПраверана 20 верасьня 2015 г.
  6. ^ Сотни прихожан-католиков, католические епископы из Беларуси, Литвы, Польши приехали в Мосар попрощаться с ксендзом Юозасом Булькой(рас.). БТ (11 студзеня 2010). Праверана 20 верасьня 2015 г.
  7. ^ Загад прэзыдэнта Рэспублікі Беларусь «Аб узнагароджаньні Ю.В. Булькі мэдалём Францішка Скарыны» Праверана 20 верасьня 2015 г.

Літаратура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Кулагін А. Каталіцкія храмы Беларусі: Энцыкл. даведнік / А. Кулагін; фатограф А. Дыбоўскі. — 2-е выд. — Менск: БелЭн, 2008. — 488 с.: іл. ISBN 978-985-11-0395-5.
  • Габрусь Т. Мураваныя харалы: Сакральная архітэктура беларускага барока. — Менск: «Ураджай», 2001. — 287 с.: іл. ISBN 985-04-0499-X.
  • Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі. — Мн.: Беларуская савецкая энцыклапедыя, [1986—1988]

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Histvalue sign export.svg Аб’ект Дзяржаўнага сьпісу гісторыка-культурных каштоўнасьцяў Рэспублікі Беларусь, шыфр  212Г000397