Вільгельміна Зындрам-Касьцялкоўская

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку

Вільгельмíна Зындрам-Касьцялкóўская (польск. Wilhelmina Zyndram-Kościałkowska, нар. у 1844, Горадня, Расейская імпэрыя ― 27 красавіка 1926, Горадня) — польская пісьменьніца-пазытывістка, эсэістка, літаратуразнаўца і перакладніца.

Вільгельміна Зындрам-Касьцялкоўская
Wilhelmina Zyndram-Kościałkowska
Wilhelmina Zyndram-Kościałkowska.jpg
Асабістыя зьвесткі
Імя пры нараджэньні Вільгельміна Зындрам-Касьцялкоўская
Нарадзілася 1844(1844)
Горадня
Памерла 27 красавіка 1926
Гародня
Пахаваная Фарныя могілкі, Гародня
Літаратурная дзейнасьць
Род дзейнасьці Пісьменьніца, перакладніца
Гады творчасьці 1888-1926
Кірунак Пазытывізм
Жанр Эсэ, навэля, аповесьць
Мова Польская
Дэбют 1888
Значныя творы Bajki archaiczne i nowele (1906)

Жыцьцяпіс[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Вільгельміна Зындрам-Касьцялкоўска была дачкой Бэнэдыкта Зындрам-Касьцялкоўскага (1807-1851) і Эміліі з Чэхоўскіх. Дзяцінства прайшло ў Друскеніках. Пасьля заканчэньня школы ў Вільні пераехала ў Горадню. У той час яна таксама езьдзіла ў Варшаву і за мяжу (у тым ліку ў Італію)[1].

Яна напісала і апублікавала свой літаратурны дэбют — аповесьць «Залатая графіня» — разам з Элізай Ажэшкай, якая заахвочвала яе працягваць працу і была для яе літаратурнай узорам. Аднак у наступныя гады паміж імі ўзьнік канфлікт, зьвязаны з уключэньнем «Залатой графіні» ў выданьне твораў Ажэшкі[2].

Яна таксама сябравала зь Леапольдам Мэетам, польскім адвакатам, літаратарам і філянтропам.

Памерла ў Горадні 27 красавіка 1926 г. ва ўзросьце 82 гадоў і была пахаваная на Каталіцкіх фарных могілках. Магіла пісьменьніцы захавалася[3].

Творчасьць[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Акрамя кароткіх апавяданьняў, яна пісала эсэ, у якіх прадстаўляла профілі ангельскіх, амэрыканскіх, італійскіх і гішпанскіх пісьменьнікаў[2].

Таксама займалася перакладамі замежнай літаратуры: пераклад рамана "Дэвід Капэрфілд" Чарлза Дыкенза перавыдаецца ў ейным перакладзе да сёньняшняга дня[2].

Напісала шмат артыкулаў па польскай і замежнай літаратуры, між іншым пра творчасьць Уладзіслава Сыракомлі, Цыпрыяна Каміля Норвіда, Ігната Ходзькі, Марыі Канапніцкай, Аляксандра Сьвёнтахоўскага[3].

Яна выдала свае літаратурныя творы даволі позна: пачынаючы з 80-ых гадоў XIX ст. Друкавала іх у часопісах «Ateneum» і «Bluszcz». таксама выдала асобныя зборнікі: аповесьці «W półcieniu» (1885), ««Jedna z wielu» (1903), «Obrazki» (1904), «Bajki archaiczne i nowele» (1906)[2].

Творы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Уласныя творы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

• Złota hrabinka. Opowiadanie lekarza, „Ateneum” 1877 t. 3. przedruk „Kurier Lwowski” 1888 nr 97–125,

• Władysław Syrokomla. Studium literackie, Wilno 1881.

• W półcieniu. Opowiadania i obrazki, Warszawa 1885,

• Bajki archaiczne i nowele, Lwów 1906.

• Szkice literackie, t. 1–2. Warszawa 1907–1908.

Пераклады[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

• Bret Harte: Nowele, Warszawa 1885.

• Pierre Loti: Rybak islandzki, powieść, Warszawa 1887, wyd. nast. Warszawa 1888.

• Karol Dickens: David Copperfield, powieść, Warszawa 1888;, Warszawa 1889, wyd. nast. (poprawione przez Grzegorza Sinko) pt. Dzieje, przygody, doświadczenia i zapiski Dawida Copperfielda, t. 1–2., Warszawa 1954, wyd. nast. m.in. wyd. szóste, Warszawa 1987.

• Rudyard Kipling: Nowele, Petersburg 1892.

• Harte-Bret: Nowele — Peter Schroeder — Za śnieżnym okopem — Milioner, Lwów 1898.

• Karol Dickens: Ciężkie czasy, powieść, Lwów 1899.

• Gabriele D’Annunzio: Ogień, cz. 1–2, Warszawa 1901.

• P. Loti: Nowele i szkice, Lwów 1901.

• Harte-Bret: Ostatnie nowele, Warszawa 1903.

• Grazia Deledda: Po rozwodzie, powieść, cz. 1–2, Warszawa 1904.

• P. Loti: Wrażenia z dalekiego Wschodu, Warszawa 1904.

• Grazia Deledda: Popiół, powieść, Warszawa 1906.

• M.R. Monlaur: Po dziewiątej godzinie, Warszawa 1908.

• Grazia Deledda: Sprawiedliwość, Warszawa 1909.

• S. Farina: Syn mój, Warszawa 1912.

• Joseph Conrad: Banita, powieść, Lwów 1919.

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ Mieczysław Jackiewicz, Wilhelmina Zyndram-Kościałkowska, Magazyn Polski, NR 10 (141) Październik 2017, s. 28.
  2. ^ а б в г Dawni pisarze polscy od początków piśmiennictwa do Młodej Polski. Przewodnik biograficzny i bibliograficzny. T. Tom drugi I–Me. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 2001, s. 221.
  3. ^ а б Mieczysław Jackiewicz, Wilhelmina Zyndram-Kościałkowska, Magazyn Polski, NR 10 (141) Październik 2017, s. 29.