Вайсковыя годнасьці Беларусі

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
(Перанакіравана з «Вайсковыя званьні Беларусі»)
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку

Вайсковыя годнасьці Беларусі ўведзеныя законам № 1914-XII «Пра вайсковы абавязак і вайсковую службу» 5 лістапада 1992 року[1]

У Беларусі ўсталяваныя два віды вайсковых годнасьцяў — вайсковыя і карабельныя (прысвойваюцца вайскоўцам рачных падразьдзелаў Памежнае службы).

Перад годнасьцю вайскоўца, які праходзіць службу ў ґвардзейскай вайсковай частцы, дадаецца слова «ґвардыі», напрыклад «ґвардыі сяржант». Вайсковая годнасьць афіцэра, якая мае вайскова-ўліковую адмысловасьць і вышэйшую адукацыю юрыдычнага або мэдычнага (вэтэрынарнага) профілю, дадаецца адпаведна словамі «юстыцыі» або «мэдычнае службы», напрыклад «лейтэнант юстыцыі», «маёр мэдычнае службы». Вайсковая годнасьць рэзэрвіста дадаецца словам «рэзэрву», напрыклад «яфрэйтар рэзэрву». Вайсковая годнасьць грамадзяніна, які знаходзіцца ў запасе або адстаўцы, дадаецца адпаведна словамі «запасу» або «у адстаўцы».

Годнасьці[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Ґенэралы й афіцэры[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Катэґорыі Ґенэралы Старшыя афіцэры Малодшыя афіцэры
Код НАТО OF-8 OF-7 OF-6 OF-5 OF-4 OF-3 OF-2 OF-1
Сухапутныя войскі Post-Soviet-Army-OF-8.svg Post-Soviet-Army-OF-7.svg Post-Soviet-Army-OF-6.svg Post-Soviet-Army-OF-5.svg Post-Soviet-Army-OF-4.svg Post-Soviet-Army-OF-3.svg Post-Soviet-Army-OF-2.svg Post-Soviet-Army-OF-1c.svg Post-Soviet-Army-OF-1b.svg Post-Soviet-Army-OF-1a.svg
Ґенэрал-палкоўнік Ґенэрал-лейтэнант Ґенэрал-маёр Палкоўнік Падпалкоўнік Маёр Капітан Старшы лейтэнант Лейтэнант Малодшы лейтэнант
ВПС Russia-AirBorne-OF-8-1994-field.svg Russia-AirBorne-OF-7-1994-field.svg Russia-AirBorne-OF-6-1994-field.svg Russia-AirBorne-OF-5-1994-field.svg Russia-AirBorne-OF-4-1994-field.svg Russia-AirBorne-OF-3-1994-field.svg Russia-AirBorne-OF-2-1994-field.svg Russia-AirBorne-OF-1c-1994-field.svg Russia-AirBorne-OF-1b-1994-field.svg Russia-AirBorne-OF-1a-1994-field.svg

Падафіцэры й жаўнеры[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Катэґорыі Прапаршчыкі Падафіцэры Жаўнеры
Код НАТО OF-9 OF-8 OF-7 OF-6 OF-5 OF-4 OF-3 OF-2 OF-1
Russia-Army-OR-9b-1994-field.svg Russia-Army-OR-9a-1994-field.svg Russia-Army-OR-8-1994-field.svg Russia-Army-OR-6-1994-field.svg Russia-Army-OR-5-1994-field.svg Russia-Army-OR-4-1994-field.svg Russia-Army-OR-2-1994-field.svg няма Russia-Army-OR-1-1994-field.svg
Старшы прапаршчык Прапаршчык Старшына Старшы сяржант Сяржант Малодшы сяржант Яфрэйтар Шараговец

Лад наданьня вайсковых годнасьцяў[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Вайсковыя годнасьці ў адпаведнасьці з артыкулам 55 названага закону надаюцца: ад палкоўніка (капітана 1-га ранґу) і вышэйшых афіцэраў — прэзыдэнтам Рэспублікі Беларусі; да падпалкоўніка (капітана 2-га ранґу) улучна — службовымі асобамі ў адпаведнасьці зь іх кампэтэнцыяю.

Лад наданьня першае вайсковае годнасьці[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Вайсковая годнасьць «шараговец» надаецца:

  • грамадзяніну, што ня мае вайсковае годнасьці і заклічаны на тэрміновую вайсковую службу, — пры залічэньні ў сьпісы асабовага складу вайсковае часткі;
  • грамадзяніну, што ня мае вайсковае годнасьці і прыняты для навучаньня ў вайсковай навучальнай установе, — пры залічэньні ў сьпісы курсантаў;
  • грамадзяніну жаночае плоці, што ня месьціцца ў запасе і паступіў на вайсковую службу па кантракце, — пры залічэньні ў сьпісы асабовага складу вайсковае часткі.

Першая вайсковая годнасьць сяржанцкага складу «малодшы сяржант» надаецца:

  • жаўнерам тэрміновае вайсковае службы, якія прайшлі навучаньне ў навучальных цэнтрах па праґрамах падрыхтоўкі малодшых камандзіраў і здалі ўсталяваныя праґрамаю навучаньня іспыты, — пры прызначэньні на пасады, для якіх штатамі прадугледжаныя вайсковыя годнасьці сяржантаў;
  • жаўнерам тэрміновае вайсковае службы, а таксама тым, якія праходзяць вайсковую службу па кантракце і прызначаныя на пасады, для якіх штатамі прадугледжаныя вайсковыя годнасьці сяржантаў або больш высокія вайсоквыя годнасьці, якія пасьпяхова выконваюць абавязкі па гэтых пасадах і ўзорна захоўваюць вайсковую дысцыпліну, — пасьля выслугі ўсталяванага тэрміну вайсковае службы ў вайсковай годнасьці шарагоўца;
  • жаўнерам, якія прайшлі навучаньне па праґрамах падрыхтоўкі малодшых камандзіраў на вайсковых катэдрах або факультэтах установаў вышэйшае або сярэдняе адмысловае адукацыі і здалі ўсталяваныя праґрамаю падрыхтоўкі іспыты, — пры прызначэньні на пасады, для якіх штатамі прадугледжаныя вайсковыя годнасьці сяржантаў або больш высокія вайсковыя годнасьці (без уліку выслугі ўсталяванага тэрміну вайсковае службы ў вайсковай годнасьці шарагоўца).

Наданьне чарговае вайсковае годнасьці[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Чарговая вайсковая годнасьць надаецца вайсковаслужбоўцу пасьля сканчэньня ўсталяванага тэрміну выслугі ў папярэдняй вайсковай годнасьці, калі ён займае пасаду, для якой штатам прадугледжаная вайсковая годнасьць, роўная або больш высокая, ніж тае, якае прысвойваецца.

Для вайсковаслужбоўцаў складу «жаўнеры й сяржанты» ўсталёўваюцца наступныя тэрміны выслугі ў вайсковых годнасьцях:

шараговец — тры месяцы;

малодшы сяржант — тры месяцы;

сяржант — тры месяцы;

старшы сяржант — тры месяцы;

старшына — не ўсталёўваецца.

Вайсковаслужбоўцам, што маюць вайсковую годнасьць «сяржант», «старшы сяржант», чарговая вайсковая годнасьць на адну прыступку вышэй прадугледжанага па займаемай штатнай пасадзе можа быць прысвоеная ў ладзе заахвочваньня.

Вайсковая годнасьць «яфрэйтар» можа быць прысвоеная шарагоўцу, які прызначаны на пасаду, для якой штатам прадугледжаная вайсковая годнасьць «яфрэйтар», а таксама ў ладзе заахвочваньня.

Вайсковаслужбоўцы могуць быць пазбаўленыя вайсковае годнасьці па выраке суда або Прэзыдэнтам Рэспублікі Беларусі.

Грамадзяне, што былі пазбаўленыя вайсковае годнасьці па выраке суда, пасьля зьняцьця або касаваньня суднасьці могуць быць адноўленыя ў ранейшай вайсковай годнасьці службовымі асобамі, што маюць правы прысвойваць гэтую вайсковую годнасьць, у адпаведнасьці з заканадаўствам. Грамадзяне, што былі пазбаўленыя вайсковае годнасьці па рашэньні Прэзыдэнта Рэспублікі Беларусі, могуць быць адноўленыя ў ранейшай вайсковай годнасьці Прэзыдэнтам Рэспублікі Беларусі.

Гістарычныя зьвесткі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

На існаваньне сучаснае сыстэмы вайсковых годнасьцяў ва Ўзброеных сілах Рэспублікі Беларусі сур’ёзны ўплыў аказалі традыцыі Радавое арміі й арміі Расейскае імпэрыі, у шэрагах якіх беларусы служылі ў ХІХ-ХХ ст.

У пэрыяд існаваньня ўласнае беларускае дзяржаўнасьці ў форме Вялікага Княства Літоўскага, на сыстэму вайсковых годнасьцяў арміі ВКЛ сур’ёзны ўплыў аказвала армія Каралеўства Польскага. Так, напрыклад годнасьці «малодшы лейтэнант» адпавядала годнасьць «харунжы», годнасьці «лейтэнант» адпавядала годнасьць «падпаручнік», годнасьці «старшы лейтэнант» адпавядала годнасьць «паручнік», годнасьці «капітан» у кавалерыі ВКЛ адпавядала годнасьць «ротмістар».

Глядзіце таксама[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Літаратура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Чаропка Станіслаў. Станаўленне сістэмы знакаў адрознення ў арміі ВКЛ // Актуальные проблемы в изучении и преподавании общественно-гуманитарных дисциплин: сб. статей. — Витебск, 2012.