Перайсьці да зьместу

Бялкаў (Слубіцкі павет)

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Бялкаў
польск. Białków
Населены пункт
Касьцёл сьвятога Андрэя Баболі (колішні пратэстанцкі збор)
Касьцёл сьвятога Андрэя Баболі (колішні пратэстанцкі збор)
Краіна Польшча
Першыя згадкі 1413
Геаграфія
Вышыня НУМ 47 м
Часавы пас
Каардынаты 52°10′ пн. ш. 14°48′ у. д.HGЯO
Насельніцтва
Колькасьць
Лічбавыя ідэнтыфікатары
Паштовы індэкс 69-108
Нумарны знак FSL
Бялкаў на мапе Польшчы
Бялкаў
Бялкаў
Бялкаў

Бя́лкаў (па-польску: Białków, па-нямецку: Balkow, па-дольнасорбску: Bołków) — вёска ў гміне Цыбінка Слубіцкага павету Любускага ваяводзтва Польшчы.

Ляжыць за 4 км на поўдзень ад Цыбінкі, 26 км на паўднёвы ўсход ад Слубіцаў, 55 км на паўночны захад ад Зялёнай Гуры і за 70 км на паўднёвы захад ад Горава Велікапольскага.

Да вёскі далучаны прысёлак Бялкувак.

Выяўленыя ў вёсцы 8 археалягічных аб’ектаў, у тым ліку могілкі бронзавага веку і раньнесярэднявечнае паселішча, дазваляюць меркаваць, што мясцовасьць была населеная некалькі тысячагодзьдзяў. Першыя згадкі пра вёску ў крыніцах датаваныя 1413 рокам, калі яна належала роду фон Бэргольцаў (Біркгольцаў?). У тыя часы гэта былі землі маркграфства Брандэнбург. У 1480 — уласнасьць братоў фон Грунбэргаў (Грунэбэргаў?), за імі тут паўсталі рыцарскія сядзібы. Каля 1644 року фон Грунбэргі прадалі маёнтак роду фон Калькройтаў; ад 1659 року маёнтак перайшоў да фон Вэзэнбэкаў. Пазьнейшыя ўладары падзялілі зямлю. У 1804 року ў вёсцы 92 дамы, 399 жыхароў, 3 водныя млыны, вятрак і кузьня. У 1840 року на месцы старой кірхі (найхутчэй фахвэркавай) збудаваная новая. Астатнімі ўласьнікамі быў род Кунаў. У XVIII стагодзьдзі землі ўвайшлі ў склад Прусіі, а з 1871 да 1945 — Нямеччыны.

Памятная таблічка II Агульнапольскага зьезду насельнікаў Палесься ды іхніх нашчадкаў

У 1945 року, пасьля перамогі ў II сусьветнай вайне, правабярэжная Любуская зямля(d) (на ўсход ад Одры) улучаная ў склад Польшчы. У Бялкаў перасялілі палякаў з палескіх земляў, далучаных да БССР. Большасьць прыбыла з Пружанскага павету, зь вёсак Пецялёва (цяпер не існуе[2]), Рагачы[3], Вугляны[4], Кашалёва[4].

У 1975—1998 роках Бялкаў належаў да Зеленагурскага ваяводзтва.

Ля Бялкава праходзіць нацыянальная аўтадарога(d) 29. Мясцовая дарога злучае Бялкаў з Цыбінкай.

Турыстычная інфармацыя

[рэдагаваць | рэдагаваць код]
  • Даўні пратэстанцкі збор (цяпер рыма-каталіцкі касьцёл сьвятога Андрэя Баболі), збудаваны ў 1840 року ў нэараманскім стылі
  • Сядзіба фон Таўэнштайнаў XVIII стагодзьдзя

У вёсцы дзейнічае Таварыства аматараў Палесься і Бялкава[5], ладзяцца агульнапольскія зьезды колішніх жыхароў Палесься ды іхніх нашчадкаў[3][6].

Мясцовы футбольны клюб «Палесьсе Бялкаў» удзельнічае ў Б-клясе.

  1. https://bdl.stat.gov.pl/api/v1/data/localities/by-unit/020811305015-0908633?var-id=1639616&format=jsonapi
  2. Chajewski, Dariusz (23 ліпеня 2017) Polescy żeńcy ruszyli w pole. Gdzie? W Białkowie (пол.). Gazeta Lubuska. Праверана 23 сьнежня 2023 г.
  3. 1 2 bakhita. Lubuskie Polesie, czyli mini-skansen i muzealna izba pamięci (пол.) Polska niezwykła Праверана 23 сьнежня 2023 г.
  4. 1 2 Bryl, Bożena (22 жніўня 2010) Swoje Polesie mają w sercach (пол.) Gazeta Lubuska Праверана 23 сьнежня 2023 г.
  5. Towarzystwo Miłośników Polesia i Białkowa (пол.). Facebook. Праверана 23 сьнежня 2023 г.
  6. Bryl, Bożena (29 ліпеня 2009) Mieszkańcy Białkowa budują w swojej wsi poleski skansen (пол.). Gazeta Lubuska. Праверана 23 сьнежня 2023 г.

Вонкавыя спасылкі

[рэдагаваць | рэдагаваць код]