Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Японіі

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку

Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Японіі трохузроўневы: нацыянальны, прэфэктурны і муніцыпальны. На найвышэйшым узроўні тэрыторыя краіны падзеленая на 47 прэфэктураў, шэсьць зь якіх дадаткова падзеленыя на падпрэфэктуры. Грамады (месты, мястэчкі і вёскі) — найніжэйшы ўзровень АТП; дваццаць найбольшых населеных пунктаў па-за Такійскай мэтраполіяй называюцца вызначанымі местамі і падзеленыя на раёны.

Прэфэктурны падзел[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Асноўны артыкул: Прэфэктуры Японіі
47 прэфэктурных адзінак Японіі

Найвышэйшы ўзровень адміністрацыйна-тэрытарыяльнага падзелу складаюць 47 прэфэктураў: 43 уласна прэфэктуры (па-японску: кен?), дзьве мескія прэфэктуры (па-японску: фу?, Осака і Кіёта), адзін „край(па-японску: до?, Хакайда) і адна „мэтраполія“ (па-японску: то?, Такійская мэтраполія). Адрозьніваюцца гэтыя адзінкі фактычна толькі назваю.

Кен[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

„Прэфэктура“ (па-японску: кен?) — найбольш распаўсюджаная адзінка прэфэктурнага ўзроўню — 43 кены. Назва паходзіць ад кандзі (сымбалю), які азначае «акругу».

То[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Такійская прэфэктура пасьля ўлучэньня ў ейны склад места Токіё называецца „мэтраполіяй“ (па-японску: то?), а ранейшыя раёны Токіё былі пераўтвораныя ў спэцыяльныя раёны. Назва паходзіць ад кандзі, які азначае «сталіца».

Фу[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Асноўны артыкул: Фу (адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка)

Прэфэктуры Осака і Кіёта называюцца „мескімі прэфэктурамі“ (па-японску: фу?). Кітайскі герогліф, ад якога паходзіць тэрмін, азначаў у сярэднявечным Кітаі цэнтральную мескую зону нацыянальнага значэньня, а ў пазьнейшы пэрыяд — драбнейшы падзел правінцыі.

До[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Асноўны артыкул: Край

Хакайда адносіцца да „краёў“ (па-японску: до?); першапачаткова гэты тэрмін азначаў вобласьць, якая складалася зь некалькіх правінцыяў. У Кітаі гэты тэрмін гістарычна таксама азначаў край.

Падпрэфэктурны падзел[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Існуюць два тыпу адзінак падзелу прэфэктураў: падпрэфэктура і павет.

Падпрэфэктура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Асноўны артыкул: Падпрэфэктуры Японіі

Падпрэфэктура (па-японску: 支庁 сіцё?) — японская форма самакіраваньня ніжэй за прэфэктурны ўзровень, падпарадкаваная дзяржаўнай адміністрацыі.

Павет[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Асноўны артыкул: Паветы Японіі

Паветы (па-японску: гун?) Японіі ў 1878—1921 роках прыкладна адпавядалі ўзроўню паветаў Кітаю ці акругаў ЗША. У 1920-я рокі муніцыпальныя функцыі ад кіраўніцтва паветамі перайшлі да мескіх і вясковых радаў у межах павету. Назвы паветаў захаваліся ў паштовых адрасох мястэчак і вёсак, а часам граніцы паветаў выкарыстоўваюцца для разьмежаваньня выбарчых акругаў. Афіцыйных паўнамоцтваў паветы не выконваюць. Клясычны кітайскі герогліф, ад якога паходзіць тэрмін, азначае камандзірства.

Муніцыпальны падзел[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

1742 муніцыпальныя і 175 субмуніцыпальных адзінак Японіі
Асноўны артыкул: Грамады Японіі

Існуе тры асноўныя катэгорыі муніцыпальнага ўзроўню: места, мястэчка, вёска. Аднак мескія ўтварэньні катэгарызуюцца яшчэ падрабязьней. Спэцыяльныя раёны Токіё таксама лічацца адзінкамі муніцыпальнага падзелу.

Месты[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Месты Японіі падзяляюцца на чатыры розныя тыпы паводле зьмяншэньня: вызначанае места, цэнтральнае места, спэцыяльнае места і звычайнае места.

Вызначанае места[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Асноўны артыкул: Месты, вызначаныя загадам ураду Японіі

Места, вызначанае загадам ураду (па-японску: 政令指定都市 сэйрэй сітэй тосі?), вядомае таксама як вызначанае места (па-японску: 指定都市 сітэй тосі?) або вызначанае ўрадавае места (па-японску: 政令市 сэйрэй сі?) — японскае места з насельніцтвам больш за 500 000 чалавек, вызначанае загадам ураду Японіі паводле артыкулу 252, разьдзелу 19 Закону аб мясцовай аўтаноміі. Вызначаныя месцы падзяляюцца на раёны.

Цэнтральнае места[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Асноўны артыкул: Цэнтральныя месты Японіі

Цэнтральнае места (па-японску: 中核市 цюкакусі?) — японскае места з насельніцтвам больш за 300 000 чалавек і плошчай больш за 100 км², хоць трапляюцца і выключэньні, калі сюды ўключаюцца і месты з насельніцтвам ад 200 000 да 300 000 чалавек[1]. Стварэньне цэнтральных местаў прадугледжанае ў першым параграфе 252-га артыкулу, разьдзелу 22 Закону аб мясцовай аўтаноміі.

Спэцыяльнае места[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Асноўны артыкул: Спэцыяльныя месты Японіі

Спэцыяльнае места (па-японску: 特例市 такурэйсі?) — японскае места з насельніцтвам ня меней за 200 000. Гэтая катэгорыя абумоўленая ў Законе аб мясцовай аўтаноміі, артыкуле 252, параграф 26.

Места[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Асноўны артыкул: Месты Японіі

Места (па-японску: сі?) — мясцовая адміністрацыйная адзінка з насельніцтвам ня меней за 50 000 чалавек, ня меней 60% зь якіх пражываюць у цэнтральнай мескай рысе і ня меней за 60% занятыя ў камэрцыі, прамысловасьці або іншых мескіх прафэсіях. Месты, мястэчкі (па-японску: маці?) і вёскі (па-японску: мура?) адносяцца да аднаго ўзроўню адміністрацыйнага падзелу; адзіным адрозьненьнем першых зьяўляецца тое, што яны не ўваходзяць у склад паветаў (па-японску: гун?). Як і іншыя сучасныя адміністрацыйныя адзінкі, месты ўсталяваныя Законам аб мясцовай аўтаноміі 1947 року.

Мястэчка[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Асноўны артыкул: Мястэчкі Японіі

Мястэчка (па-японску: 'цё або маці'?) — мясцовая адміністрацыйная адзінка Японіі. Нароўні з прэфэктурамі (кен ды ейнымі эквівалентамі), местамі (сі) ды вёскамі (мура) ўтвараюць мясцовыя дзяржаўныя органы самакіраваньня. Геаграфічна мястэчка знаходзіцца на тэрыторыі прэфэктуры.

Вёска[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Асноўны артыкул: Сьпіс вёсак Японіі

Вёска (па-японску: мура?, часам сон) — мясцовая адміністрацыйная адзінка Японіі. Нароўні з прэфэктурамі (кен ды ейнымі эквівалентамі), местамі (сі) ды мястэчкамі (па-японску: цё?, часам маці) ўтвараюць мясцовыя дзяржаўныя органы самакіраваньня. Геаграфічна тэрыторыя вёскі знаходзіцца на тэрыторыі прэфэктуры.

Спэцыяльны мескі раён[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Асноўны артыкул: Спэцыяльныя раёны Токіё

Спэцыяльныя мескія раёны (па-японску: 特別区 такубэцу-ку?) — 23 грамады, якія разам утвараюць цэнтар і найбольш населеную частку Такійскай мэтраполіі. Разам яны займаюць тэрыторыю, якая да скасаваньня ў 1943 року называлася непасрэдна местам Токіё, улучанага пазьней у наваствораную мэтраполію. Спэцыяльныя мескія раёны існуюць толькі для Токіё.

Субмуніцыпальны падзел[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Раён[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Асноўны артыкул: Гарадзкія раёны Японіі

Гарадзкі раён (па-японску: ку?) — адміністрацыйны падзел местаў, вызначаных загадам ураду Японіі[2].

Мінуўшчына[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Двухузроўневы прынцып адміністрацыйна-тэрытарыяльнага падзелу захоўваецца ў Японіі з часу ліквідацыі ханавай сыстэмы урадам Мэйдзі ў 1871 року. Дагэтуль Японія падзялялася на правінцыі (па-японску: куні?), у сваю чаргу падзеленыя на паветы (па-японску: гун?), а найніжэйшыя — вёскі (па-японску: 里/郷 сато?).

Структурная герархія[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Прэфэктурная Падпрэфэктурная Муніцыпальная Субмуніцыпальная
Прэфэктуры
(без Такійскай мэтраполіі)
Падпрэфэктура «вызначанае места» Мескі раён
 
Павет Мястэчка
Вёска
няма
Падпрэфэктура Павет
  «цэнтральнае места»
«спэцыяльнае места»
Места
 
Мэтраполія Места
Спэцыяльныя мескія раёны
Павет
Падпрэфэктура
Мястэчка
Вёска
Узровень Тып Кандзі Ромадзі Лік
Прэфэктурны Такійская мэтраполія to 1 Токіё (東京都 Tōkyō-to)
«край» 1 Хакайда (北海道 Hokkaidō)
«меская прэфэктура» fu 2 Кіёта (京都府 Kyōto-fu) і Осака (大阪府 Ōsaka-fu)
Прэфэктура ken 43 За выключэньнем Токіё, Хакайда, прэфэктураў Кіёта і Осакі
  Падпрэфэктурны Падпрэфэктура 支庁 shichō 158
Павет gun 374
Муніцыпальны «вызначанае места» 政令指定都市 seirei shitei toshi 20
«цэнтральнае места» 中核市 chūkaku-shi 42
«спэцыяльнае места» 特例市 tokurei-shi 40
Места shi 688
Мястэчка chō або machi 746
Вёска mura або son 183
Спэцыяльны раён 区 (特別区) ku (tokubetsu-ku) 23 Спэцыяльныя раёны Токіё (東京都区部 Tōkyō-to kubu), 23 раёны Токіё (東京23区 Tōkyō nijūsan-ku)
  Субмуніцыпальны Гарадзкі раён 区 (行政区) ku (gyōsei-ku) 175
ISO Прэфэктура Кандзі Вобласьць Места [усе-тыпы]
(Спэцыяльны раён)
Гарадзкі раён Павет Мястэчка Вёска
JP-02 Шаблён:Сьцягафікацыя/Ааморы 青森県 Тахоку 10 8 22 8
JP-23 Шаблён:Сьцягафікацыя/Айці 愛知県 Цюбу 38 16 7 14 2
JP-33 Шаблён:Сьцягафікацыя/Акаяма 岡山県 Цюгоку 15 4 10 10 2
JP-47 Шаблён:Сьцягафікацыя/Акінава 沖縄県 Кюсю 11 5 11 19
JP-05 Шаблён:Сьцягафікацыя/Акіта 秋田県 Тахоку 13 6 9 3
JP-30 Шаблён:Сьцягафікацыя/Вакаяма 和歌山県 Кансай 9 6 20 1
JP-21 Шаблён:Сьцягафікацыя/Гіфу 岐阜県 Цюбу 21 9 19 2
JP-10 Шаблён:Сьцягафікацыя/Гунма 群馬県 Канто 12 7 15 8
JP-08 Шаблён:Сьцягафікацыя/Ібаракі 茨城県 Канто 32 7 10 2
JP-03 Шаблён:Сьцягафікацыя/Іватэ 岩手県 Тахоку 14 10 15 4
JP-17 Шаблён:Сьцягафікацыя/Ісікава 石川県 Цюбу 11 5 8
JP-37 Шаблён:Сьцягафікацыя/Кагава 香川県 Сікоку 8 5 9
JP-46 Шаблён:Сьцягафікацыя/Кагосіма 鹿児島県 Кюсю 19 8 20 4
JP-14 Шаблён:Сьцягафікацыя/Канагава 神奈川県 Канто 19 28 6 13 1
JP-26 Шаблён:Сьцягафікацыя/Кіёта 京都府 Кансай 15 11 6 10 1
JP-39 Шаблён:Сьцягафікацыя/Коці 高知県 Сікоку 11 6 17 6
JP-43 Шаблён:Сьцягафікацыя/Кумамота 熊本県 Кюсю 14 5 9 23 8
JP-24 Шаблён:Сьцягафікацыя/Міэ 三重県 Кансай 14 7 15
JP-04 Шаблён:Сьцягафікацыя/Міягі 宮城県 Тахоку 13 5 10 21 1
JP-45 Шаблён:Сьцягафікацыя/Міядзакі 宮崎県 Кюсю 9 6 14 3
JP-20 Шаблён:Сьцягафікацыя/Нагана 長野県 Цюбу 19 14 23 35
JP-42 Шаблён:Сьцягафікацыя/Нагасакі 長崎県 Кюсю 13 4 8
JP-29 Шаблён:Сьцягафікацыя/Нара 奈良県 Кансай 12 7 15 12
JP-15 Шаблён:Сьцягафікацыя/Ніігата 新潟県 Цюбу 20 8 9 6 4
JP-44 Шаблён:Сьцягафікацыя/Оіта 大分県 Кюсю 14 3 3 1
JP-27 Шаблён:Сьцягафікацыя/Осака 大阪府 Кансай 33 31 5 9 1
JP-41 Шаблён:Сьцягафікацыя/Сага 佐賀県 Кюсю 10 6 10
JP-11 Шаблён:Сьцягафікацыя/Сайтама 埼玉県 Канто 40 10 8 22 1
JP-25 Шаблён:Сьцягафікацыя/Сіга 滋賀県 Кансай 13 3 6
JP-22 Шаблён:Сьцягафікацыя/Сідзуока 静岡県 Цюбу 23 10 5 12
JP-32 Шаблён:Сьцягафікацыя/Сіманэ 島根県 Цюгоку 8 5 10 1
JP-36 Шаблён:Сьцягафікацыя/Такусіма 徳島県 Сікоку 8 8 15 1
JP-31 Шаблён:Сьцягафікацыя/Таторы 鳥取県 Цюгоку 4 5 14 1
JP-13 Шаблён:Сьцягафікацыя/Токіё 東京都 Канто 26 (23) 1 5 8
JP-09 Шаблён:Сьцягафікацыя/Тоцігі 栃木県 Канто 14 5 12
JP-16 Шаблён:Сьцягафікацыя/Тояма 富山県 Цюбу 10 2 4 1
JP-18 Шаблён:Сьцягафікацыя/Фукуі 福井県 Цюбу 9 7 17
JP-40 Шаблён:Сьцягафікацыя/Фукуока 福岡県 Кюсю 28 14 12 30 2
JP-07 Шаблён:Сьцягафікацыя/Фукусіма 福島県 Тахоку 13 13 31 15
JP-01 Шаблён:Сьцягафікацыя/Хакайда 北海道 Хакайда 35 10 66 129 15[a]
JP-28 Шаблён:Сьцягафікацыя/Хіёга 兵庫県 Кансай 29 9 8 12
JP-34 Шаблён:Сьцягафікацыя/Хірасіма 広島県 Цюгоку 14 8 5 9
JP-12 Шаблён:Сьцягафікацыя/Ціба 千葉県 Канто 37 6 6 16 1
JP-38 Шаблён:Сьцягафікацыя/Эхімэ 愛媛県 Сікоку 11 7 9
JP-06 Шаблён:Сьцягафікацыя/Ямагата 山形県 Тахоку 13 8 19 3
JP-35 Шаблён:Сьцягафікацыя/Ямагуці 山口県 Цюгоку 13 4 6
JP-19 Шаблён:Сьцягафікацыя/Яманасі 山梨県 Цюбу 13 5 8 6

Заўвагі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ Не ўключаючы шэсьць вёсак у спрэчнай Курыльскай тэрыторыі.

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]