Фёдар Фёдараў

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку
Фёдар Фёдараў
Нарадзіўся 19 чэрвеня 1911(1911-06-19)
в. Турэц Гарадзенскай губэрні, цяпер Карэліцкі раён Гарадзенскай вобласьці
Памёр 13 кастрычніка 1994(1994-10-13) (83 гады)
Менск
Навуковая сфэра фізыка
Месца працы БДУ, Інстытут фізыкі АН Беларусі
Альма-матэр БДУ
Навуковая ступень доктар фізыка-матэматычных навук
Навуковы кіраўнік Уладзімер Фок
Вучні Барыс Бокуць, Андрэй Ганчарэнка, Барыс Бойка
Вядомы як заснавальнік беларускай школы тэарэтычнай фізыкі
Узнагароды і прэміі Дзяржаўная прэмія СССР 1976
Дзяржаўная прэмія БССР 1972
Ордэн Леніна
Ордэн Леніна
Ордэн Працоўнага Чырвонага Сьцягу
Ордэн «Знак Пашаны»
Вікіпэдыя мае артыкулы пра іншых асобаў з прозьвішчам Фёдараў.

Фёдар Іванавіч Фёдараў (19 чэрвеня 1911 — 13 кастрычніка 1994) — беларускі фізык-тэарэтык, адзін тых, хто распачаў беларускую тэарэтычную фізыку. Акадэмік Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі (з 1966 году), Герой Сацыялістычнай працы (1978). Заслужаны дзеяч мастацтваў БССР (1968).

Біяграфія[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Нарадзіўся ў сям’і Янкі Маўра ў мястэчку Турэц Карэліцкага раёну Гарадзенскай вобласьці. Закончыў фізыка-матэматычнае аддзяленьне пэдагагічнага факультэту БДУ ў 1931 годзе, пасьля чаго працаваў выкладчыкам пэдагагічнага тэхнікуму ў горадзе Крычаве. У 1933 годзе накіраваўся ў Ленінград у асьпірантуру. У 1936 годзе абараніў кандыдацкую дысэртацыю на тэму «Прымяненьне мэтаду функцыяналаў у пэўных пытаньнях тэорыі выпраменьваньня», якую ён напісаў пад кіраўніцтвам акадэміка АН СССР Уладзімера Фока. Адразу пасьля гэтага становіцца дацэнтам на фізычным факультэце БДУ. У 1938 годзе ініцыяваў утварэньне катэдры тэарэтычнай фізыкі на фізычным факультэце БДУ і сам яе ўзначаліў. З 1943 году да 1950 году быў дэканам фізычнага факультэту. Аўтар больш за 300 навуковых публікацыяў, у тым ліку 6 манаграфіяў.

У 1954 годзе абараніў доктарскую дысэртыцыю на тэму «Інварыянтныя мэтады ў оптыцы анізатропных асяродзьдзяў». У 1955 годзе ўзначаліў лябараторыю тэарэтычнай фізыкі Інстытуту фізыкі АН БССР. Быў рэдактарам фізыка-матэматычнай сэрыі часопіса «Весці АН БССР», уваходзіў у рэдакцыі ўсесаюзных навуковых выданьняў «Часопіс прыкладной спэктраскапіі» і часопісу «Дыфэрэнцыйныя раўнаньні».

У гонар Фёдара Фёдарава названая вуліца ў менскім мікрараёне Сухарава.

Узнагароды[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • 2 ордэны Леніна (1971, 1978)
  • Ордэн Працоўнага чырвонага Сьцяга (1949)
  • Ордэн «Знак Павагі» (1953)
  • Мэдалі
  • Граматы Вярхоўнага Савету БССР

Прэміі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Дзяржаўная прэмія БССР 1972 году за манаграфію «Тэорыя пругкіх хваль у крышталях»
  • Дзяржаўная Прэмія СССР 1976 году за працы ў вобласьці крышталяоптыкі

Асноўныя працы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Федоров Ф.И. Оптика анизотропных сред. — Мн.: Из-во АН БССР, 1958.; 2-е изд. М.: УРСС, 2004
  • Федоров Ф.И. Теория упругих волн в кристаллах. — М.: Наука, 1965.
  • Fedorov, F. I. Theory of Elastic Waves in Crystals. — New York: Plenum Press, 1968.; перавыданьне: Springer Science & Business Media, 2013
  • Теория гиротропии. — М.: Наука и техника, 1976.
  • Федоров Ф. И., Филиппов В. В. Отражение и преломление света прозрачными кристаллами. — Мн.: Наука и техника, 1976.
  • Федоров Ф.И. Группа Лоренца. — М.: Наука, 1979.; 2-е изд. М.: УРСС, 2003.

Літаратура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Веснік Беларускага дзяржаўнага універсітэта. Серыя 1. №3/1971.

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]