Умань
| Умань | |||||
| Населены пункт | |||||
 Мікалаеўскі сабор | |||||
| |||||
| Краіна | Украіна | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| Вобласьць | Чаркаская | ||||
| Першыя згадкі | 1616 | ||||
| Дата заснаваньня | 1616 | ||||
| Горад з | 1795 | ||||
| Кіраўніцтва і ўлада | |||||
| Мэр | Q134302120?[1] | ||||
| Геаграфія | |||||
| Плошча | 41 км² | ||||
| Вышыня НУМ | 166 ± 1 м | ||||
| Часавы пас | |||||
| Каардынаты | 48°45′00″ пн. ш. 30°13′10″ у. д.HGЯO | ||||
| Насельніцтва | |||||
| Колькасьць | 81 525 чал. (2022)[2] | ||||
| Афіцыйная мова | украінская мова | ||||
| Лічбавыя ідэнтыфікатары | |||||
| Тэлефонны код | 4744 | ||||
| Паштовы індэкс | 20300–23019 | ||||
| КОАТУУ | 7110800000 | ||||
| Сайт | uman-rada.gov.ua | ||||
| Умань на мапе Ўкраіны   Умань | |||||
У́мань — горад у Чаркаскай вобласьці Ўкраіны. Разьмешчаны на рацэ Уманцы. Насельніцтва на 2022 год — 81 525 чалавекі. Чыгуначная станцыя. Прадпрыемствы машынабудаваньня, лёгкай прамысловасьці, вытворчасьць будаўнічых матэрыялаў. 2 ВНУ.
Гісторыя
[рэдагаваць | рэдагаваць код]Дакладная дата заснаваньня Ўмані невядома. Упершыню згадваецца ў 1616 годзе. У 1629 годзе — 1064 дымы. У 1648—1667 гадох — у складзе казацка-гетманскай дзяржавы. У 1672 годзе горад узяты гетманам Пятром Дарашэнкам. У наступным годзе ўманцы ўзьнялі паўстаньне супраць Дарашэнкі, але ўжо ў 1674 годзе той, разам з татарамі і туркамі ўзялі горад. Апошнія выразалі большую частку насельніцтва, і горад прыходзіць у заняпад.
У 1711—1712 гадох, па загадзе расейскіх уладаў, большая частка насельніцтва была пераселена на Левабярэжжа. У 1760 годзе горад атрымаў Магдэбурскае права. У 1768 годзе адбылася г. зв. уманьская разьня, зьдзейсьненая гайдамакамі, калі былі зьнішчаны мясцовыя габрэі, украінцы-ўніяты ды польская шляхта. Па прыдушэньні гайдамацкага паўстаньня, горад зноў прыйшоў у заняпад. З 1793 году — у складзе Расейскай імпэрыі.
У пачатку ХІХ стагодзьдзя Ўмань становіцца цэнтрам габрэйскага рэлігійнага руху — хасідызму. У 1890 годзе чыгунка злучыла Ўмань з Кіевам, а ў 1891 г. — з Адэсай, што паспрыяла росту гораду (на 1860 год ягонае насельніцтва складала 10 тысячаў чалавек, а на 1914 год — ужо каля 50 тысячаў).
З 1 жніўня 1941 да 10 сакавіка 1944 году горад знаходзіўся пад нямецкай акупацыяй. Фашыстоўцы ўтварылі тут канцлягер Уманская Яма, у якім знаходзілася каля 50 тысячаў савецкіх ваеннапалонных. На ўскрайку гораду немцы расстралялі больш за 13 тысячаў габрэяў.
Пасьля вайны Ўмань становіцца раённым цэнтрам і вядомы найперш, сваім паркам.
Славутасьці
[рэдагаваць | рэдагаваць код]
Асобы
[рэдагаваць | рэдагаваць код]- Алекса Булавіцкі — украінскі мастак
- Раіса Траянкер — украінская й расейская паэтка
- Мікола Беляшэўскі — украінскі археоляг, этнограф, грамадзкі дзяяч
- Леў Ягупольскі — украінскі хімік-арганік
Крыніцы
[рэдагаваць | рэдагаваць код]- ↑ https://uman-rada.gov.ua/index.php/miska-vlada/miskyi-holova
- ↑ Статистичний збірник «Чисельність наявного населення України на 1 січня 2022 року», — Київ, Державна служба статистики України, 2022 zip (укр.)
