Умань

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку
Умань
укр. Умань
Мікалаеўскі сабор
Мікалаеўскі сабор
Umany gerb.png Flag Uman.PNG
Герб Умані Сьцяг Умані
Першыя згадкі: 1616
Краіна: Украіна
Мэр: Гарадзкі галава
Плошча: 41 км²
Насельніцтва (2017)
колькасьць: 85 473 чал.[1]
шчыльнасьць: 2084,71 чал./км²
Часавы пас: UTC+2
летні час: UTC+3
Паштовы індэкс: 20300–23019
КОАТУУ: 7110800000
Геаграфічныя каардынаты: 48°45′ пн. ш. 30°13′ у. д. / 48.75° пн. ш. 30.217° у. д. / 48.75; 30.217Каардынаты: 48°45′ пн. ш. 30°13′ у. д. / 48.75° пн. ш. 30.217° у. д. / 48.75; 30.217
Умань на мапе Ўкраіны
Умань
Умань
Умань
Commons-logo.svg Галерэя здымкаў у Вікісховішчы
http://uman-rada.gov.ua/ (укр.)

У́мань — горад у Чаркаскай вобласьці Ўкраіны. Разьмешчаны на рацэ Уманка. Насельніцтва 85 473 чалавекі (2017 год). Чыгуначная станцыя. Прадпрыемствы машынабудаваньня, лёгкай прамысловасьці, вытворчасьць будаўнічых матэрыялаў. 2 ВНУ.

Гісторыя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Дакладная дата заснаваньня Ўмані невядома. Упершыню згадваецца ў 1616 годзе. У 1629 годзе 1 064 дымы. У 1648-1667 гадох — у складзе казацка-гетманскай дзяржавы. У 1672 годзе горад узяты гетманам Пятром Дарашэнкам. У наступным годзе ўманцы ўзьнялі паўстаньне супраць Дарашэнкі, але ўжо ў 1674 годзе той, разам з татарамі і туркамі ўзялі горад. Апошнія выразалі большую частку насельніцтва, і горад прыходзіць у заняпад.

У 1711-1712 гадох, па загадзе расейскіх уладаў, большая частка насельніцтва была пераселена на Левабярэжжа. У 1760 годзе горад атрымаў Магдэбурскае права. У 1768 годзе адбылася г.зв. уманьская разьня, зьдзейсьненая гайдамакамі, калі былі зьнішчаны мясцовыя габрэі, украінцы-ўніяты ды польская шляхта. Па прыдушэньні гайдамацкага паўстаньня, горад зноў прыйшоў у заняпад. З 1793 году — у складзе Расейскай імпэрыі.

У пачатку ХІХ стагодзьдзя Ўмань становіцца цэнтрам габрэйскага рэлігійнага руху — хасідызму. У 1890 годзе чыгунка злучыла Ўмань з Кіевам, а ў 1891 г. — з Адэсай, што паспрыяла росту гораду (па стане на 1860 год ягонае насельніцтва складала 10 тысячаў чалавек, а на 1914 год — ужо каля 50 тысячаў).

Зь 1 жніўня 1941 да 10 сакавіка 1944 году горад знаходзіўся пад нямецкай акупацыяй. Фашыстоўцы ўтварылі тут канцлягер Уманьская Яма, у якім знаходзілася каля 50 тысячаў савецкіх ваеннапалонных. На ўскрайку гораду немцы расстралялі больш за 13 тысячаў габрэяў.

Пасьля вайны Ўмань становіцца раённым цэнтрам і вядомы найперш, сваім унікальным паркам.

Славутасьці[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Парк Сафіеўка

Асобы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Commons-logo.svg Уманьсховішча мультымэдыйных матэрыялаў

  1. ^ Статистичний збірник «Чисельність наявного населення України на 1 січня 2017 року», — Київ, Державна служба статистики України, 2017 zip (укр.)