Тацяна Нядбай

	Тацяна Нядбай
	Тацяна Нетбаева
	Тацяна Нядбай, Прага, 2007 год
Асабістыя зьвесткі
Нарадзілася	3 кастрычніка 1982 (43 гады); Полацак
Літаратурная дзейнасьць
Род дзейнасьці	перакладніца
Кірунак	паэзыя, пераклад
Прэміі	Фіналістка конкурсу Беларускага ПЭН-цэнтру да 75-годзьдзя У. С. Караткевіча (2005); Пераможца літаратурнай прэміі «Дэбют» (2015)
Узнагароды	Дэбют (2015)
	Тацяна Нядбай у Вікісховішчы

Тацяна Нядбай (сапр.: Тацяна Нетбаева; 3 кастрычніка 1982, Полацак) — беларуская паэтка, перакладчыца, праваабаронца, Старшыня Беларускага ПЭНу, сябра Рады БДПЧ і Кансультацыйнай рады Сеткі Дамоў Правоў Чалавека.

Жыцьцяпіс

Вучылася філялёгіі ў Менску (2000—2006).

21 сакавіка 2006 годзе арыштаваная ў пераходзе^[1] за ўдзел у намётавым гарадку, асуджаная на 5 сутак арышту па ч. 1 арт. 167-1^[2]^[3].

Пасьля палітычна матываванага адміністрацыйнага арышту ў 2006 годзе паступіла ў асьпірантуру ў Любліне ва UMCS. Адначасова з гэтым ў 2006 годзе паступіла на магістратуру ЭГУ ў Вільні, якую скончыла ў 2008 годзе.

У 2011 годзе ў Любліне абараніла дысэртацыю па гісторыі беларускай літаратуры.^[4]^[5]^[4].

У 2015 годзе вярнулася ў Беларусь, дзе працавала ў галіне незалежных мэдыя (Press Club Belarus, да 2017 года), беларускай літаратуры, культуры і правоў чалавека (Беларускі ПЭН, з 2017 года), каардынавала іншыя культурніцкія, выдавецкія і мэдыяпраекты. У ліпені 2021 году мусіла пакінуць Беларусь разам з офісам Беларускага ПЭНу. Старшыня Беларускага ПЭНу ў Варшаве. Намесьніца старшыні фонду «Адкрытая культура» ў Любліне (з 2012 году), супрацоўнічае з Беларускім Домам правоў чалавека ў Вільні.

З 2017 году — старшыня Беларускага ПЭН-цэнтру^[6].

Творчасьць

У 2010 годзе пабачыла сьвет кніга Эвы Томпсан «Песьняры імпэрыі: Расейская літаратура і каляніялізм» у перакладзе Тацяны Нядбай. Суаўтарка перакладаў кніг Лешака Калакоўскага «Наш вясёлы апакаліпсіс» (2012), Анны Бужыньскай і Міхала Паўла Маркоўскага «Тэорыі літаратуры ХХ стагоддзя» і іншых.

Заснавала выдавецтва «Полацкія лябірынты» у якім выйшлі кнігі Марыі Мартысевіч «Водападзел», Алеся Бяляцкага «Алесь», Максіма Знака «Зэкамерон. Вершы. Гутаркі», першы поўны пераклад на беларускую мову «Іліяды» Гамэра, «Энэіды» Вергіліюса і іншыя.

У 2014 годзе выйшла першая кніга паэзіі «Сырэны сьпяваюць джаз», праз 10 год — другі зборнік «Там, за сьцяной»^[7].

Творы

Сырэны сьпяваюць джаз, Менск, 2014 ISBN 978-83-939908-0-1
Некаторыя аспэкты мясцовай ідэнтычнасьці ў беларускіх хроніках XVII—XVIII стст., Roczniki Humanistyczne TN KUL — Seria: Słowianoznawstwo; Tom LVI 2008 s. 83—95;
Беларуская незалежная культура — спроба дыфдыягназу
Там, за сьцяной, Бэрлін, 2024, ISBN 978-3-949850-54-7

Пераклады

Эва Томпсан «Песьняры імпэрыі: Расейская літаратура і каляніялізм», Менск: Мэдысонт, 2009
Лешак Калакоўскі «Наш вясёлы апакаліпсіс», 2012 (у суаўтарстве)
Анна Бужыньска і Міхал Паўл Маркоўскі «Тэорыі літаратуры ХХ стагодзьдзя», 2017

Узнагароды

Фіналістка конкурсу Беларускага ПЭН-цэнтру да 75-годзьдзя Ўладзімера Караткевіча (2005).
Ляўрэатка прэміі «Дэбют» імя Максіма Багдановіча (2015)^[8]
Ляўрэатка прэміі прэміі «Залатая літара» (2019) за ўспамін пра Міхала Анемпандыстава ў зборніку «Простыя словы» і за яе кнігу паэзіі «Сырэны сьпяваюць джаз»^[9].
Ляўрэатка прэміі беларускай праваабарончай супольнасьці «Праваабаронца года 2025»^[10].

Крыніцы

↑ Дзьве сястры на адной плошчы Хартыя 97
↑ Сьпіс затрыманых пад час разгону намётавага гарадку на Кастрычніцкай плошчы з 23 на 24 сакавіка 2006
↑ Намётавы гарадок(недаступная спасылка) Наша Ніва
1 2 Памылка цытаваньня: Няслушны тэг <ref>; няма тэксту ў назьве зносак FAW
↑ Чалавек і гісторыя ў беларускіх мясцовых хроніках XVII—XVIII стст. / Таццяна Нетбаева ; Інстытут Славянскай Філалогіі Універсітэта М. Кюры-Складоўскай у Любліне, Польскі Інстытут у Мінску. --Мінск : Кнігазбор, 2012. — 278 с : іл. ; 20 см. — ISBN 978-985-7007-94-3 (публікацыя манаграфіі)
↑ Паэтка і перакладчыца Тацяна Нядбай стала новай старшынёй Беларускага ПЭН-цэнтру
↑ hochroth Minsk
↑ Журы літаратурнай прэміі «Дэбют» прыняло нечаканае рашэньне «Наша Ніва»
↑ Адам Глёбус пра прэмію
↑ Названыя лаўрэаты Прэміі праваабарончай супольнасці Беларусі за 2025 год

Вонкавыя спасылкі

Блог Тацяны Нядбай ў ЖЖ

[1] Дзьве сястры на адной плошчы Хартыя 97

[2] Сьпіс затрыманых пад час разгону намётавага гарадку на Кастрычніцкай плошчы з 23 на 24 сакавіка 2006

[3] Намётавы гарадок(недаступная спасылка) Наша Ніва

[FAW-4] 1 2 Памылка цытаваньня: Няслушны тэг <ref>; няма тэксту ў назьве зносак FAW

[5] Чалавек і гісторыя ў беларускіх мясцовых хроніках XVII—XVIII стст. / Таццяна Нетбаева ; Інстытут Славянскай Філалогіі Універсітэта М. Кюры-Складоўскай у Любліне, Польскі Інстытут у Мінску. --Мінск : Кнігазбор, 2012. — 278 с : іл. ; 20 см. — ISBN 978-985-7007-94-3 (публікацыя манаграфіі)

[6] Паэтка і перакладчыца Тацяна Нядбай стала новай старшынёй Беларускага ПЭН-цэнтру

[7] roth Minsk

[8] Журы літаратурнай прэміі «Дэбют» прыняло нечаканае рашэньне «Наша Ніва»

[9] Адам Глёбус пра прэмію

[10] Названыя лаўрэаты Прэміі праваабарончай супольнасці Беларусі за 2025 год

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]