Словазлучэньне

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку

Словазлучэньне ў лінгвістыцы — дапаможная сынтаксычная адзінка, утвораная ў выніку аб’яднаньня двух ці больш самастойных словаў або словаформаў, якія граматычна і па сэнсе зьвязаныя паміж сабой і абазначаюць пэўнае паняцьце.

Словазлучэньне і слова[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Адрозьненьне[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Словы зьяўляюцца простымі назвамі прадметаў, а словазлучэньні выступаюць як складаныя або разгорнутыя назвы адпаведных зьяў.

Падабенства[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Як і словы, словазлучэньні служаць для абазначэньня пэўных прадметаў ці зьяў аб’ектыўнай рэчаіснасьці і зьяўляюцца структурным матэрыялам сказу.
  • Словазлучэньне, як і слова (калі яно зьмяняецца), мае сыстэму формаў.

Словазлучэньне і сказ[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Адрозьненьне[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Словазлучэньні ня маюць сэнсава-граматычнай і інтанацыйнай самастойнасьці і не выражаюць закончанай думкі (не зьяўляюцца асобным паведамленьнем). Словазлучэньні — гэта часткі сказу, і толькі ў сказе яны набываюць канкрэтнае значэньне і выконваюць тую ці іншую функцыю. Некаторыя словазлучэньні могуць супадаць па форме з самастойнымі сказамі, але ніколі не супадаюць зь імі па сваёй функцыі.
  • Словазлучэньне ў адрозьненьне ад сказа камунікатыўнай адзінкай не зьяўляецца.

Падыходы да трактоўкі словазлучэньня[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Лексыкалягічная трактоўка[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Вузкі аспэкт разуменьня словазлучэньня.

Словазлучэньне разглядаецца толькі як спалучэньне 2 ці больш паўназначных словаў. У беларускім мовазнаўстве гэтай трактоўкі трымаюцца А. І. Наркевіч, Л. П. Падгайскі, М. С. Яўневіч, А. Я. Міхневіч і іншыя.

Сынтаксычная трактоўка[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Вельмі шырокі аспэкт (Г. Н. Клюсаў).

Словазлучэньне — любое двухчленнае спалучэньне (службовае слова і знамянальнае, або службовае слова і службовае).

  • Больш вузкі аспэкт (Л. І. Бурак).

Словазлучэньне — спалучэньне толькі паўназначных словаў.

Літаратура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Бурак, Л. І. Сучасная беларуская мова: Сінтаксіс. Пунктуацыя : вучэб. дапам. для філал. фак. ун-таў / Л. І. Бурак. − Мінск: Універ-кае, 1987.
  • Кароткая граматыка беларускай мовы : у 2 ч. Ч. 2. Сінтаксіс / навук. рэд. А. А. Лукашанец. — Мінск : Беларус. навука, 2009.