Дзеяслоў

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку
Прыклады
  • Я атрымаў стыпэндыю.
  • Трэба параіцца з больш практыкаваным музыкам.
  • Гэты лётчык мог бы стаць касманаўтам.
Гэты артыкул распавядае пра тэрмін лінгвістыкі. Магчыма, вас цікавіць часопіс «Дзеяслоў».

Дзеясло́ў — часьціна мовы, якая абазначае дзеяньне, здарэньне або стан як працэс, адказвае на пытаньні «што рабіць?», «што зрабіць?». Найбольш тыповая роля дзеяслова ў сказе — выказьнік. Дзеяслоў зьмяняецца па часах, асобах, ліках, родах (спрагаецца).

Лексыка-сэмантычныя катэгорыі дзеяслова[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

У розных мовах дзеяслоў можа мець такія характарыстыкі:

  • фінітнасьць (ужываньне ў якасьці выказьніка) — нефінітнасьць (ужываньне ў якасьці іншых членаў сказу). У сваю чаргу, фінітным дзеясловам у некаторых мовах могуць быць уласьцівыя паказьнікі роду, ліку, асобы (дзеля дапасаваньня да дзейніка і/або дапаўненьня);
  • аспэкт: у беларускай мове — трываньне дзеяслова (закончанае — незакончанае), у сэміцкіх — парода (каўзатыў, інтэнсіў ды інш.), статыка — дынаміка й інш.;
  • час;
  • лад (абвесны, дасягальны, загадны, пажадальны, сувязны, умоўны й інш.);
  • стан (агульны, дзейны, залежны, зваротны, незваротны, ніякі, узаемны й інш.);
  • валентнасьць: непераходны (1-валентны), пераходны мона- і мультыаб’ектны (2- і больш валентны);
  • спражэньне (мяшанае, тэматычнае, першае й інш.);
  • пераходнасьць.

Аддзеслоўныя часьціны мовы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Шматлікія навукоўцы лічаць герундый, дзеепрыслоўе і дзеепрыметнік асаблівымі дзеяслоўнымі формамі.

Дзеяслоўныя формы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Глядзіце таксама[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Commons-logo.svg Дзеяслоўсховішча мультымэдыйных матэрыялаў