Мінейкі

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку
Мінейкі
Герб Мінейкаў
Герб Газдава
Краіна паходжаньня: Вялікае Княства Літоўскае
Тытул: шляхта
Прызнаныя ў: ВКЛ, Каралеўства Польскае, Расейская імпэрыя
Першы з роду: Якуб Мінят Мінейка

Мінейкі (Miniejki; па-польску: Minejkowie, Mineykowie, па-расейску: Минейко, па-грэцку: Mineikos) — шляхецкі род гербу «Газдава». Род быў набілітаваны ў Вялікім Княстве Літоўскім, ягонае шляхецтва было зацьверджанае ў Расейскай імпэрыі. Сёньня прадстаўнікі й нашчадкі роду пражываюць у Беларусі, Грэцыі, ЗША, Канадзе, ПАР, Польшчы і г. д.

Паходжаньне роду[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Паходжаньне роду невядомае. Анджэй Навіцкі сьцьвярджаў, што род пачаўся ад Лукаша Мінейкі ў XVII ст. Зыгмунт Мінейка адзначаў, што карэньні варта шукаць значна раней. Ягоная думка магла абапірацца на больш трывалыя падставы, бо ён быў апошнім уладаром родавага маёнтку Балванішкі (цяпер Зялёны Бор, Ашмянскі раён). Ён меў доступ да родавых дакумэнтаў, якія загінулі падчас II Сусьветнае вайны. На ягоную думку, пачаткі роду варта шукаць у часох, што папярэднічалі вуніі ВКЛ і Кароны (раней за XV ст.). На той час у родзе ўжываўся назоў Мілейка замест Мінейка. Род належыў да пляменнае летувіскае арыстакратыі, г.зв. «кунігасаў». Зыгмунт сьцьвярджаў, што хтосьці з роду падпісаў адзін з дакумантаў, што замацоўвалі вунію. Магчыма, гаворка йдзе пра Гарадзельскую вунію 1413.

У той самы час Міхал Мінейка сьцьвярджаў пра паходжаньне роду ад Якуба Мінята Мінейкі ў 1620. Зьяўляецца загадкай значэньне імя Мінят. Магчыма, яно паходзіць ад назвы справы, якой займаўся Якуб. У Сярэднявеччы чалавек, які займаўся выпускам манэтаў зваўся мінцарам. Тая ж назва ўжывалася для зборшчыка падаткаў у маёнтках вялікага князя. За гэта, дарэчы, Якуб і мог атрымаць шляхецтва. Імя Мінят таксама можа паходзіць ад беларускага слова «мяняць». Гэтая вэрсія можа быць тым больш верагоднай праз тое, што адзін зь першых вядомых прадстаўнікоў роду быў ахрышчаны тыповым беларускім імём Рыгор (Hrehory).

Атанасэ Мінейка (Athanase Mineikos) выводзіць грэцкае паходжаньне роду. «Miniatis» — грэка-бізантыйская назва для зборшчыкаў падаткаў. «Min» ці «Minas» значыла па-грэцку «месяц». У той жа час «Miniatiko» значыла «месяцовая плата падаткаў», а зараз — «месяцовая пэнсія». Згодна з Атанасэ й ягоным дзядзькам Зыгмунтам Мінейкам, Мінейка ёсьць варыянт «Miniatis» і абазначала асобаў, якія прыходзілі раз на месяц зьбіраць падаткі.

Зь іншага боку прозьвішча Мінейка можа паходзіць ад балцкага дзеяслова «mineti» («памятаць») ці «minti» («ехаць конна» альбо «вывальвацца з памяці, забываць») . Вядома мноства імёнаў з коранем «Мін-»: Міндоўг, Мінгайла, Мінгаўд, Мінгінт, Мінкант, Мінтар, Мінтаўт, Мінвід. Пазьней да балцкага кораню маглі далучыцца беларускія суфікс і канчатак «-ейка».

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]