Мацуа Басё

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку
Мацуа Басё
Basho by Buson.jpg
Асабістыя зьвесткі
Нарадзіўся 1644[1][2][3][4][5][6][7][8][9][10][11][12][13][14]
Іга-Ўэна, Японія і Q17176305?, Японія
Памёр 28 лістапада 1694(1694-11-28)[8][13]
Осака, Кансай, Японія
Пахаваны Gichū-ji[d]
Літаратурная дзейнасьць
Род дзейнасьці паэт і пясьняр
Мова японская мова[3]

Мацуа Басё (па-японску: 松尾芭蕉 ці Matsuo Bashō; 164428 лістапада 1694) — японскі паэт. Найбольш вядомы дзякуючы сваім хайку.

«Мацуа» — прозьвішча, але яго звычайна завуць проста «Басё». Слова «басё» азначае «бананавае дрэва». Паэт узяў такі псэўданім, бо аднойчы вучань падараваў яму гэтую расьліну. Басё пасадзіў дрэва ля свайго дома, але клімат быў дужа халодны, каб яно давала плады.

Басё нарадзіўся ў правінцыі Іга каля места Кіёта ў сям’і самурая і сам быў самураем. Калі яго гаспадар памёр у 1666 годзе, Басё вырашыў не працягваць службу, а стаць пісьменьнікам. Першыя публікацыі былі ў Кіёта ў 1664 годзе. Ён вывучаў літаратуру і каліграфію. Празь некалькі гадоў паэт пераехаў у Эда (тагачасная назва Токіё). У 1676 годзе ён быў прызнаны майстрам хайку. Утварылася кола ягоных вучняў, пасьлядоўнікаў. Яны й пабудавалі ў 1680 годзе яму першую хаціну. Частку свайго жыцьця пражыў у хацінах, назіраў за прыродай.

Ён шмат вандраваў пешшу, свае падарожныя нататкі запісваў у дзёньнікі, якія складаліся зь вершаў, яго мастацкіх тэорыяў і разважаньняў. Ягоная кніга Oku no Hosomichi (奥の細道, «Сьцежка праз глыбокую поўнач»), напісаная ў 1694 годзе, зьяўляецца прыкладам гэтага. У кнізе пасярод празаічных апісаньняў прыроды тых мясьцін, дзе ён вандраваў, устаўленыя хайку, празь якія ён цяпер сусьветна вядомы.

Уплыў і крытыка[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Замест таго, каб прытрымлівацца формулаў кіга (яп. 季語), якія застаюцца папулярнымі ў Японіі нават і сёньня, Басё імкнуўся адлюстраваць свой сьветапогляд і эмоцыі ў хайку. Нават пры ягоным жыцьця, стыль ягонай паэзіі атрымаў шырокае прызнаньне, а пасьля ягонай сьмерці, ён толькі павялічыўся. Некаторыя зь ягоных вучняў скампілявалі цытаты Басё ад ягонай уласнай паэзіі, у першую гэта Мукаі Кёрай і Хаторы Доха.

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ а б Нямецкая нацыянальная бібліятэка, Бэрлінская дзяржаўная бібліятэка, Баварская дзяржаўная бібліятэка і інш. Record #118653369 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  2. ^ а б Краткая литературная энциклопедияМасква: Советская энциклопедия, 1962.
  3. ^ а б в data.bnf.fr: плятформа адкрытых зьвестак — 2011.
  4. ^ а б Project Gutenberg — 1971.
  5. ^ а б Swartz A. Open Library — 2005.
  6. ^ а б Benezit Dictionary of Artists — 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7, 978-0-19-989991-3
  7. ^ а б Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes — 1999.
  8. ^ а б в SNAC
  9. ^ а б Encyclopædia Universalis(untranslated).
  10. ^ а б CONOR
  11. ^ а б Faceted Application of Subject Terminology
  12. ^ а б LIBRIS
  13. ^ а б в Babelio
  14. ^ а б Poetry Foundation — 2003.

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Commons-logo.svg Мацуа Басёсховішча мультымэдыйных матэрыялаў