Лох

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку

Лох (фін. lohi — сёмга) — гутарковае слова, распаўсюджанае на Беларусі, Расеі, Украіне й іншых краінах колішняга СССР. Слова абазначае простага чалавека; чалавека, якога падманулі. Першым слова было запісанае беларускім мовазнаўцам Еўдакімам Раманавічам Раманавым[1].

— Умоўныя гаворкі мала ўніфікаваны, таму амаль у кожнай[a] суіснуюць лексічныя, дэрывацыйныя і фанэтычныя адназначныя дублеты. Асабліва многа іх у гаворках жабракоў Магілёўшчыны[b]. Там, напрыклад, паняцьце… «чалавек»… перадаецца словамі-дублетамі… кучеловек, хозет, лох.

— І. К. Германовіч[1]

Паходжаньне[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Слова лох паходзіць ад фін. lohi — сёмга (атлянтычны ласось) і абазначае ў беларускай мове самца сёмгі падчас нерасту[2]. Саміца сёмгі падчас нерасту стаіць на месцы бяз рухаў і нічога ня есьць, таму яе можна браць проста рукамі. Таксама яна распушвае плаўнікі і луску, ад чаго становіцца падобнай да вожыка, і адтапырвае ніжнюю губу. Таму паводзіць сябе як лох — значыць, як сёмга ў час нерасту[3].

У літаратуры[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

У красавіку 2007 году Вінцэсь Мудроў выдаў аповед «Лох» у часопісе «Дзеяслоў»[4].

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ а б Германовіч І. К. Беларускія мовазнаўцы: Нарысы жыцця і навуковае дзейнасці. — Мн.: выд-ва «Універсітэцкае», 1985. — 255 с. Чытай с.55.
  2. ^ Лох (Тлумачальны слоўнік беларускай мовы: 5-томнік 1977-1984 гг. пад рэд. Кандрата Крапівы) // Скарнік, 1 чэрвеня 2013 г. Праверана 25 чэрвеня 2018 г.
  3. ^ Зьміцер Бартосік. Што азначае слова «лох» // Радыё «Свабода», 12 ліпеня 2016 г. Праверана 25 чэрвеня 2018 г.
  4. ^ Вінцэсь Мудроў. Аповед «Лох» // Дзеяслоў : часопіс. — Красавік 2007. — № 4 (29). — С. 49-65. — ISSN 2076-1309.

Заўвагі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ Тут маюцца на ўвазе губэрні Расейскае імпэрыі
  2. ^ Тут маецца на ўвазе Магілеўская губэрня Расейскае імпэрыі