Кшыштаф Пэндэрэцкі

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку
Кшыштаф Пэндэрэцкі
польск. Krzysztof Penderecki
Krzysztof Penderecki 20080706.jpg
Дата нараджэньня 23 лістапада 1933(1933-11-23)[1][2][3][4][5][6][7][8][9]
Месца нараджэньня Дэмбіца, Польская Рэспубліка[1]
Дата сьмерці 29 сакавіка 2020(2020-03-29)[10][11][12][13][9] (86 гадоў)
Месца сьмерці Кракаў, Польшча[14]
Грамадзянства Польшча
Альма-матэр Кракаўская музычная акадэмія
Занятак кампазытар, дырыгент, пэдагог, музыказнаўца, музычны пэдагог і скрыпач
Жанры опэра і Сымфонія
Інструмэнты Скрыпка і Фартэпіяна
Лэйблы EMI Classics
Узнагароды
Сайт http://www.krzysztofpenderecki.eu
Подпіс Penderecki sign.svg

Кшыштаф Пэндэрэ́цкі (па-польску: Penderecki; 25 лістапада 1933, г. Дэмбіца, Падкарпацкае ваяводзтва, Польшча — 29 сакавіка 2020, Кракаў) — польскі кампазытар, дырыгент, пэдагог. Сябра Польскай Акадэміі навук у Кракаве (1994). Адзін з найбольш вядомых клясычных кампазытараў XX стагодзьдзя.

Жыцьцяпіс[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Скончыў Кракаўскую музычную акадэмію (1957), з 1959 выкладаў у ёй кампазыцыю, у 1972-1987 рэктар. У 1973-78 выкладаў у Ельскім унівэрсытэце (ЗША).

Дырыгаваў вядучымі сымфанічнымі аркестрамі (з 1973), праводзіў майстар-клясы ў найбуйнейшых музычных цэнтрах Эўропы, ЗША і інш. У 1960 годзе паўстаў як выбітны прадстаўнік музыкальнага авангарда. Арыгінальная экспрэсыўнасьць музыкі Пэндэрэцкага грунтуецца на глыбокім адчуваньні магчымасьцяў сучасных гукавых сыстэм і выкарыстаньні іх ва ўсіх сфэрах кампазытарскай тэхнікі ад артыкуляцыі да формаўтварэньня.

Зрабіў адкрыцьці ў гукавой калярыстыцы. Творам уласьцівы глыбокі мастацкі зьмест, шырокі спэктар сродкаў выразнасьці, выкарыстаньне традыцый каталіцкай музыкі.

У творчасьці зьвяртаецца да агульначалавечай тэматыкі («Строфы» для сапрана, дэкламатара і 10 інструмантаў, 1959; «Плач па ахвярах Хірасімы», 1960; араторыя «Dies irae», 1967, памяці ахвяр Асьвенціма; «Касмагонія», 1970), рэлігійнай музыкі («Страсьці паводле Лукі», 1965; «Ютрань», 1972; «Магніфікат», 1974; «Te Deum», 1980; «Польскі рэквіем», 1984 прысьвечаны Леху Валэнсе і прафсаюзу «Салідарнасьць») і інш. Аўтар опэр («Д'яблы з Лудэна», 1969; «Страчаны рай», 1978; «Чорная маска», 1986; «Убу кароль», 1991), аркестровых твораў (3 сымфоніі, у т.л. «II Christmas Symphony», 1980; «De natura sonoris I—II», 1966—1970; «Паскалія», 1988; «Адажыо», 1989), інструмэнтальных канцэртаў (2 віялянчэльныя, скрыпічны, альтовы), камэрна-інструмэнтальнай музыкі.

Музыка выкарыстоўвалася ў фільмах «Кахаю цябе, кахаю», «Зьзяньне», «Унутраная імпэрыя», «Катынь» і ў тэлесэрыяле «Сакрэтныя матэрыялы».

Дзяржаўная прэмія Польшчы 1968, 1984[15]. Чатырохразовы ляўрэат «Грэмі».

Памёр 29 сакавіка 2020 году ў Кракаве[16][17].

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ а б Пендерецкий Кшиштоф // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  2. ^ SNAC — 2010.
  3. ^ Itaú Cultural Энцыкляпэдыя Ітау КультуралSão Paulo: Itaú Cultural, 1987. — ISBN 978-85-7979-060-7
  4. ^ Nationalencyklopedin — 1999.
  5. ^ filmportal.de — 2005.
  6. ^ Берлінская акадэмія мастацтваў — 1696.
  7. ^ Энцыкляпэдыя Бракгаўза
  8. ^ Архіў прыгожых мастацтваў — 2003.
  9. ^ а б Internetowy Polski Słownik Biograficzny
  10. ^ https://www.krakow.pl/aktualnosci/238631,33,komunikat,nie_zyje_krzysztof_penderecki.html
  11. ^ https://www.lemonde.fr/disparitions/article/2020/03/30/les-aspirations-contraires-de-krzysztof-penderecki_6034918_3382.html
  12. ^ https://www.sueddeutsche.de/kultur/krzysztof-penderecki-tot-1.4860594
  13. ^ Gran Enciclopèdia CatalanaGrup Enciclopèdia Catalana, 1968.
  14. ^ http://www.radiokrakow.pl/kultura/nie-zyje-krzysztof-penderecki/
  15. ^ Дубкова Т. А. Пендарэцкі Кшыштаф // БЭ. Т. 12. — Менск, 2001. С. 265.
  16. ^ Памёр польскі кампазытар Кшыштаф Пэндэрэцкі. Радыё Свабода. (29 сакавіка 2020).
  17. ^ Памёр выбітны польскі кампазітар, які атрымаў 4 прэміі «Грэмі»/. БелСат. (29 сакавіка 2020).

Літаратура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Lisicki K. Szkice o L. Pendereckim. Warszawa, 1973
  • Erhardt L. Spotkania z Krzystofem Pendereckim. Kraków, 1975
  • Tomaszewski M. Krzystof Penderecki i jego muzyka. Kraków, 1994
  • Ивашкин А.В. Кшиштоф Пендерецкий. М., 1983

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]