Каза

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку
Каза
Коза.JPG
Вясковая каза
Клясыфікацыя
Царства Жывёлы
Тып Хордавыя
Кляса Сысуны
Атрад Парнакапытныя
Сямейства Пустарогія
Падсямейства Козьі
Род Горныя казлы
Від Безааравы казёл
Падвід Каза

Каза (па-лацінску: Capra aegagrus hircus) — свойская жывёліна з роду горныя казлы сямейства пустарогіх.

Каза — адна зь першых прыручаных жывёлаў. Прыручаная на Блізкім Усходзе прыкладна 9000 гадоў таму. Продкам казы быў дзікі барадаты безааравы казёл (па-лацінску: Capra aegagrus), які пасяляўся ад грэцкіх выспаў у Эгейскім моры праз Турэччыну, Ірак і Іран да Пакістану.

Большасьць самцоў і саміцаў маюць бароды, а цела пакрытае прамой поўсьцю, даўжыня і якасьць якой залежаць ад пароды. Напрыклад, ангорскія козы маюць доўгую і шаўкавістую поўсьць, а кашмірскія — тоўсты пуховы падшэрстак. Масьць вар’юецца ад чыста белай да чорнай і пярэстай. Рогі пры аснаваньні сьціснутыя з бакоў, закручаныя назад і сьпераду маюць папярочныя валікі.

Харчуюцца козы травой і маладымі парасткамі дрэваў і хмызьнякоў. Яны хутка паглынаюць вялікую колькасьць харчу, а ў прамежках між ежай перажоўваюць жуйку. Як і ў іншых жуйных, праглынутая ежа назапашваецца ў адным з аддзелаў страўніку — рубцы, дзе часткова пераварваецца і ўтварае камяк жуйкі, якая адрыгаецца і дажоўваецца ў роце.

Каза — вельмі непатрабавальная скаціна, часта здавольваецца даволі беднымі пашамі і здольная выжываць у мясьцінах, дзе іншая жывёла можа пакутаваць ад голаду. Яна здольная вытрымліваць моцныя марозы і сьпёку, але блага прыстасаваная да волкага клімату. Аптымальныя ўмовы для казы — паўзасушлівыя раёны. Козы выдатна караскаюцца па ўзгорках, могуць пасьвіцца ў месцах, недасяжных іншым жывёлам. Сярэдняя працягласьць жыцьця 9—10 гадоў, можа сягаць 17 гадоў.

Злучка звычайна праводзіцца раз у год, прычым адзін казёл можа пакрыць статак з 30—50 саміцаў. Пасьля цяжарнасьці, якая доўжыцца 21—23 тыдні, нараджаецца звычайна пара казьлянятаў, хоць зрэдку і большая колькасьць (да пяці). Зьяўляюцца відушчымі, з добра разьвітым поўсьцевым пакрыцьцём і празь некалькі гадзінаў ужо жвава скочуць.

Асноўная прадукцыя, якую атрымоўваюць ад казы, — мяса, малако, футра, поўсьць і скура. Па кірунках прадукцыйнасьці пароды козаў падзяляюцца на тыпы: малочныя, поўсьцевыя, пуховыя, малочна-мяса-поўсьцевыя.

Глядзіце таксама[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Commons-logo.svg Казасховішча мультымэдыйных матэрыялаў