Ян Матэйка

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку
Ян Матэйка
Ян Матэйка, аўтапартрэт
Ян Матэйка, аўтапартрэт
Нарадзіўся: 24 чэрвеня 1838(1838-06-24)[1]
Кракаў
Памёр: 1 лістапада 1893(1893-11-01)[1][2][3][4] (55 гадоў)
Кракаў

Ян Матэ́йка (па-польску: Jan Matejko; 24 чэрвеня 1838 — 1 лістапада 1893) — польскі мастак.

Біяграфія[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Нарадзіўся дзявятым з адзінаццаці дзяцей у сям’і Матэйкаў у Кракаве. Маці памерла рана, і старэйшы брат Францішак меў глыбокі ўплыў на адукацыю Яна Матэйкі. У 1852 годзе, калі яму было 14 гадоў, Матэйка пачаў навучацца ў Кракаўскай Акадэміі мастацтваў. Яго настаўнікамі былі сярод іншых Войцэх Карнэлі Сатлер (па-польску: Wojciech Korneli Sattler) і Ўладыслаў Лушкевіч (па-польску: Władysław Łuszczkiewicz). Яшчэ тады Ян Матэйка меў сур’ёзныя праблемы з вачамі, але, нягледзячы на гэта, лічыўся адным з самых таленавітых вучняў акадэміі. Пасьля заканчэньня акадэміі ў 1858 годзе Матэйка быў два гады вучнем Германа Абшутца (Hermann Anschütz) ў Мюнхене. З 1859 па 1860 гады мастак працаваў у Вене з Крысьціянам Рубенам (Christian Ruben), вярнуўся ў Кракаў і ў 1873 годзе заняў пасаду дырэктара Акадэміі мастацтваў.

У Матэйкі і яго жонкі Тэадоры было пяцёра дзяцей, самая малодшая дачка памерла неўзабаве пасьля нараджэньня.

Памёр у Кракаве.

Творы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

нумар назва дата напісаньня памеры знаходзіцца ілюстрацыя
1. Станьчык 1862 120 × 88 см Нацыянальны музэй у Варшаве Jan Matejko, Stańczyk.jpg
2. Выступ Скаргі 1864 224 × 397 см Каралеўскі замак у Варшаве Kazanie Skargi.jpg
3. Польшча — год 1863 1864?
1879
232 см Музэй Чартарыйскіх у Кракаве Rok 1863 Polonia.JPG
4. Рэйтан 1866 282 × 487 см Нацыянальны музэй у Варшаве Rejtan Upadek Polski Matejko.jpg
5. Люблінская унія 1869 298 × 512 см Любельскі музэй у Любліне Unia Lubelska.JPG
6. Стэфан Баторы пад Псковам 1872 322 × 545 см Каралеўскі замак у Варшаве Jan Matejko-Batory pod Pskowem.jpg
7. Астраном Капернік, размаўляе з Богам 1873 225 × 315 см Калегіюм новага Ягелонскага ўнівэрсытэту Jan Matejko-Astronomer Copernicus-Conversation with God.jpg
8. Усталяваньне звона Жыгімонта 1874 94 × 189 см Нацыянальны музэй у Варшаве Matejko Hanging of the Zygmunt bell.jpg
9. Сьмерць караля Пшэмысла II 1875 Galeria Nowoczesna w Zagrzebiu Śmierć króla Przemysła II.jpg
10. Бітва пад Грунвальдам 1878 426 × 987 см Нацыянальны музэй у Варшаве Jan Matejko, Bitwa pod Grunwaldem.jpg
11. Пруская дань 1880-82 388 × 875 см Нацыянальны музэй у Кракаве Prussian Homage.jpg
12. Ян III Сабескі пад Wiedniem 1883 Ватыканскі музэй Sobieski Sending Message of Victory to the Pope.jpg
13. Wernyhora 1883-84 290 × 204 cm Нацыянальны музэй у Кракаве Matejko Wernyhora.jpg
14. Залажэньне акадэміі Любраньскага ў Познані 1886 Нацыянальны музэй у Познані JMatejko Akademia Lubrańskiego.JPG
15. Касьцюшка пад Рацлавіцамі 1888 450 × 890 см Нацыянальны музэй у Кракаве Bitwa pod Raclawicami.jpg
16. цыкл Dzieje cywilizacji w Polsce 1888
17. Прыход хрысьціянства 1889 79 × 120 см Нацыянальны музэй у Варшаве Matejko Christianization of Poland.jpg
18. Канстытуцыя 3 траўня 1891 247 × 446 см Каралеўскі замак у Варшаве Konstytucja 3 Maja.jpg

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Commons-logo.svg Ян Матэйкасховішча мультымэдыйных матэрыялаў

  • ^ а б в г data.bnf.fr: плятформа адкрытых зьвестак — 2011.
  • ^ а б Jan Matejko
  • ^ а б Benezit Dictionary of Artists — 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7, 978-0-19-989991-3
  • ^ а б SNAC