Фёдар Піскуноў

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку
Фёдар Піскуноў
Fiodar Piskunou.jpeg
Фёдар Антонавіч Піскуноў
Дата нараджэньня 12 студзеня 1950(1950-01-12)
Месца нараджэньня Раманавічы[d], Гомельскі раён, Гомельская вобласьць, БССР, СССР
Дата сьмерці 5 красавіка 2013(2013-04-05) (63 гады)
Месца сьмерці Раманавічы[d], Гомельскі раён, Гомельская вобласьць, Беларусь
Месца пахаваньня Раманавічы[d]
Месца вучобы хімічны факультэт БДУ
Занятак навуковец
Навуковая сфэра хімія, мовазнаўства (лексыкаграфія)
Вядомы як філёлаг, лексыкограф
Вікіпэдыя мае артыкулы пра іншых асобаў з прозьвішчам Піскуноў (неадназначнасьць).
Родны дом Фёдара Піскунова (в. Раманавічы)

Фёдар Анто́навіч Піскуно́ў (12 студзеня 1950, вёска Раманавічы, Гомельскі раён Гомельскай вобласьці БССР — 5 красавіка 2013, Менск, Беларусь) — беларускі лексыкограф і мовазнавец.

Жыцьцяпіс[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Скончыў хімічны факультэт БДУ (1966—1971). У 1971—1974 працаваў старшым лябарантам, малодшым навуковым супрацоўнікам у Інстытуце торфу АН БССР (з 1990 — Інстытут прыродакарыстаньня[1]). З 1974 да 1983 г. быў інжынэрам-тэхнолягам, інжынэрам-хімікам, начальнікам лябараторыі, начальнікам сэктару на вытворча-тэхнічным аб’яднаньні «Інтэграл», дзе паказаў сябе рацыяналізатарам і вынаходнікам. У 1983—2008 гг. — старшы інжынэр, навуковы супрацоўнік Інстытуту электронікі НАНБ. У 2008—2010 — Фізыка-тэхнічнага інстытуту НАНБ[2].

Дзейнасьць[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Асноўныя навуковыя інтарэсы ў сфэры лінгвістыкі — кампутарная лексыкаграфія, прыкладная марфалёгія і ўніфікацыя беларускага правапісу.

На працягу двух апошніх дзесяцігодзьдзяў самастойна распрацоўваў электронную базу зьвестак беларускай мовы. Вынікам гэтай працы стаў «Вялікі слоўнік беларускай мовы»[3] (2012) — першы ў беларускай лексыкаграфіі артаграфічна-граматычны слоўнік. Аб’ём рэестру слоўніка каля 223 тысячаў словаў; апрацавана больш за 70 мільёнаў словаўжываньняў з 2300 літаратурных крыніц.

На чале групы супрацоўнікаў стварыў першую прафэсійную праграму праверкі беларускай артаграфіі «Літара» для Microsoft Office 2000—2003 і перадаў яе ў свабоднае карыстаньне[4] (2004). Упершыню ў беларускай лінгвістыцы выканаў поўную марфалягічную клясыфікацыю парадыгмаў беларускага дзеяслова[5] і назоўніка[6], на аснове якіх стварыў электронны слоўнік «Парадыгма» аб’ёмам больш за 134 тысячы лексэмаў. Прэзэнтацыя і перадача ў свабоднае карыстаньне[4] адбылася ў 2010 годзе.

Многія назіраньні і меркаваньні, якія ўзьніклі падчас сыстэматызаваньня фактаў марфалёгіі і артаграфіі, адлюстраваныя ў шэрагу публікацыяў, зьмешчаных у часопісе «Роднае слова»[7]. У канцэнтраваным выглядзе погляды Фёдара Піскунова наконт стану беларускай мовы і надзённых задачаў для яе адраджэньня зьмешчаныя ў аўтарскай прадмове да «Вялікага слоўніка беларускай мовы»[8].

Фёдар Піскуноў лічыў, што «зварот да прадстаўнічых моўных базаў зьвестак — гэта эфэктыўны шлях выяўленьня тэндэнцый напісаньня, што паслужыць асновай для фармуляваньня прапановаў па ўдакладненьні або зьмене правапісных нормаў»[9]. Быў упэўнены ў «непрымальнасьці пашырэньня паняцьця „нарматыўнасьць“ за межы чыста правапісных фактаў мовы»[10]. У дачыненьні да стандартызацыі мовы аб’ектам крытыкі сп. Піскунова зьяўляліся «шаблянізацыя падыходаў і кіраваньне „літарай“, а не „духам“ прадпісаньняў, непераадольнае і пакуль пашыранае ўяўленьне „няма слова ў слоўніку — няма ў мове“»[11].

Бібліяграфія[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]