Розьніца паміж вэрсіямі «Памірскія мовы»

Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку
10 байтаў выдалена ,  7 гадоў таму
д
артаграфія
д (артаграфія)
Зь лінгвістычнага гледжаньня не існуе агульных характарыстык, якія дазвалялі б аб’ядноўваць памірскія мовы як асобную падгрупу ў складзе іранскіх моваў<ref>{{Кніга|аўтар = Antje Wendtland.|частка = LVIII|загаловак = The position of the Pamir languages within East Iranian|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = Orientalia Suecana|месца = |выдавецтва = |год = 2009|том = |старонкі = |старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref>. Клясыфікацыя памірскіх моваў унутры іранскае групы моваў розная. Напрыклад, лінгвістычны партал Ethnologue разглядае памірскія мовы як мовы ў складзе паўднёва-ўсходняй падгрупы<ref>[http://www.ethnologue.com/subgroups/southeastern Southeastern | Ethnologue]{{ref-en}}</ref>, адначасова з гэтым паводле энцыкляпэдыі Iranica памірскія мовы, як і пушту, лічацца мовамі ў складзе паўночна-ўсходняй падгрупы<ref>{{Кніга|аўтар = Nicholas Sims-Williams.|частка = |загаловак = Eastern Iranian languages|арыгінал = |спасылка = http://www.iranicaonline.org/articles/eastern-iranian-languages|адказны = |выданьне = Encyclopaedia Iranica|месца = |выдавецтва = |год = 2010|том = |старонкі = |старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref>.
 
У дачыненьні ўнутранай клясыфікацыі ўсе мовы, што абагульняюцца пад тэрмінам ''памірскія мовы'', упэўнена разьмяркоўваюцца па чатырох галінах: шугнана-язгулямскай (шугнанская, язгулямская, сарыкольская мовы; у расейскамоўных крыніцах таксама вядомая як шугнана-рушанская), мунджанска-ідгаскай (мунджанская мовымова, мова ідга), сангліцка-ішкашымскай (ішкашымская мовы ды сангліцкая, якая часам лічыцца [[дыялект]]ам ішкашымскай) і ваханскай (ваханская мова). Існуе таксама падзел памірскіх моваў на паўночныя й паўднёвыя, згодна зь якім разьмяркоўваюцца чатыры згаданыя галіны.
 
У [[тыпалёгія моў|тыпалягічным]] пляне ўсе мовы, абагульнёныя пад тэрмінам ''памірскія'', адносяцца да моваў тыпу [[SOV]] — то бок, парадак словаў у сказе будуецца паводле схемы дзейнік-дапаўненьне-выказьнік.
 
Паводле стану на 1990 год памірскія мовы агулам маюць каля 100 тыс носьбітаў. Усе памірскія мовы, як правіла, адносяцца да моваў, што знаходзяцца пад пагрозаю [[загрожаная мова|зьнікненьня]]. Пераважная большасьць носьбітаў памірскіх моваў у Таджыкістане й Аўганістане выкарыстоўваюць [[таджыцкая мова|таджыцкую]] або [[дары (мова)|дары]] (аўганская форма [[пэрсыдзкая мова|пэрсыдзкай мовы]]) адпаведна як [[літаратурная мова|літаратурныя мовы]], што зьвязана з маленькай колькасьцю носьбітаў большасьці памірскіх моваў і, як сьледзтва, адсутнасьцьадсутнасьцю у іх уласнай літаратурнай традыцыі.
 
Найбольш прадстаўнічым дасьледчыкам памірскіх моваў зьяўляецца расейскі савецкі іраніст Іван Зарубін.
 
Варта заўважыць, што ў складзе памірскіх моваў не разглядаюцца геаграфічна блізкія таджыцкая й [[кыргыская мова|кыргыская]] мовы (апошняя распаўсюджаная серад кыргызаў Паміру, і ўвогулеале не адносіцца да [[індаэўрапейскія мовы|індаэўрапейскіх]] у адрозьненьне ад усіх моваў, згаданых раней).
 
== Склад ==

Навігацыйнае мэню