Пераклады Бібліі на каталянскую мову

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да: навігацыі, пошуку
Каталянскі Стары Запавет 1465 року

Перакла́ды Бі́бліі на каталя́нскую мо́ву

Упершыню поўная Біблія на каталянскую мову была перакладзеная каталіцкай царквой у 1287—1290 роках. Працу над перакладам з францускай мовы[1] кароль Альфонса II даверыў Жаўмэ дэ Манжуішу(ca). Фрагмэнты гэтай кнігі захоўваюцца ў Нацыянальнай бібліятэцы Францыі.

На пачатку XV стагодзьдзя Баніфацы Фэрэр зьдзейсьніў новы пераклад Бібліі. Менавіта ягоная Біблія, названая Валенсійскай, была надрукаваная ў 1478 року і стала трэцім у сьвеце друкаваным перакладам Бібліі. Увесь наклад гэтага выданьня быў пазьней зьнішчаны інквізыцыяй; захаваліся толькі два аркушы, якія знаходзяцца ў Маркавай бібліятэцы(it) Вэнэцыі[2]. У выніку забароны ў каталіцкіх краінах распаўсюджваньня Бібліі на нацыянальных мовах, а таксама заняпаду каталянскай мовы ў XVI—XVIII стагодзьдзях пераклады болей не ствараліся.

У 1832 каталіцкі эмігрант у Лёндане Жазэп Мэлсыёр Прат і Калём пры фундацыі Брытанскага і замежнага Біблійнага таварыства пераклаў на каталянскую мову Новы Запавет, надрукаваны ў 1836 року ў Барсэлёне, пасьля ў 1888 року ў Мадрыдзе пад назовам «Lo Nou Testament de nostre Senyor Jesu-Christ».

У XX стагодзьдзі зьяўляецца мноства новых перакладаў, найперш каталіцкіх. З 1915 року перакладам займаўся Фрэдэрык Клясар(ca) з Інстытуту дасьледаваньняў Каталёніі, аднак выдаў толькі тры асобныя кнігі («Кніга Роду», 1915; «Найвышэйшая песьня Саламонава», 1918; «Кніга Выхаду», 1925). У 1928—1929 таварыствам «Foment de Pietat Catalana» быў зьдзейсьнены пераклад Новага Запавету; у 1926—1948 у 15 тамох выйшаў пераклад Фундацыі каталянскай Бібліі(ca) «La Sagrada Bíblia» альбо «Біблія Камбо» паводле імені фундатара Франсэска Камбо[3]. У 1926—1987 роках выйшлі 28 тамоў у перакладзе манахаў Мансэрату(ca) (кат. La Bíblia: versió dels textos originals i notes pels Monjos de Montserrat).

У пратэстанцкім каноне выйшлі Новы Запавет (1988) і «Біблія-2000» (2000) Эвангельскага біблійнага інстытуту Каталёніі, а таксама «Сьвятая Біблія і Сьвятыя Пісаньні» (2009, Лёндан) Трынітарыянскага біблійнага таварыства з мазарэцкага тэксту.

Каталікі і пратэстанты працавалі над стварэньнем экумэнічнага перакладу(ca). Тым ня меней, ён выйшаў у двух выданьняў — з другакананічнымі кнігамі і бязь іх.

Параўнаньне перакладаў[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Пераклад Роду 1:1—3 Яна 3:16
Bíblia Catalana Interconfessional (BCI) Al principi, Déu va crear el cel i la terra. La terra era caòtica i desolada, les tenebres cobrien la superfície de l'oceà, i l'Esperit de Déu planava sobre les aigües. Déu digué: -Que existeixi la llum. I la llum va existir. Déu ha estimat tant el món que ha donat el seu Fill únic perquè no es perdi cap dels qui creuen en ell, sinó que tinguin vida eterna.
Bíblia Evangèlica Catalana (BEC) En el principi, Déu va crear el cel i la terra. La terra era caòtica i desolada, les tenebres cobrien la superfície de l’abisme i l’esperit de Déu planava per damunt les aigües. I Déu digué: “Que hi hagi llum”; i hi hagué llum. Ja que Déu ha estimat tant el món, que ha donat el seu Fill únic perquè tot el qui creu en ell no es perdi, sinó que tingui vida eterna.
Bíblia dels monjos de Montserrat (1926—1982) Al principi, Déu creà el cel i la terra. La terra era caòtica i desolada, les tenebres cobrien l'oceà i l'esperit de Déu batia les ales sobre l'aigua. Déu digué: «Que hi hagi llum». I hi hagué llum. Perquè tant va estimar Déu el món, que va donar el seu Fill unigènit perquè tot el qui creu en ell no es perdi, sinó que tingui la vida eterna.
Bíblia de la Fundació Bíblica Catalana, 1-е выд. (1928—1948) En el principi creà Déu el cel i la terra. I la terra era vastitud i buidor, i la tenebra era damunt la faç de l'abisme, i l'esperit de Déu planava damunt la faç de les aigües. I digué Déu: «Sia llum». I llum fou. Car tant estimà Déu el món, que donà el Fill unigènit, a fi que tot el qui creu en ell no es perdi, ans tingui vida eterna.
Evangelis Жаана Ф. Міры (2004) Déu, en efecte, estimà el món de tal manera que li va donar el seu fill únic, a fi que tots els qui confien en ell no desapareguen sinó que tinguen una vida sense fi.
El Gènesi Фрэдэрыка Клясара (1915) Al començament creà Déu el cel i la terra. I la terra era deserta i buida. I la tenebra era damunt la faç de l'abís. I l'esperit de Déu s'estenia damunt la faç de les aigües. I digué Déu: «Sia la llum». I la llum fou.

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ Margherita Morreale. Bible Translations. Catalan // Medieval Iberia: An Encyclopedia / edited by E. Michael Gerli. — New Your — London: Routledge, 2003. — С. 173. — ISBN 0-415-93918-6
  2. ^ Goldman, David P. (27 кастрычніка 2017) Catalonia Declares Independence and Deserves Support(анг.). PJ Media. Праверана 1 лістапада 2017 г.
  3. ^ Historical development of translation from Hebrew into Catalan // Less Translated Languages / Albert Branchadell, Lovell Margaret West. — Amsterdam / Philadelphia: John Benjamins Publishing, 2005. — С. 294. — (Volume 58 of Benjamins Translation Library). — ISBN 9789027294784

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Commons-logo.svg Пераклады Бібліі на каталянскую мовусховішча мультымэдыйных матэрыялаў