Паскарэньне

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку

Паскарэньне — фізычная вэктарная велічыня, якая характарызуе, наколькі хутка цела (матэрыяльны пункт) зьмяняе хуткасьць свайго руху. Паскарэньне зьяўляецца важнай кінэматычнай характарыстыкай матэрыяльнага пункту.

Сярэдняе і імгненьнае паскарэньне[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Сярэдняе паскарэньне матэрыяльнага пункту на некаторым прамежку часу — гэта адносіна зьмяненьня яго хуткасьці, што адбылося за гэты час, да працягласьці гэтага прамежку:

Імгненьнае паскарэньне матэрыяльнага пункту ў некаторы момант часу — гэта ліміт яго сярэдняга паскарэньня пры . Маючы на ўвазе вызначэньне вытворнай функцыі, імгненьнае паскарэньне можна вызначыць як вытворную ад хуткасьці па часе:

Тангенцыяльнае і нармальнае паскарэньне[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Калі запісаць хуткасьць як , дзе орт датычнай да траекторыі руху, то (у двухмернай сыстэме каардынат):

,

дзе — вугал між вэктарам хуткасьці і осьсю абсцыс; орт нармалі да хуткасьці.

Такім чынам,

,

дзе тангенцыяльнае паскарэньне, нармальнае паскарэньне.

Улічваючы, што вэктар хуткасьці накіраваны па датычнай да траекторыі руху, то — гэта орт нармалі да траекторыі руху, які накіраваны да цэнтра крывізны траекторыі. Такім чынам, нармальнае паскарэньне накіравана да цэнтра крывізны траекторыі, у той час як тангенцыяльнае — па датычнай да яе. Тангенцыяльнае паскарэньне характарызуе хуткасьць зьмены велічыні хуткасьці, у той час як нармальнае характарызуе хуткасьць зьмены яе напрамку.

Рух па крывалінейнай траекторыі ў кожны момант часу можна прадставіць як вярчэньне вакол цэнтра крывізны траекторыі з кутняй хуткасьцю , дзе r – радыюс крывізны траекторыі. У такім разе

Вымярэньне паскарэньня[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Паскарэньне вымяраецца ў мэтрах (падзеленых) на сэкунду ў другой ступені (м/с2). Велічыня паскарэньня вызначае, наколькі зьменіцца хуткасьць цела за адзінку часу, калі яно будзе пастаянна рухацца з такім паскарэньнем. Напрыклад, цела, што рухаецца з паскарэньнем 1 м/с2 за кожную сэкунду зьмяняе сваю хуткасьць на 1 м/с.

Адзінкі вымярэньня паскарэньня[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Commons-logo.svg Паскарэньнесховішча мультымэдыйных матэрыялаў