Партал:Філязофія

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку

Разьдзел Вікіпэдыі: Філязофія
Праект  |  Партал (Скар.: Партал:Ф)

Фон
P philosophy brown.png
Філязофія
філязофская дыскусія
статуя «мысьліцель», праца скульптара Агюста Радэна

Філязо́фія (па-грэцку: φιλοσοφία) у адрозненьні ад іншых навук ня мае дакладна акрэсьленага прадмету вывучэньня. Агульна філязофію можна ахарактарызаваць як спробу крытычна-рацыянальнай самаправеркі мысьленьня, як мэтадычную рэфлексію. Спроба акрэсьліць тэрмін «філязофія» ўжо сама па сабе зьяўляецца прадметам вывучэньня філязофіі. Пачатак філязофскага мысьленьня ў 6 стагодзьдзі да н. э. вызначае непасрэдны пачатак эўрапэйскай гуманітарнай гісторыі. На працягу стагодзьдзяў зь філязофіі выкрысталізаваліся і былі ўдасканаленыя мэтады і дысцыпліны іншых асобных навук. Так, і па сёньняшні дзень існуюць не губляючы сваёй актуальнасьці такія філязофскія дысцыпліны як лёгіка як навука аб пасьлядоўным і дакладным мысьленьні, этыка як навука аб маралі, мэтафізыка як навука аб высновах існаваньня і рэчаіснасьці. Філязофія таксама дала жыцьцё такім навукам як тэорыя пазнаньня і тэорыя навукі, якія займаюцца вывучэньнем магчымасьцяў пашырэньня і ўдасканальненьня ведаў увогуле альбо ў асабістых выпадках у розных асобных навуках. Слова «філязофія», якое складаецца з грэчаскіх словаў φίλος «сябра, дружа» і σοφία «мудрасць», даслоўна абазначае «любоў да мудрасьці» альбо проста «да ведаў», таму што sophía ўжывалася спачатку ў сэнсе валоданьня разнастайнымі тэхнічнымі альбо майстэрскімі навыкамі. Дзеяслоў «філязафаваць» быў упершыню выкарыстаны Герадотам (I,30,2) пры апісаньні прагі ведаў Салона. Факт таго, што тэрмін philosophos ужываўся ўжо Гераклітам (фрагмэнт 35 DK), не сцьвярджаецца. У антычнасьці лічылі, што паняцьце «філязофія» упершыню было выкарыстана Піфагорам Самосскім….:::::::::::::::: чытаць далей

Pix.gif


Фон
FA gold ukr.png
Абраны артыкул

Тут можа быць ваш артыкул - на падставе правілаў.

Pix.gif


Фон
P philosophy brown.png
Выявы
RobertFuddBewusstsein17Jh.png
Псыхічнае жыцьцё чалавека: «Mundus sensibilis» (пачуцьцёвы сьвет), «Mundus Imaginabilis» (уяўны сьвет), «Mundus Intellectualis» (разумовае сьвет). Роберт Флад, 1619 г.
Pix.gif


Фон
P philosophy brown2.png
Катэгорыі артыкулаў
Pix.gif


Фон
Icon tools.png
Неабходныя шаблёны

 Symbol move vote.svg {{Накід:Філязофія}} — устаўляецца ў артыкулы-накіды па філязофіі.
 Symbol move vote.svg {{Накід:Філёзаф}} — устаўляецца ў артыкулы-накіды пра філёзафа.
 Symbol move vote.svg {{Філёзаф}} — устаўляецца ў артыкулы пра філёзафа.
 Symbol move vote.svg {{Удзельнік:Шаблёны/Удзельнік, які цікавіцца філязофіяй}} — на асабістую старонку.

Pix.gif


Фон
Dobra6.png
Добры артыкул

Тут можа быць ваш артыкул - на падставе правілаў.

Pix.gif


Фон
History.svg
Выбітныя філёзафы
Імануіл Кант

Імануіл Кант (па-нямецку: Immanuel Kant) (22 красавіка 1724 – 12 лютага 1804) — нямецкі філёзаф з Прусіі, заснавальнік нямецкай клясычнай філязофіі. Кант нарадзіўся і жыў у Кёнігсбэргу (Прусія, цяпер Калінінград, Расея), выкладаў у Кёнігсбэргскім унівэрсытэце. Вядомы як стваральнік канцэпцыі трансцэдэнтальнага ідэалізму. Шмат у чым згаджаўся з Русо, цікавіўся праблемамі маралі, зьвязваў культуру з узроўнем маральнасьці. Кант зьяўляецца заснавальнікам вучэньня аб маральных каштоўнасьцях. Ён адрозьнівае Розум практычны (мараль) і Розум тэарэтычны. Па ягоным азначэньні, чалавек — істота, што адрозьніваецца ад зьявы (фэномэну). Падзяляе фэномэны і ноўмэны — сьвет прыроды і сьвет свабоды (ноўмэн — істота, якая мысьліць)...:::::::::::::::: чытаць далей

Pix.gif


Фон
SchWett Kl 2a black.svg
Артыкулы да напісаньня

Köpfe-1.jpgПлятонАрыстотэльТамаш АквінскіРэнэ ДэкартДжон Лок
 

 Symbol remind vote.svg глядзіце таксамаНакіды:Філязофія

 

Köpfe-2.jpgДэйвід Г’юмІмануіл КантГеорг Вільгельм Фрыдрых ГэгельАртур ШапэнгаўэрСёрэн Абю К’еркегорФрыдрых Ніцшэ

 


Pix.gif


Фон
P writing.svg
У іншых праектах
Філязофія ў Вікінавінах  Філязофія ў Вікіцытатніку  Філязофія ў Вікіпадручніку  Філязофія ў Вікікрыніцах  Філязофія ў Вікіслоўніку  Філязофія ў Віківэрсытэце  Філязофія ў Вікісховішчы Філязофія ў Віківандроўках
Навіны Цытаты Дапаможнікі Тэксты Вызначэньне Навучаньне Выявы Даведнікі
Wikinews-logo.svg
Wikiquote-logo.svg
Wikibooks-logo.svg
Wikisource-logo.svg
Wiktionary-logo.svg
Wikiversity-logo.svg
Commons-logo.svg
Wikivoyage-Logo-v3-icon.svg
Pix.gif
Фон
P philosophy.png
Брацкія парталы
P Science.png
P sociology yellow.png
P history icon burlywood.png
Nuvola apps package graphics.png
ReligionSymbol.svg
Навука Сацыялёгія Гісторыя Мастацтва Рэлігія
Pix.gif


Абнавіць кэш