Перайсьці да зьместу

Мішэль дэ Мантэнь

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Мішэль дэ Мантэнь
Мішэль дэ Мантэнь
Мішэль дэ Мантэнь
Асабістыя зьвесткі
Нарадзіўся 28 лютага 1533[1][2][3]
Памёр 13 верасьня 1592(1592-09-13)[4][5][6][…] (59 гадоў)
Бацькі П’ер Эйкем дэ Мантэнь[d]
Antoinette Lopez de Villanova[d][7]
Сужэнец Франсуаза дэ Ля Шасэн[d][8]
Дзеці Léonor de Montaigne[d]
Літаратурная дзейнасьць
Род дзейнасьці філёзаф, перакладнік, юрыст, эсэіст, аўтабіёграф, палітык, паэт-адвакат, францускі мараліст, пісьменьнік, паэт, празаік
Мова італьянская мова, лацінская мова, сярэднефранцуская мова[d], гасконская мова[d][9], аксытанская мова[10] і француская мова[11]
Подпіс Выява аўтографу

Мішэ́ль дэ Мантэ́нь (па-француску: Michel de Montaigne; поўнае імя — Мішэ́ль Эйке́м дэ Мантэ́нь, па-француску: Michel Eyquem de Montaigne; 28 лютага 1533, замак Мантэнь у Сэн-Мішэль-дэ-Мантэнь — 13 верасьня 1592, Бардо) — францускі пісьменьнік і філёзаф эпохі Адраджэньня; родапачынальнік жанру эсэ.

Мантэнь нарадзіўся ў фамільным замку ў горадзе Сэн-Мішэль-дэ-Мантэнь (Дардонь) блізу Пэрыгё і Бардо. Ягоны бацька, які быў удзельнікам Італьянскіх войнаў, П’ер Эйкем быў у свой час мэрам Бардо, атрымаў арыстакратычны тытул «дэ Мантэнь». Ягоная маці Антуанэта дэ Ляпэз паходзіла зь сям’і заможных арагонскіх габрэяў. У раньнім дзяцінстве Мішэль выхоўваўся паводле лібэральнай-гуманістычнай пэдагагічнай мэтодыкі бацькі, а ягоны настаўнік, немец, зусім не валодаў францускай мовай і размаўляў зь Мішэлем выключна па-лацінску.

Падчас гугеноцкіх войнаў Мантэнь часта выступаў як пасярэднік паміж абодвума бакамі, бо яго аднолькава паважалі кароль-каталік Генрых III і пратэстант Генрых Наварскі.

У 1565 Мантэнь узяў шлюб, атрымаўшы вялікі пасаг. Па сьмерці бацькі ў 1568 годзе ён атрымаў у спадчыну радавы маёнтак Мантэнь, дзе і пасяліўся ў 1571 годзе, пасьля таго як прадаў сваю судзейскую пасаду і пайшоў у адстаўку. У 1572 годзе, у веку 38 гадоў Мантэнь пачаў пісаць свае «Досьледы», а першыя дзьве кнігі былі апублікаваныя ў 1580 годзе. Ягоным блізкім сябрам быў філёзаф Эт’ен дэ Ля Баэсі, аўтар «Развагаў пра добраахвотнае рабства», некаторыя часткі зь якіх Мантэнь улучыў у свае «Досьледы».

У 1580—1581 гадах падарожнічаў па Швайцарыі, Нямеччыне, Аўстрыі і Італіі. Уражаньні ад гэтага падарожжа адлюстраваныя ў дзёньніку, апублікаваным толькі ў 1774 годзе. Памёр 13 верасьня 1592 году падчас імшы.