Мікалай Марцінчык

Мікалай Марцінчык
Род дзейнасьці	грамадзка-палітычны дзяяч Заходняй Беларусі, доктар, публіцыст, мэмуарыст
Дата нараджэньня	16 сьнежня 1901
Месца нараджэньня	в. Кубельнікі, Гарадзенскі павет, Гарадзенская губэрня, Расейская імпэрыя
Дата сьмерці	23 траўня 1980 (78 гадоў)
Месца сьмерці	Горадня, БССР
Месца пахаваньня	Алекшыцы
Месца вучобы	Гарадзенская беларуская гімназія мэдычны факультэт Віленскага ўнівэрсытэту[d] (1927)
Занятак	палітык, галоўны лекар, лекар, мэдычны адміністратар, публіцыст, мэмуарыст
Месца працы	Віленская беларуская гімназія
Сябра ў	Беларускі студэнцкі саюз, Беларускае таварыства дапамогі пацярпелым ад вайны і Таварыства беларускай школы

Мікалай Марцінчык (16 сьнежня [ст. ст. 3 сьнежня] 1901, в. Кубельнікі Гарадзенскага павету, цяпер Бераставіцкі раён — 23 траўня 1980, Горадня) — беларускі грамадзка-палітычны дзяяч у Заходняй Беларусі, доктар, публіцыст, мэмуарыст.

Жыцьцяпіс

Галоўная ўправа Таварыства беларускай школы (злева направа) у першым радзе: Міхась Пяткевіч, Фелікс Стацкевіч, Сяргей Паўловіч, Мітрафан Кепель; у другі радзе: Рыгор Шырма, Піліп Кізевіч, Мікалай Марцінчык

Адзін з заснавальнікаў Беларускага студэнцкага саюзу ў 1921 годзе. Рэдактар часопісу «Студэнцкая думка». Удзельнічаў ва ўстаноўчай канфэрэнцыі па стварэньні БСРГ у 1925 годзе ў Гданьску. З 1925 сакратар, з 1934 намесьнік старшыні Галоўнай управы ТБШ.

У 1927 скончыў Віленскі ўнівэрсытэт. З 1927 выкладаў у Віленскай беларускай гімназіі. Выкладаў хімію і анатомію. Адначасова працаваў доктарам у клініцы Віленскага ўнівэрсытэту. Зьяўляўся асабістым доктарам Міхася Забэйды-Суміцкага.

У 1927 і 1930 арыштоўваўся польскімі ўладамі. У 1931 высланы ў в. Нараўка (Гайнаўскі павет Беластоцкае ваяводзтва) пад нагляд паліцыі.

У 1930-я прэсай КП(б)Б і КПЗБ абвінавачаны ў супрацоўніцтве з польскімі ўладамі, у спробах зьвярнуць ТБШ са шляху нацыянальна-вызваленчай барацьбы. Паступова адышоў ад грамадзкай і палітычнай дзейнасьці.

З 1944 галоўны ўрач інфэкцыйнай бальніцы ў Горадні. Арыштаваны органамі МДБ у 1948. 12 сакавіка 1949 прысуджаны да 10 гадоў лягероў. Сасланы ў Варкуту. Тамака працаваў доктарам у лягерным шпіталі. Рэабілітаваны ў 1956.

Вярнуўся ў Горадню; працаваў у абласной больніцы.

Пакінуў успаміны.

Сястра — Люба Марцінчык — была замужам за Аляксандрам Аўдзеем.

Кнігапіс

Горны А. С., Ананька К. Д. Мікалай Марцінчык (1901–1980) і яго ўспаміны. / НАН Беларусі, Цэнтральная навуковая бібліятэка імя Якуба Коласа; редкалегія: С. С. Юрэцкі (гал. рэд.) і інш.; склад.: Ю. А. Пераверзева. // Працы Цэнтральнай навуковай бібліятэкі НАН Беларусі. — Менск: ІВЦ Мінфіна, 2025. — В. 1. — С. 180—193. — ISBN 978-985-880-719-1.

Калеснік, Леанід Раманавіч . Ад Алекшыц да Эйсмантаў: час, прастора, лёсы. — Менск: Колорград, 2020. — С. 107—112. — 270 с. — 100 ас. — ISBN 978-985-596-650-1

Літаратура

Аляксандар Горны. Леанід Калеснік. Невядомыя творы Пётры Сергіевіча з Гродзеншчыны. // Роднае слова : часопіс. — 2025 лістапад. — № 11. — С. 76—77. — ISSN 0234-1360. Фёдар Ігнатовіч. Прызнання не дачакаўся. // Літаратура і мастацтва : газэта. — 1993, 27 жніўня. — № 34 (3704). — С. 4. Фёдар Ігнатовіч. Гарадзенец Мікалай Марцінчык (1901–1980): лёс беларускага асветніка. / пад рэд. А. Ф. Смалянчука, Н. У. Сліж. // Гарадзенскі палімпсест 2012. Людзі даўняй Гародні, XV – XX стст. : Гарадзенская бібліятэка. — Кракаў: Zakład graficzny «Colonel» S. A., 2013. — С. 368—379.

Фёдар Ігнатовіч. Марцімчык Мікалай Міхайлавіч. // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т.. — Мн.: 1999 Т. 5: М — Пуд. — С. 82. Леанід Маракоў Марцінчык Мікалай Міхайлавіч // Леанід Маракоў Рэпрэсаваныя літаратары, навукоўцы, рабоенікі асьветы, грамадскія і культурныя дзеячы Беларусі (1794—1991) : энцыклапедычны даведнік у трох тамах. — Менск: 2003. — Т. 2. Лавіцкі—Ятайт. — С. 76—77. — ISBN 985-6374-05-7. Сяргей Чыгрын. Згадка пра доктара Мікалая Марціновіча. // Сяргей Чыгрын Час спагадлівым не бывае : Гісторыка-краязнаўчыя і літаратуразнаўчыя артыкулы. — Менск: Кнігазбор, 2016. — С. 82—86. — ISBN 978-985-7089-98-7.

Вонкавыя спасылкі

• Даведнік Леаніда Маракова