Крымская АЭС

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Крымская АЭС
Крымская АЭС
Краіна Украіна
Месцазнаходжаньне паблізу гораду Шчолкіна, Крым
Пачатак будаўніцтва 1975
Пачатак эксплюатацыі ніколі
Заканчэньне эксплюатацыі 1989 (спыненае будаўніцтва)
Эксплюатуючая арганізацыя Rosatom[d]
Тэхнічныя парамэтры
Колькасьць энэргаблёкаў 0
Тып рэактараў ВВЭР-1000/320
Дзейных рэактараў 0
Месцазнаходжаньне
Геаграфічныя каардынаты 45°23′30″ пн. ш. 35°48′13″ у. д. / 45.39167° пн. ш. 35.80361° у. д. / 45.39167; 35.80361Каардынаты: 45°23′30″ пн. ш. 35°48′13″ у. д. / 45.39167° пн. ш. 35.80361° у. д. / 45.39167; 35.80361
Крымская АЭС на мапе Ўкраіны
Крымская АЭС
Крымская АЭС
Крымская АЭС

Крымская атамная электрастанцыя — недабудаваная атамная электрастанцыя, разьмешчаная паблізу гораду Шчолкіна ў Крыму на беразе салёнага Актаскага вадасховішча (возера-ахаладжальнік). Праект станцыі аднатыпны зь дзеючай Балакоўскай АЭС, недаведзенай да праектнай магутнасьці Хмяльніцкай АЭС, Растоўскай АЭС і АЭС Тэмелін. Крымская АЭС у высокай ступені гатоўнасьці была закінутая пасьля катастрофы на Чарнобыльскай АЭС (гатоўнасьць першага энэргаблёку — 80 %, другога — 18 %).

Гісторыя будаўніцтва[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Першыя праектныя працы былі праведзеныя ў 1968 годзе. Будаўніцтва пачата ў 1975 годзе. Станцыя павінна была забясьпечыць электраэнэргіяй усю Крымскую паўвыспу, а таксама стварыць задатак для далейшага разьвіцьця прамысловасьці рэгіёну — мэталюргічнай, машынабудаўнічай, хімічнай. Праектная магутнасьць 2000 МВт (2 энэргаблёкі) з магчымасьцю далейшага павелічэньня да 4000 МВт: тыпавы праект прадугледжвае разьмяшчэньне на пляцоўцы станцыі 4 энэргаблёкаў з рэактарамі ВВЭР-1000/320.

У лістападзе 1980 году будаўніцтва абвешчана рэспубліканскім ударным камсамольскім, а 26 студзеня 1984 году — усесаюзным ударным[1]. Пасьля будаўніцтва гораду-спадарожніка Шчолкіна, насыпу вадасховішча і дапаможных гаспадарак, з 1982 году пачалося ўзьвядзеньне непасрэдна самой станцыі. Ад керчанскай галіны чыгункі была пракладзена часовая лінія, і ў разгар будаўніцтва па ёй прыходзіла па два эшалёны будаўнічых матэрыялаў у суткі[2]. У цэлым будаўніцтва йшло без істотных адхіленьняў ад графіку з заплянаваным пускам першага рэактара ў 1989 годзе.

У рэактарным будынку першага блёку ўжо быў пастаўлены і ўсталяваны на праектнае месца ўнікальны палярны кран.

Nuvola apps kview.svg Вонкавыя выявы
Searchtool.svg Першы блёк АЭС з палярным кранам
Searchtool.svg Палярны кран - выгляд з пабудовы
Searchtool.svg Гэрмаабалёнка рэактара і палярны кран

З дапамогай гэтага крана павінны былі зьдзяйсьняцца далейшыя пад’ёмна-транспартныя і будаўніча-мантажныя апэрацыі ўнутры рэактарнага аддзяленьня:

Неспрыяльная эканамічная сытуацыя ў краіне і катастрофа на чацьвёртым энэргаблёку Чарнобыльскай АЭС 26 красавіка 1986 году прывялі да таго, што да 1987 году будаўніцтва было спачатку прыпыненае, а ў 1989 годзе — прынятае канчатковае рашэньне адмовіцца ад пуску станцыі. Да гэтага моманту на будаўніцтва АЭС было затрачана 500 млн рублёў. Станцыю пачалі паступова расьцягваць на чорны і каляровы мэталалом.

Ёсьць сьведчаньне[3], што ў пачатку 90-х гадоў праводзіліся вышукі, мэтай якіх было «падагнаць» дадатковае геалягічнае абгрунтаваньне пад закрыцьцё Крымскай АЭС. Зрэшты, і гэта было толькі фармальнай нагодай — да канца 80-х гадоў сытуацыя ў эканоміцы СССР пагоршылася настолькі, што былі згорнуты амаль усе буйныя будаўніцтвы, як у энэргетыцы, так і ў прамысловасьці, транспарце, горадабудаўніцтве.

Падзеі, якія адбываліся пасьля прыпынку будаўнічых прац[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Замарожаная будаўнічая пляцоўка Крымскай АЭС у 1999 годзе. У цяперашні час большасьць паказаных тут канструкцый і будаўнічай тэхнікі ўжо дэмантаваны.

З 1995 году па 1999 год у машзале (турбіннага аддзяленьня) праводзіліся дыскатэкі фэстывалю «Рэспубліка KaZaнтып». Рэкляма абвяшчала: «Атамная вечарына ў рэактары».

У 1998—2000 гадох створанае на базе атамнай электрастанцыі даччынае прадпрыемства «Ўсходне-Крымская энэргетычная кампанія» рэалізавала маёмасьці станцыі на 2,204 млн грывен. Да 1 лютага 2003 году на балянсе ДП «Усходне-Крымская энэргетычная кампанія» застаўся толькі спэцкорпус, блёк майстэрняў, рэактарнае аддзяленьне і аліва-дызэльная гаспадарка.

У верасьні 2003 году Фонд маёмасьці прадаў унікальны дацкі кран «Kroll» K-10000, усталяваны для мантажу ядзернага рэактара, за 310 тысячаў грыўняў пры першапачатковым кошце ў 440 тысячаў грыўняў[4]. Да яго дэмантажу высотны кран выкарыстоўваўся для бэйсджампінгу. Скачкі зьдзяйсьняліся зь ніжняй (80 м) і верхняй (120 м) стрэлаў крана. У цяперашні час такі ж кран «Kroll» задзейнічаны на будаўніцтве 4-га энэргаблёку Хмяльніцкай АЭС у горадзе Няцешын, раней кранамі гэтага тыпу ўзводзіліся карпусы Запароскай АЭС і Паўднёва-Ўкраінскай АЭС (знаходзіцца на тэрыторыі станцыі ў разабраным стане)[5].

У 2004 годзе Кабінэт міністраў Украіны перадаў Крымскую АЭС з загадваньня Міністэрства паліва і энэргетыкі Савету міністраў Крыма. Далей Саўмін Крыма павінен быў прадаць атрыманую маёмасьць атамнай электрастанцыі, а грошы павінны былі пайсьці на рашэньне сацыяльных і эканамічных праблемаў Ленінскага раёну Крыма, і ў прыватнасьці г. Шчолкіна.

Nuvola apps kview.svg Вонкавыя выявы
Searchtool.svg На Крымскай АЭС
Searchtool.svg На будаўніцтве Запароскай АЭС
Searchtool.svg Там жа, ноччу.

Пасьля гэтага павінны былі распрадавацца астатнія часткі Крымскай АЭС: рэактарнае аддзяленьне, блёчная помпавая станцыя, корпус майстэрняў, ахаладжальнік на Актаскім вадасховішчы, плятына Актаскага вадасховішча, канал з вадапрыёмным рэзэрвуарам, масла-дызэльная гаспадарка станцыі, дызель-генэратарная станцыя. Далей, вядома, што ў пачатку 2005 году Прадстаўніцтва Фонду маёмасьці Крыма рэалізавала рэактарнае адьдзяленьне Крымскай АЭС за 1,1 млн грн ($207,000) юрыдычнай асобе, назва якой не распаўсюджваецца.

Існуе сьведчаньне, што рэактар ВВЭР-1000, так і неўсталяваны ў падрыхтаванае для яго памяшканьне, быў парэзаны на лом у 2005 годзе.

АЭС здымалася ў мностве фільмаў, зь якіх самым вядомым стаў «Населеная выспа» Ф. Бандарчука[6].

Ядзернае паліва не завозілася, радыяцыйнай небясьпекі не існуе.

Пэрспэктывы выкарыстаньня пляцоўкі АЭС і разьвіцьцё гораду-спадарожніка[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

У 2006 годзе тэрыторыя былой АЭС выбрана як адно з магчымых месцаў стварэньня пілётнага праекту прамысловага парку. У 2008 пачатыя падрыхтоўчыя працы па рэалізацыі праекту прамыловага парку «Шчолкінскі індустрыяльны парк», гарадзкі савет Шчолкіна перадаў у маёмасьць «Шчолкінскаму індустрыяльнаму парку» частку аб’ектаў, якія знаходзяцца на дадзеным зямельным участку.

Інфармацыя аб энэргаблёках[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Энэргаблёк Тып рэактараў Магутнасьць Пачатак
будаўніцтва
Падключэньне да сеткі Увод у эксплюатацыю Закрыцьцё
Чысты Брута
Крым-1[7] ВВЭР-1000/320 950 МВт 1000 МВт 01.12.1982 Будаўніцтва спынена 01.01.1989
Крым-2[8] ВВЭР-1000/320 950 МВт 1000 МВт 1983 год Будаўніцтва спынена 01.01.1989
Крым-3[9] ВВЭР-1000/320 950 МВт 1000 МВт Будаўніцтва не пачыналася
Крым-4[10] ВВЭР-1000/320 950 МВт 1000 МВт Будаўніцтва не пачыналася

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Commons-logo.svg Крымская АЭСсховішча мультымэдыйных матэрыялаў