Йіржы Коларж

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку
Йіржы Коларж
Jiří Kolář.jpg
Асабістыя зьвесткі
Нарадзіўся 24 верасьня 1914(1914-09-24)[1][2][3][4][5][6][7][8][9][10][11][12][13][14]
Процівін, Пісэк[9][14]
Памёр 11 жніўня 2002(2002-08-11)[1][2][4][5][6][7][8][9][10][11][12][14] (87 гадоў)
Прага, Чэхія[1][9][14]
Пахаваны Вінаградзкія могілкі
Літаратурная дзейнасьць
Род дзейнасьці пісьменьнік, перакладнік, драматург, маляр, паэт, малявальнік, каляжыст, калекцыянэр і плястычны артыст
Мова француская мова[2] і чэская мова[2]
Узнагароды
Подпіс Jiří Kolář, signature.jpg
http://www.artlist.cz/jiri-kolar-3993/

Йіржы Коларж (па-чэску: Jiří Kolář, 24 верасьня 1914, Процівін8 лістапада 2002, Прага) — чэскі паэт, пісьменьнік і мастак.

Жыцьцё і творчасьць[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Йіржы Коларж значную частку свайго жыцьця правёў у горадзе Кладна. У 1932 годзе ён заканчвае навучаньне на столяра. У 1945 уступае ў Камуністычную партыю Чэхаславаччыны, зь якой пасьля быў выключаны. У 1952—1953 гадах быў у зьняволеньні. У 1977 Коларж падпісвае Хартыю 77. Зьехаўшы неўзабаве пасьля гэтага на навучаньне ў Францыю, адмовіўся вярнуцца на радзіму. У 1984 годзе Коларж дамагаецца францускага грамадзянства. У 1997 годзе ён вяртаецца ў Чэхію.

Коларж быў адным з заснавальнікаў у 1942 годзе аб’яднаньня паэтаў і мастакоў «Група 42», быў чальцом саюза мастакоў Чэхаславаччыны Umělecká beseda. Коларж быў адным з самых вядомых чэскіх сучасных мастакоў. Асабліва папулярнымі зьяўляюцца створаныя ім калажы. Першая яго пэрсанальная выстаўка адбылася ў 1937 годзе. Ён быў таксама ўдзельнікам выстаў сучаснага мастацтва documenta 4 (1968) і documenta 6 (1977) у Касэле. У 1999 годзе мастак быў узнагароджаны прэміяй Ганса-Тэа Рыхтэра Саксонскай акадэміі мастацтваў.

Першым паэтычным зборнікам Йіржы Коларжа зьяўляецца «Гады ў днях», які выйшаў у 1949 годзе. З паэтычных яго твораў найбольш вядомыя вершы зборніка «Печань Прамэтэя» (1979). Кніга складаецца з многіх, не зьвязаных паміж сабой, частак і ўяўляе маралізатарскі твор, які асуджае таталітарызм у любой яго праяве. Акрамя вершаў, пісаў таксама мастацкую прозу, эсэ, кнігі для дзяцей, п’есы.

Йіржы Коларж займаўся таксама мастацкім перакладам, у прыватнасьці твораў Т. С. Эліёта, У. Уітмэна, Э. Лі Мастэрса.

Асобныя вершы Коларжа пераклала Марыя Мартысевіч[15].

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ а б в Нямецкая нацыянальная бібліятэка, Бэрлінская дзяржаўная бібліятэка, Баварская дзяржаўная бібліятэка і інш. Record #118564749 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  2. ^ а б в г Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr: плятформа адкрытых зьвестак — 2011.
  3. ^ Jiri Kolár
  4. ^ а б Jiri Kolar — 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7
  5. ^ а б SNAC — 2010.
  6. ^ а б Kunstindeks Danmark
  7. ^ а б Архіў Мунцынгера — 1913.
  8. ^ а б Энцыкляпэдыя Бракгаўза
  9. ^ а б в г Нацыянальная служба Чэскай рэспублікі
  10. ^ а б Grove Art Online / J. Turner[Oxford, England], Houndmills, Basingstoke, England, New York: OUP, 1998. — ISBN 978-1-884446-05-4
  11. ^ а б Gran Enciclopèdia CatalanaGrup Enciclopèdia Catalana, 1968.
  12. ^ а б Brozović D., Ladan T. Hrvatska enciklopedijaLeksikografski zavod Miroslav Krleža, 1999. — 9272 с. — ISBN 978-953-6036-31-8
  13. ^ Evidence zájmových osob StB (EZO)
  14. ^ а б в г Архіў прыгожых мастацтваў — 2003.
  15. ^ Галасы з-за небакраю: анталогія паэзіі свету ў беларускіх перакладах ХХ ст. Склад. М. Скобла. — Мн.: Лімарыус 2008. — 896 с.

Літаратура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • БЭ ў 18 тамах. Т.8, Мн., 1999, С.381
  • Madla Vaculíková : Drahý pane Kolář, Mladá fronta, 1994, ISBN 80-204-0487-2
  • Charlotta Kotik: Jiri Kolar Transformations, Buffalo Fine Arts/Albright-Knox Art Gallery, 1978, ISBN 0-914782-19-3
  • Thomas M. Messer : Kolar — Chiasmage: Selections from the Guggenheim, Katonah Gallery, 1988, ISBN 0-685-45726-5
  • Astrid Winter, Metamorphosen des Wortes. Der Medienwechsel im Schaffen Jiří Kolář, Wallstein Verlag: Goettingen 2006