Жан-Франсуа Шампальён

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку
Жан-Франсуа Шампальён
Jean-François Champollion
Leon Cogniet - Jean-Francois Champollion.jpg
Жан-Франсуа Шампальён.
Партрэт працы Леона Канье (1831)
Дата нараджэньня 23 сьнежня 1790(1790-12-23)[1][2][3][4][5][6][7][8][9]
Месца нараджэньня Фіжак
Дата сьмерці 4 сакавіка 1832(1832-03-04)[1][2][3][4][5][6][7][10][11][12][13][8][14][8][8][9] (41 год)
Месца сьмерці Парыж
Прычына сьмерці спыненьне сэрца і інсульт
Месца пахаваньня Пэр-Ляшэз
Грамадзянства Каралеўства Францыя[15]
Каралеўства Францыя
Каралеўства Францыя
Месца вучобы Грэнобльская акадэмія
Занятак егіптолаг
Навуковая сфэра гісторыя, лінгвістыка, археалёгія
Месца працы Калеж дэ Франс[16] і Грэнобльскі ўнівэрсытэт
Вядомы як заснавальнік эгіпталёгіі, які здолеў расшыфраваць эгіпецкія герогліфы
Навуковы кіраўнік Антуан-Ісаак Сыльвэстар дэ Сасі
Вучні Франчэска Сальваліні і Карл Рыхард Лепсыюс
Бацька Jacques Champollion[d]
Узнагароды Ордэн сьвятога Джузэпэ

Жан-Франсуа́ Шампальён (па-француску: Jean-François Champollion; 23 сьнежня 1790 — 4 сакавіка 1832) — францускі гісторык-арыенталіст і лінгвіст, заснавальнік эгіпталёгіі.

Дзякуючы праведзенай ім расшыфроўцы тэксту Разэцкага каменя 14 верасьня 1822 зрабілася магчымым чытаньне эгіпецкіх герогліфаў і далейшае разьвіцьцё эгіпталёгіі як навукі.

Жыцьцяпіс[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Вучыўся ў Школе ўсходніх моваў у Калеж дэ Франс (1807—1809). 3 1809 выкладаў ва ўнівэрсытэце Грэноблю (з 1818 прафэсар). Быў сябрам Францускага геаграфічнага таварыства.

Пасьля шматгадовай працы над дэшыфроўкай эгіпецкіх герогліфаў у 1822 прачытаў надпіс на Разэцкім камені; распрацаваў прынцыпы дэшыфроўкі і вызначыў пасьлядоўнасьць разьвіцьця эгіпецкага герагліфічнага пісьма (герагліфічнае, гератычнае, дэматычнае). У 1824—1826 вывучаў эгіпецкія помнікі ў музэях Італіі, потым працаваў захавальнікам Эгіпецкага музэю ў Люўры. У 1828—1830 кіраваў экспэдыцыяй у Эгіпет, сабраў і скапіяваў шмат эгіпецкіх тэкстаў, помнікаў і выяваў. У 1831 узначаліў першую ў сьвеце катэдру эгіпталёгіі ў Калеж дэ Франс. Склаў першыя граматыку і слоўнік старажытнаэгіпецкай мовы.

Глядзіце таксама[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ а б Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr: плятформа адкрытых зьвестак — 2011.
  2. ^ а б SNAC — 2010.
  3. ^ а б Encyclopædia Britannica
  4. ^ а б https://www.umass.edu/wsp/philology/gallery/champollion.html
  5. ^ а б http://www.museechampollion-isere.fr/1791-jean-francois-champollion-1790-1832-.htm
  6. ^ а б http://www.histoire-medecine.fr/articles-histoire-de-la-medecine-jean-francois-champollion.php
  7. ^ а б http://sdei.senckenberg.de/biographies/information.php?id=5397
  8. ^ а б в г Турынская акадэмія навук — 1757.
  9. ^ а б Annuaire prosopographique : la France savante
  10. ^ Энцыкляпэдыя Бракгаўза
  11. ^ Gran Enciclopèdia CatalanaGrup Enciclopèdia Catalana, 1968.
  12. ^ GeneaStar
  13. ^ Roglo — 1997. — 8549233 экз.
  14. ^ Proleksis enciklopedija — 2009.
  15. ^ http://www.bbc.co.uk/pressoffice/pressreleases/stories/2005/10_october/17/egypt_champ.shtml
  16. ^ list of professors at Collège de France

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]