Акулінка
| Акулінка лац. Akulinka | |
| Населены пункт | |
| Краіна | Беларусь |
|---|---|
| Вобласьць | Гомельская |
| Раён | Мазырскі |
| Сельсавет | Крынічны |
| Дата заснаваньня | перад 1646 годам |
| Часавы пас | |
| Каардынаты | 51°58′14″ пн. ш. 29°22′51″ у. д.HGЯO |
| Насельніцтва | |
| Колькасьць | 42 чал. (2019) |
| Лічбавыя ідэнтыфікатары | |
| Тэлефонны код | +375 2351 |
| СААТА | 3235818001 |
| Нумарны знак | 3 |
| Акулінка на мапе Беларусі ±   Акулінка | |
Акулі́нка[1] або Акунінка, Акунёўка — вёска ў Мазырскім раёне Гомельскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Крынічнага сельсавету. Стрэльск
Вялікае Княства Літоўскае ў Рэчы Паспалітай
[рэдагаваць | рэдагаваць код]Найраней вёска згаданая ў акце Кіеўскага гродзкага суда, датаваным 1-м верасьня 1646 году, калі пан Міхал Абуховіч заявіў пра сваіх падданых зь вёсак Акунёўкі, Сядзельнікаў і Трасьцяніцы, зьбеглых да добраў пані Гарнастаевай мястэчка Гарнастайпаля[2].
Наступныя зьвесткі пра паселішча сустрэтыя ў рэестрах двайнога і трайнога падымнага Мазырскага павету 1670 году. У першым выпадку сказана, што пан Базыль Абуховіч выплачваў з 14 дымоў добраў сваіх Сядзельнікаў, Акунінкі, Narozniow 14 злотых. У другім згаданая яшчэ і частка Абухаўшчыны, але падатак выплачваўся з тых жа 14 дымоў і мусіў складаць 21 злоты[b][3].
Пад уладай Расейскай імпэрыі
[рэдагаваць | рэдагаваць код]У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793 год) Акунінка апынулася ў межах Расейскай імпэрыі, ад 3 траўня 1795 году ў адноўленым Мазырскім павеце Менскага намесьніцтва, з 12 сьнежня 1796 губэрні.
У выданьні «Специальная карта Западной части Российской Империи, составленная и гравированная в 1/420000 долю настоящей величины[c] при Военно-Топографическом Депо, во время управления генерал квартирмейстера Нейдгарта под руководством генерал-лейтенанта Шуберта», якое выйшла ў 1832 годзе, у назве паселішча хіба -і- зьмененая на -е-, — Акуненка.
У «Списках населенных мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 38 асобаў зь вёскі Акунінкі пана Абуховіча былі вернымі парафіяльнага касьцёлу Ўнебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі ў Кімбараўцы[4].
Ад парэформавага пэрыяду Акунінка адміністрацыйна належала да Міхалкаўскай воласьці.
Паводле сьпісу землеўладальнікаў Менскай губэрні на 1889 год, маёнткам Сядзельнікі (а значыць і Акунінкай) з 1778 дзесяцінамі ўгодзьдзяў валодаў Уладыслаў, сын Станіслава, Абуховіч[5].
На 1909 год у вёсцы Акулінка было 72 двары з 360 жыхарамі[6].
Найноўшы час
[рэдагаваць | рэдагаваць код]9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня Берасьцейскага міру з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Германія перадала паўднёвую частку Беларусі Украінскай Народнай Рэспубліцы. У адказ на гэта, 9 сакавіка Другой Устаўной граматай тэрыторыя абвешчана часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. Акулінка ў складзе Міхалкаўскай воласьці, аднак, апынулася ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзеяла «варта Украінскай Дзяржавы» гэтмана Паўла Скарападзкага[7].
Адметныя мясьціны
[рэдагаваць | рэдагаваць код]- Гарадзішча пэрыяду раньняга сярэднявечча (XI—XIII стагодзьдзі), на ўсходняй ўскраіне вёскі, урочышча Гарадок[8]
- Могільнік—1, за 600 м на паўднёвы ўсход ад гарадзішча, ва ўрочышчы Лоўчык
- Могільнік—2, за 1 км на паўднёвы ўсход ад вёскі, ва ўрочышчы Капцы
Насельніцтва
[рэдагаваць | рэдагаваць код]- 2010 год — 62 чалавекі
- 1999 год — 97 чалавек
Заўвагі
[рэдагаваць | рэдагаваць код]Крыніцы
[рэдагаваць | рэдагаваць код]- ↑ Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь: Гомельская вобласць: нарматыўны даведнік / Н. А. Багамольнікава і інш.; пад рэд. В. П. Лемцюговай. — Мн.: Тэхналогія, 2006. — 382 с. ISBN 985-458-131-4. (pdf) С. 234
- ↑ Інстытут рукапісу Нацыянальнай бібліятэкі Украіны імя У. І. Вярнадзкага. Ф. 1. Спр. 4104. А. 110адв.
- ↑ Lietuvos valstybės istorijos archyvas. F. 11. Ap. 1. B. 748. L. 2295, 2296
- ↑ Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 425
- ↑ Памяць: Мазыр. Мазырскі раён: гісторыка-дакументальныя хронікі гарадоў і раёнаў Беларусі / Укладальнікі: М. А. Капач, В. Р. Феранц. — Мінск: Мастацкая літаратура, 1997. С. 77
- ↑ Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. — Минск, 1909. С. 3
- ↑ Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918—1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 — 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 — січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. — Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286—296 (артыкул беларускамоўны)
- ↑ Акулінка (гарадзішча)
Літаратура
[рэдагаваць | рэдагаваць код]- Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т. 2, кн. 2. Гомельская вобласць / С.В. Марцэлеў; рэдкал.: Г.П. Пашкоў (гал. рэд.) [і інш.]. — Менск: БелЭн, 2005. — 520 с.: іл. ISBN 985-11-0330-6.