Фёдар Янкоўскі

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку
Вікіпэдыя мае артыкулы пра іншых асобаў з прозьвішчам Янкоўскі.
Фёдар Янкоўскі
Фёдар Янкоўскі
Асабістыя зьвесткі
Нарадзіўся 21 верасьня 1918
Глускі раён, Бабруйская акруга, БССР
Памёр 13 лістапада 1989
Менск, СССР[1]
Пахаваны Усходнія могілкі
Літаратурная дзейнасьць
Род дзейнасьці мовазнаўца, пісьменьнік, філёляг
Кірунак мовазнаўства, проза
Мова расейская мова
Дэбют нарыс у часопісе «Работніца і калгасьніца Беларусі» (1936)
Узнагароды
ордэн Айчыннай вайны I ступені Ордэн Чырвонай Зоркі

Фёдар Янкоўскі (21 верасьня 1918, вёска Клетнае, цяпер Глускі раён Магілёўскай вобласьці — 13 лістапада 1989) — беларускі мовазнавец і пісьменьнік. Доктар філялягічных навук, прафэсар (1983).

Біяграфія[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Нарадзіўся ў сялянскай сям’і. У 1936 годзе скончыў Рагачоўскі пэдагагічны тэхнікум. Працаваў настаўнікам Буцавіцкай школы Менскага раёну. Скончыў завочна Менскі настаўніцкі інстытут у 1939 годзе, філялягічны факультэт Гарадзенскага пэдагагічнага інстытуту ў 1948 годзе, асьпірантуру пры Менскім пэдагагічным інстытуце. Удзельнік савецка-фінскай (1940) і нямецка-савецкай войнаў.

Пасьля вызваленьня Беларусі працаваў адказным сакратаром рэдакцыі глускай раённай газэты «Сацыялістычная вёска», настаўнікам у сярэдняй школе, выкладнікам беларускай мовы, загаднікам катэдры беларускага мовазнаўства Менскага пэдагагічнага інстытуту. З 1983 — прафэсар катэдры беларускага мовазнаўства.

Сябар Саюзу беларускіх пісьменьнікаў з 1968 году. Складальнік зборнікаў крылатых словаў і афарызмаў, прыказак і прымавак, параўнаньняў, фразэалягізмаў. Заслужаны дзеяч навукі Беларусі 1972. Узнагароджаны ордэнамі Айчыйнай вайны І ступені, Чырвонай Зоркі, «Знак Пашаны», мэдалямі.

У ягоны гонар названая вуліца ў Менску.

Творчасьць[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Дэбютаваў у рэспубліканскім друку нарысам у 1936 (часопіс «Работніца і калгасьніца Беларусі»).

Проза[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Абразкі (1975)
  • Прыпыніся на часінку (1979)
  • І за гарою пакланюся (1982)
  • Радасць і боль (1984)
  • З нялёгкіх дарог (1988)

Навуковыя працы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Дыялектны слоўнік (вып. 1—3, 1959—1970)
  • Беларускае літаратурнае вымаўленне (1960)
  • Пытанні культуры мовы (1961)
  • Вусная мова і выразнае чытанне (з У. Калесьнікам, 1962)
  • Роднае слова (1967, 2-е выданне ў 1972, 3-е пад назвай «Беларуская мова» ў 1978)
  • Беларуская фразеалогія (1968, 1981)
  • Беларускія народныя параўнанні (1973)
  • Гістарычная граматыка беларускай мовы (ч. I — 1974, ч. II — 1977)
  • Сучасная беларуская мова (1984),
  • Само слова гаворыць (1986).
  • Фразеалагічны слоўнік (з Н. Гаўрош і Я. Лепешавым, 1973). Складальнік зборнікаў крылатых слоў
  • З беларускіх літаратурных крыніц (1960)
  • Беларускія народныя прыказкі, прымаўкі (1957)
  • Беларускія прыказкі, прымаўкі, фразеалагізмы (1962)

Літаратура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • ^ Нямецкая нацыянальная бібліятэка, Бэрлінская дзяржаўная бібліятэка, Баварская дзяржаўная бібліятэка і інш. Record #1055795944 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.