Трыграф

	Трыграф
	шматграф
	Прыклад
Арыгінальная назва	ад стар.-грэц. τρι і стар.-грэц. γράφω
Складаецца з	3 літар
Прыклады	Sch
	катэгорыя · усе шматграфы

Трыгра́ф (ад стар.-грэц. τρι — «тры» і стар.-грэц. γράφω — «пішу») — састаўны пісьмовы знак, які складаецца з трох літар і ўжываецца для абазначэньня на пісьме фанэм і іхных асноўных варыянтаў: напрыклад, ням. sch у слове das Schloß, які абазначае гук [ʃ], франц. eau у словах eau, château.

Паходжаньне

У мовах з даўняй пісьмовай традыцыяй трыграфы ўзьнікаюць стыхійна дзякуючы зьмене гукавога складу мовы. Напрыклад, трыграф sch у ангельскай мове паўстаў як абазначэньне гукавога комплексу /skh/, які перайшоў пасьля ў [ʃ], у нямецкай той жа трыграф пазначаў першапачаткова гукаспалучэньне /sx/.

У малодапісьмовых мовах трыграфы (разам з дыграфамі) уводзяцца вынаходнікам пісьменства для тых гукаў, якім не хапае літар у выкарыстаным альфабэце. Напрыклад гъь у абазінскай мове, хъу ў адыгейскай і кабардзіна-чаркескай мовах.

Статус у мове

Звычайна трыграф разглядаецца як спалучэньне трох асобных літар, што адлюстроўваецца ў альфабэтным парадку артыкулаў у слоўніках і даведніках. Аднак у некаторых мовах дыграфы й трыграфы маюць уласнае месца ў алфавіце, напрыклад, вугорскі трыграф dzs, які пазначае гук [d͡ʒ].

Кірылічныя трыграфы

Трыграфы кірыліцы
Гъв Гъу Гъь Гӏв Джв	Джъ Джь Дзу Жъу Кхъ	Къв Къу Къь Кӏв Кӏу	Кӏь Пӏу Тӏу Хъу Хӏв Чӏв

Лацінскія трыграфы

Трыграфы лацінкі
Eau Gli	Igh Oin	Tch Sch

Японскія трыграфы

ひょう
ヒョウ

Карэйскі трыграф

ㅹ

У карэйскім хангыле ёсьць толькі адзін трыграф — ㅹ. Ён складаецца са знаку ㅃ і з дыякрытычнага сымбаля кругу. Зьяўляецца тэарэтычным знакам для пазначэньня гуку */v̥/.

Глядзіце таксама

Дыграф