Рыека
| Рыека харв. Rijeka | |||||
| Населены пункт | |||||
 | |||||
| |||||
| Краіна | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Жупанія | Прыморска-Горанская | ||||
| Кіраўніцтва і ўлада | |||||
| Кіраўнік адміністрацыі | Iva Rinčić[d][2] | ||||
| Геаграфія | |||||
| Плошча | 44 км² | ||||
| Вышыня НУМ | 0 м | ||||
| Часавы пас | |||||
| Каардынаты | 45°20′ пн. ш. 14°26′ з. д.HGЯO | ||||
| Насельніцтва | |||||
| Колькасьць | 128 624 чал. (2011) | ||||
| Этнахаронімы | fiumei, Riječanin, Riječanka і fiumani | ||||
| Лічбавыя ідэнтыфікатары | |||||
| Тэлефонны код | 051 | ||||
| Паштовы індэкс | 51000 | ||||
| Нумарны знак | RI | ||||
| Узнагароды | |||||
| Сайт | rijeka.hr (харв.) (італ.) (анг.) | ||||
| Рыека на мапе Харватыі   Рыека | |||||
Рые́ка (па-харвацку: Rijeka) — горад у Харватыі ў паўночнай Далмацыі недалёка ад Істрыі. Галоўны марскі порт і трэці паводле велічыні горад у Харватыі пасьля Загрэбу і Спліту. Ён разьмешчаны ў Прыморска-Горскай жупаніі ў Кварнэрскай затоцы на Адрыятычным моры. Насельніцтва места складае 128 624 жыхароў на 2011 год[3]. Гарадзкая аглямэрацыя ўключае ў сябе сумежныя гарады і муніцыпалітэты і мае насельніцтва больш чым 240 000 чалавек.
Гістарычна склалася, што з-за свайго стратэгічнага становішча, а таксама дзякуючы разьмяшчэньню глыбакаводнага порту, горад быў мэтай уладаньня асабліва сярод Італіі, Вугоршчыны і Харватыі. Дэмаграфічныя паказчыкі гораду мяняліся ў горадзе шмат разоў за апошнія стагодзьдзя. Паводле зьвестак перапісу насельніцтва 2011 году, пераважная большасьць грамадзянаў (82,52%) складаюць харваты, нароўні зь невялікай колькасьцю басьнійцаў, італьянцаў і сэрбаў.
Эканоміка гораду ў значнай ступені залежыць ад суднабудаваньня і марскога транспарту. У Рыецы месьцяцца Харвацкі нацыянальны тэатар імя Івана Зайца, а таксама Рыецкі ўнівэрсытэт, заснаваны ў 1973 годзе[4].
Лінгвістычна, акрамя харвацкай, насельніцтва таксама выкарыстоўвае свой уласны ўнікальны дыялект вэнэцыянскай мовы — фіюманскі дыялект. Носьбітамі гэтага дыялекту зьяўляюцца прыкладна 20 тысячаў чалавек сярод аўтахтонных харватаў і розных меншасьцяў. У горадзе ёсьць асобны раён Трсат, які зьяўляецца турыстычнай славутасьцю Харватыі і месцам паломніцтва каталікоў.
У 2016 годзе Рыека была абрана ў якасьці культурнай сталіцы Эўропы 2020 году, разам з ірляндзкім горадам Голўэй[5].
Крыніцы
[рэдагаваць | рэдагаваць код]- ↑ archINFORM (ням.) — 1994.
- ↑ Primopredaja vlasti u Rijeci: Iva Rinčić službeno preuzela gradonačelničku dužnost — 2025.
- ↑ «Population by Age and Sex, by Settlements, 2011 Census: Rijeka». Croatian Bureau of Statistics.
- ↑ «From The Beginning…» University of Rijeka.
- ↑ «Croatian city Rijeka wins European Capital of Culture in 2020». Shanghai Daily.