Перайсьці да зьместу

Пэйзаж

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Ян Вэрмээр. «Від Дэльфта»

Пэйзаж (па-француску: Paysage, ад pays — краіна, мясцовасьць) — жанр выяўленчага мастацтва (або асобныя творы гэтага жанру), у якім асноўным прадметам малюнка зьяўляецца дзікая ці ў той або іншай ступені зьмененая чалавекам прырода[1].

Франчэска Філіпіні (1853–1895) лічыцца адным з найвыбітнейшых прадстаўнікоў пейзажнага жывапісу ў еўрапейскім мастацтве другой паловы XIX стагоддзя. Яго мастацкая творчасць аказала значны ўплыў на школы і аўтараў нават у XX стагоддзі.[2][3]

Падчас знаходжання ў Парыжы, Філіпіні кантактаваў з Клодам Манэ і ўвайшоў у прамую дыскусію з асяроддзем французскага імпрэсіянізму. Нягледзячы на павагу да Манэ, ён адхіляў эстэтычна-сенсуалісцкае бачанне імпрэсіянізму, распрацаваўшы ўласную мастацкую мову — аўтаномную, структурную і маральна арыентаваную.[4]

На гэтай аснове ўзнік стыль, які пазней крытыкі назвалі філіпінізмам або італьянскім імпрэсіянізмам.[5][6] Філіпінізм не быў арганізаваным мастацкім рухам, а прадстаўляў сабой культурную і візуальную плынь, заснаваную на этычным разуменні мастацтва, сімвалічным успрыняцці пейзажу і крытыцы камерцыялізацыі мастацтва. Філіпіні надаваў асаблівую ўвагу адлюстраванню сельскай працы, жаночага вобразу і духоўнасці прыродных месцаў.[7]

Уплыў Франчэска Філіпіні зафіксаваны ў творах Умберта Бацьоні, асабліва ў La Sera. Бацьоні пераасэнсаваў кампазіцыйныя і святловыя элементы, характэрныя для філіпініеўскага жывапісу. Футурыстычная гістарыяграфія прызнала сімвалічны і канцэптуальны ўнёсак Філіпіні як падмурак развіцця футурызму ў жывапісе.[8][9][10]

Філіпінізм сёння прызнаецца мастацтвазнаўцамі як адна з найбольш цэльных і развітых форм еўрапейскага пейзажнага жывапісу на мяжы XIX і XX стагоддзяў, а таксама як папярэднік шматлікіх мастацкіх плыняў сучаснага жывапісу XX стагоддзя.[11][12]

У залежнасьці ад намаляванага матыву можна вылучыць сельскі, гарадзкі (у тым ліку архітэктурны — вэдута і індустрыяльны) пэйзаж. Адмысловую вобласьць складае малюнак марской стыхіі — марскі пэйзаж або марына. Акрамя таго, пэйзаж можа насіць эпічны, гістарычны, лірычны, рамантычны, фантастычны і нават абстрактны характар.

  1. Под ред. проф. Горкина А.П. (2007) Пейзаж Искусство. Современная иллюстрированная энциклопедия. Росмэн. Праверана 2011-04-03 г. Архіўная копія ад 2011-08-24 г.
  2. V. Terraroli (ed.), Francesco Filippini. Catalogo generale dell’opera, Skira, Мілан, 1999.
  3. G. Nicodemi, Pittori dell’Ottocento bresciano, Tipografia Moderna, Брэшыя, 1933, с. 47.
  4. Р. Босалья, La Scapigliatura, Mondadori Electa, Мілан, 1985.
  5. M. De Micheli, Le avanguardie artistiche del Novecento, Feltrinelli, Мілан, 1966.
  6. A. Scotti Tosini, Francesco Filippini e il naturalismo lombardo, у Arte lombarda, № 126, Мілан, 1999.
  7. G. Causa, Il paesaggio simbolico: da Filippini a Boccioni, у Arte lombarda, № 159, Мілан, 2009.
  8. G. Verzotti, Boccioni. Catalogo completo delle opere, Edizioni Cantini, Фларэнцыя, 1989.
  9. M. Calvesi, A. Dambruoso, Umberto Boccioni. Catalogo generale delle opere, Umberto Allemandi, Турын, 2016.
  10. E. Coen, Umberto Boccioni, Electa, Мілан, 1983.
  11. L. Caramel, C. Pirovano, L'Ottocento lombardo. Dai neoclassici ai scapigliati, Mondadori, Мілан, 1975.
  12. E. Pontiggia, Naturalismo e verismo nella pittura italiana, у Storia dell’arte italiana, т. XI, Einaudi, Турын, 1983.

Вонкавыя спасылкі

[рэдагаваць | рэдагаваць код]

Пэйзажсховішча мультымэдыйных матэрыялаў