Нікатын

3D мадэль малекулы нікатыну

Нікаты́н — алькалёід, наркотык, які ўтрымоўваецца ў расьлінах сямейства пасьлёнавых, пераважна ў тытуні, складаючы пры гэтым 0,6-3,0% ад сухой вагі. Біясынтэз адбываецца ў каранях, але назапашваецца ў лісьцёх. Нікатын выкарыстоўваецца расьлінамі ў якасьці барацьбы супраць траваедных, а таксама дзеля ўзьдзеяньня на вусякоў, таму нікатын шырока выкарыстоўваўся ў якасьці інсэктыцыду ў мінулым, а ў цяперашні час аналягі нікатыну, як то імідаклёпрыд, па-ранейшаму шырока выкарыстоўваецца. Нікатын таксама зьмяшчаецца ў іншых відах сямейства пасьлёновых, зь невялікай колькасьцю прысутнасьці ў відах, як то баклажан, памідоры, бульба й баўгарскі зялёны перац, а таксама ўтрымоўваецца ў лісьцёх кокі.

У невялікіх канцэнтрацыях гэтае рэчыва дзейнічае як стымулятар для сысуноў і зьяўляецца асноўным фактарам, які фармуе залежнасьць да паленьня тытуню. Па дадзеных Амэрыканскай асацыяцыі кардыёлагаў, нікатынавая залежнасьць гістарычна была адной з самых складаных залежнасьцяў, ад якой цяжка адрынуцца, у той час як фармакалягічныя й паводніцкія характарыстыкі, якія вызначаюць прыхільнасьць да тытуню аналягічныя тым, якія вызначаюць залежнасьць ад наркотыкаў, як то гераін і какаін. Колькасьць нікатыну ў цыгарэтах паступова павялічваецца з кожным годам, а ў адным дасьледаваньні было ўстаноўлена, што сярэдняе павелічэньне склада 1,6% на год у пэрыяд з 1998 па 2005 гады. Гэта было выяўлена для ўсіх асноўных катэгорыяў рынку цыгарэт.

Вонкавыя спасылкі

• Як працуе нікатын / How Nicotine Works. howstuffworks.com  (анг.)