Міхась Тычына

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку

Міха́сь Алякса́ндравіч Тычы́на (нар. 10 лютага 1943 году, п. Ніжне-Сталінск Алданскага раёну, Якуцкай АССР) — беларускі літаратуразнаўца, пісьменьнік. Доктар філялягічных навук.

Біяграфія[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Нарадзіўся ў сям’і ссыльнага селяніна. Бацька Аляксандар Мітрафанавіч Тычына, ураджэнец в. Завалочыцы ў 1930 г. быў высланы як кулак ў Алданскі раён ЯАССР; маці, Алашкіна Кацярына Сьцяпанаўна (расейка) як кулачка была высланая тады ж. У 1947 г. разам з бацькамі пераехаў на іх радзіму, у вёску Завалочыцы Глускага раёну. Скончыў філялягічны факультэт Берасьцейскага пэдагагічнага інстытуту (1964). Кароткі час працаваў настаўнікам на Піншчыне. Служыў у савецкім войску (1964—1965). Скончыў асьпірантуру пры Інстытуце літаратуры імя Янкі Купалы АН БССР (1970). Цяпер працуе вядучым навуковым супрацоўнікам Інстытуту літаратуры і мовы НАН Беларусі, загадчыкам аддзелу тэорыі літаратуры. З 1994 выкладае літаратуру ў Беларускім гуманітарным ліцэі. Доктар філялягічных навук. Сябра Беларускага ПЭН-Цэнтру з 1989. Спэцыяліст у галіне літаратуразнаўчае экспэртызы. Сябра Саюзу беларускіх пісьменьнікаў з 1976.

Творчасць[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Друкавацца пачаў у 1963 годзе зь вершаў (берасьцейская абласная газэта «Заря»); як крытык і літаратуразнавец з 1969 (часопіс «Маладосьць»). Аўтар шматлікіх асабістых і калектыўных манаграфіяў, эсэ, нарысаў, аповесьцяў, апавяданьняў. Пераклаў на беларускую мову шэраг працаў і твораў Алеся Адамовіча. Адзін з аўтараў школьных падручнікаў і навучальных дапаможнікаў для базавай і сярэдняй школы.

Выбраная бібліяграфія[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Дажынкі. Аповесьць і апавяданьні. Менск, 1979
  • Магчымасьці рэалізму: Прычыннасьць і гістарызм. (З В. Жураўлёвым). Менск, 1982
  • Зьмена квадры: Зборнік літаратурна-крытычных артыкулаў. Менск, 1983
  • Вяртаньне: Аповесьць пра Кузьму Чорнага. Менск, 1984
  • Час прозы: Зборнік літаратурна-крытычных артыкулаў. Менск, 1988
  • Аляксандр Пушкін і Якуб Колас. Менск, 1999
  • Якуб Колас і руская літаратура першай паловы XIX ст.: Дыс….д-ра філял.навук. Менск, 2000
  • Карані і крона: Фальклёр і літаратура. 2-е, дапрац. выд. Менск, 2002 (1-е выд.: 1991)
  • Кузьма Чорны: Эвалюцыя мастацкага мысленьня. 2-е, дапрац. выд. Менск, 2004 (1-е выд.: 1973).
  • Беларуская літаратура і сьвет: Папулярныя нарысы (Зь Л. Баршчэўскім і П. Васючэнкам). Менск, 2006
  • Літаратура пераходнага пэрыяду: Тэарэт. асновы гіст.-літ. працэсу [у суаўтарстве; навуковае рэдагаваньне ўсяго тэксту]. Менск, 2007
  • Чалавечае вымярэньне ў сучаснай беларускай літаратуры [у суаўтарстве; навуковае рэдагаваньне ўсяго тэксту]. Менск, 2010
  • Міждысцыплінарныя дасьледаваньні актуальных праблемаў тэорыі літаратуры [у суаўтарстве; навуковае рэдагаваньне ўсяго тэксту]. Менск, 2011
  • Вялікія і Малыя Тычыны: легенды і рэальнасьць: [зборнік літаратурна-дакумэнтальных матар’ялаў пра беларускі і ўкраінскі род Тычынаў]. Менск, 2011
  • Янка Купала і Якуб Колас: учора і сёньня. Менск, 2012
  • Словы ў часе: Літаратура ад рамантызму да сымвалізму і нашаніўскага адраджэньня. (З Л. Баршчэўскім і П. Васючэнкам), 2014
  • Філязофія літаратуры. Беларускі варыянт. Менск, 2014
  • Народ і вайна. Менск, 2015

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]