Леэўвардэн
| Леэўвардэн нід. Leeuwarden | |||||
| Населены пункт | |||||
Царква Сьвятога Баніфацыюса | |||||
| |||||
| Краіна | Нідэрлянды | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| Правінцыя | Фрысьлянд | ||||
| Дата заснаваньня | 1435 | ||||
| Геаграфія | |||||
| Плошча | 170,23 км² | ||||
| Вышыня НУМ | 8 м[1] | ||||
| Часавы пас | UTC+1 | ||||
| Каардынаты | 53°12′ пн. ш. 5°48′ у. д.HGЯO | ||||
| Насельніцтва | |||||
| Колькасьць | 108 668 чал. (2018) | ||||
| Этнахаронімы | Leeuwarder | ||||
| Лічбавыя ідэнтыфікатары | |||||
| Тэлефонны код | 058 | ||||
| Паштовы індэкс | 8900–8939 і 8900 | ||||
| Узнагароды | |||||
| Сайт | leeuwarden.nl | ||||
| Леэўвардэн на мапе Нідэрляндаў Леэўвардэн | |||||
Леэўвардэн (па-нідэрляндзку: Leeuwarden, па-фрыску: Liwwadden, Ljouwert) — горад у Нідэрляндах, адміністрацыйны цэнтар правінцыі Фрысьлянд. Насельніцтва на 2018 год — 108 668 чалавек.
Леэўвардэн, разам са сталіцай Мальты Валетай, быў абраны Культурнай сталіцай Эўропы 2018 году[2].
Гісторыя
[рэдагаваць | рэдагаваць код]Мясцовасьць, дзе разьмешчаны цяперашні Леэўвардэн, была заселеная з X стагодзьдзя (хоць нядаўна выяўленыя астаткі пабудоваў, датаваных II стагодзьдзем). Пазьней на гэтым месцы існавалі тры вёскі: Ольдэнговэ, Нэеговэ і Гёк, якія ў XIV—XV стагодзьдзях былі аб’яднаныя ў паселішча, якое атрымала назву Леэўвардэн. У 1435 годзе Леэўвардэн атрымаў гарадзкія прывілеі і быў важным гандлёвым цэнтрам. У 1498 годзе Фрысьлянд становіцца часткай уладаньняў герцага Альбрэхта Саксонскага, а Леэўвардэн — ягоным адміністрацыйным цэнтрам. З XVI стагодзьдзя горад у складзе Рэспублікі Злучаных Правінцыяў, Фрысьляндам кіруе свой штатгальтэр. Росквіт гораду прыйшоўся на час кіраваньня ў якасьці штатгальтэру прынцэсы Марыі-Люізы Гэсэн-Касэльскай. Сабраную ёй калекцыю парцаляны цяпер можна пабачыць у мясцовым музэі Прынцэсэгоф.
Праведзеная ў 1868 годзе чыгунка надала новы штуршок разьвіцьцю гораду. Падчас Другой сусьветнай вайны, з 1940 да 15 красавіка 1945 году, Леэўвардэн быў акупаваны немцамі.
Славутасьці
[рэдагаваць | рэдагаваць код]- Званіца Ольдэговэ (XVI стагодзьдзе) — мае ўхіл большы, чым Пізанская вежа
- Важніца
- Царква Гротэ оф Якабэйнэркерк
- Касьцёл Сьвятога Баніфацыюса
- Музэй керамікі Прынцэсэгоф
- Музэй правінцыі Фрысьлянд — Fries Museum (у будынку былой Канцылярыі)
- Літаратурны музэй
- Скульптура каровы Us Mem (даслоўна «Нашай маці»)
Асобы
[рэдагаваць | рэдагаваць код]- Абрагам Лямбэртсан ван дэн Тэмпэль — мастак
- Мата Гары — танцоўшчыца, куртызанка, шпіёнка
- Ян Якаб Сьляўэргоф — літаратар