Крывіс

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку

Крывіс — пасада найвышэйшага жраца ў старажытнабалцкай рэлігіі. Сымбалем крывіса зьяўлялася скрыўленае жазло — крывуля, з каторай магла быць павязаная пасада Крывэ-крывэйтэ. Найстарэйшай крыніцай, у якой сустракаецца гэты панятак, зьяўляецца хроніка Пятра з Дуйсбургу. Паводле яе, крывіс меў рэзыдэнцыю ў Рамуве, а пазьней — у Вільні. Прусы ўшаноўвалі яго нібыта Папу рымскага, а ўплыў рэлігійнай улады крывіса даходзіў да земляў летувісаў і ліваў. Асноўным заняткам крывіса як сьвятара было захоўваньне вечнага агню. Разам з гэтым крывіс выконваў і функцыі судзьдзі.

Паводле зьвестак Сымона Грунаў, крывіс быў акружаны колам падначаленых яму жрацоў-вайдэлёйтаў. Калі крывіс меў цяжкую хваробу і ня быў здольны выконваць свае абавязкі, ён спальваў сябе, пасьля чаго вайдэлёйты абіралі новага крывіса. Таксама ў «Прускай хроніцы» прыводзіцца сьпіс з 48 крывісаў, які ахоплівае прамежак часу з 503 па 1265 рок.[1]

Пасьля заваёвы прускіх земляў Тэўтонскім ордэнам крывісы сышлі ў лясы, пазьней некаторы час мелі рэзыдэнцыю ў Вільні (Лізьдзейка). Апошні крывіс Гінтаўт памёр у 1414 годзе.[2]

У 2002 годзе пасада была адноўленая рухам «Рамува». З 2002 па 2014 рок яе займаў Ёнас Трынкунас, ад 2014 — Інія Трынкуненэ.

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ Simon Grunau’s Preussische Chronik. / Hrsg. von M. Perlbach, R. Philippi und P. Wagner. Bd. 1-3. — Leipzig: Duncker & Humblot, 1876—1896. — §.11. — S. 26-28
  2. ^ Narbutt T., Dzeje starozytne narodu Litewskiego. T. 1. Mitologia litewska. — Wilno: Nakładem i drukiem A. Marcinowskiego, 1835. — S. 438