Канстанцін Жданаў

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку
Канстанцін Жданаў
Род дзейнасьці праваслаўны сьвятар
Дата нараджэньня 22 сакавіка 1875
Месца нараджэньня Шаркоўшчына, Дзісенскі павет, Віленская губэрня, Расейская імпэрыя
Дата сьмерці 29 красавіка 1919 (44 гады)
Месца сьмерці Дзісна, Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка Літвы і Беларусі

Канстанцін Жданаў — (22 сакавіка 1875 — 29 красавіка 1919) — праваслаўны сьвятар, ахвяра бальшавіцкага тэрору, кананізаваны ў 2011 годзе Беларускай праваслаўнай царквой, мучанік за веру.

Біяграфія[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

У 1900 годзе Канстанцін Жданаў ажаніўся, атрымаў рукапакладаньне ў сан дыякана і пачаў служыць у царкве ў вёсцы Юдзішчына каля Шаркоўшчыны. Калі памёр яго бацька, Канстанцін папрасіў у духоўных уладаў дазвол перайсьці на служэньне ў Шаркоўшчыну, каб дапамагаць сваім малодшым братам. 30 красавіка 1900 году ў Ковенскім Петра-Паўлаўскім саборы ён быў рукапакладзены ў сан сьвятара, пасьля чаго стаў настаяцелем прыхода ў Старой Шаркоўшчыне.

На другі год служэньня айцец Канстанцін пачаў шукаць падтрымку на пабудову новай царквы ў Старой Шаркоўшчыне, бо старая царква ўжо амаль развальвалася. Эпархіяльныя ўлады дазволілі будоўлю толькі ў 1906 годзе. Стары храм быў разабраны, а закладка новага адбылася 3 ліпеня 1908 году. Айцец Канстанцін шукаў сродкі ў людзей, якія выяжджалі на заробкі. Каб сабраць грошы на іканастас, сьвятару давялося ехаць у Маскву і зьбіраць ахвяраваньні з тамтэйшых прадпрымальнікаў. Новапабудаваны Сьвята-Ўсьпенскі храм у Старой Шаркоўшчыне быў асьвечаны 13 лістапада 1912 году.

Айцец Канстанцін быў вядомым прапаведнікам, шмат часу прысьвячаў на малітву. Прыхаджане з увагай слухалі яго казаньні. Таксама сьвятар выкладаў Закон Божы ў трох вясковых школах, а ў 1916 годзе пачаў выконваць абавязкі загадчыка Беразьвецкай жаночай вучэльні, якая была эвакуяваная ў Шаркоўшчыну.

Сьвятар працягваў служэньне і пасьля ўсталяваньня камуністычнай улады, якая разгарнула жорсткі тэрор у Дзісенскім павеце. Вясной 1919 году (канец красавіка або пачатак мая) айца Канстанціна арыштавалі адразу пасьля багаслужбы і пад канвоем перавезьлі ў павятовы цэнтар. Бальшавікі расстралялі жанчын, якія спрабавалі заступіцца за сьвятара. Айца Канстанціна павялі на расстрэл разам з айцом Міхаілам Сіняўскім, настаяцелем прыхода ў Язьне. Айцец Міхаіл здолеў уцячы ад п’яных канваіраў; айцец Канстанцін не спрабаваў уцякаць. «Я нічога дрэннага не зрабіў. Што Бог спашле, тое і буду цярпець», — сказаў ён.

Схаваўшыся, айцец Міхаіл бачыў, як п’яныя камуністы катавалі айца Канстанціна. Сьвятара білі рыдлёўкай па галаве, адсеклі вуха, вырывалі валасы на галаве, пераламалі нагу. Перад сьмерцю ў яго запыталі апошняе жаданьне — і сьвятар папрасіў дазволу памаліцца. Пасьля кароткай малітвы сьвятара аглушылі моцным ударам і жывога закапалі ў яму.

Пахаваць цела айца Канстанціна ўдалося толькі праз два месяцы, пасьля таго як у чэрвені 1919 году польскія войскі, падтрыманыя мясцовымі паўстанцамі, вызвалілі Дзісенскі павет ад камуністаў. Сьвятара пахавалі ў падвале пад алтаром Сьвята-Адзігітрыеўскай царквы ў Дзісьне.

Мясцовае насельніцтва дзесяцігодзьдзямі захоўвала памяць пра айца Канстанціна Жданава. У 1995 годзе ў шаркоўшчынскай царкве пачалі служыць адмысловыя набажэнствы ў памяць сьвятара-мучаніка. Урачыстае далучэньне айца Канстанціна Жданава да ліку сьвятых адбылося 4 чэрвеня 2011 году ў Сьвята-Ўваскрасенскім храме Дзісны. У гэтым жа храме цяпер захоўваюцца мошчы мучаніка.

29 красавіка 2015 году ў цэнтры Шаркоўшчыны айцу Канстанціну Жданаву быў пастаўлены помнік.

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]