Каміла Марцінкевіч

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку
Каміла Марцінкевіч
Дата нараджэньня 4 сьнежня 1834(1834-12-04)
Месца нараджэньня Менск, Расейская імпэрыя
Дата сьмерці невядома
Месца сьмерці Вільня, Расейская імпэрыя
Месца пахаваньня Бэрнардынскія могілкі
Занятак піяністка
Інструмэнты фартэпіяна
Бацька Вінцэнт Дунін-Марцінкевіч
Вікіпэдыя мае артыкулы пра іншых асобаў з прозьвішчам Марцінкевіч.

Камі́ла Марцінке́віч (па мужу Асіпо́віч; каля 1837, Менск — 1900[1], Вільня) — музыка, кампазытарка, пэдагог, удзельніца рэвалюцыйнага ру­ху на Беларусі ў 1860-я гады. Дачка В. Дунін-Марцінкевіча.

Жыцьцяпіс[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Фартэпіяннай ігры вучылася ў менскім пансыёне Мантэграндзі. Адна з вучаніц Дамініка Стафановіча. Выступала з васьмігадовага ўзросту з канцэртамі ў Менску, Слуцку, Кіеве, Варшаве. Побач з творамі Ф. Шапэна і Ф. Ліста выконвала ўласныя варыяцыі на тэму песьні А. Варламава «Чырвоны сарафан». 3ь іншых яе твораў вядома фантазія «У летуценьні мінулага». Уваходзіла ў тэатральную трупу бацькі; у 1852 годзе брала ўдзел у паказе ў Менску першай беларускай опэры «Сялянка». Выкладала музыку ў прыватных пансіёнах.

Цяжкае матэрыяльнае становішча сям’і не дазволіла Каміле скончыць кансэрваторыю. Асноўным яе заняткам зь сярэдзіны 1850-х гг. стала музычна-пэдагагічная і асьветніцкая дзейнасьць. На пачатку 1860-х гадоў яна арганізавала ў Менску і мястэчку Гарадок на Маладэчаншчыне школы для дзяцей беднаты.

У 1861—1863 чалец менскай арганізацыі кіраўнічага органу паўстанцаў Літоўскага правінцыяльнага камітэту. Удзельнічала ў вулічных дэманстрацыях, вучыла чальцоў нелегальных гурткоў рэвалюцыйным гімнам, уласным прыкладам натхняла на рэвалюцыйную барацьбу супраць самадзяржаўя. Першы раз была арыштаваная і зьмешчаная ў псыхіятрычную бальніцу ў чэрвені 1861. Выпушчаная пасьля маніфэстацыяў пратэсту. Зноў арыштавана 3 лютага 1863; саслана ў Салікамск (Пермская губэрня). У ссылцы ўзяла шлюб з урачом К. Асіповічам. Цяжка хворая, атрымала дазвол вярнуцца на радзіму ў 1880-х гг.

Памерла ў 1900 годзе. Пахаваная ў Вільні на Бэрнардынскіх могілках.

Могілка Камілы Марцінкевіч (па мужу Асіповіч), Бэрнардынскія могілкі, Вільня, 2021

Літаратура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Ахвердава А. Пачынальнікі беларускага піянізму // Мастацтва Беларусі №2. — 1985.
  • Барышев Г. Из истории семьи В.И.Дунина-Марцинкевича // Нёман №1. — 1961.
  • Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 10: Малайзія — Мугаджары / Рэдкал.: Г.П. Пашкоў і інш. — Менск: БелЭн, 2000. — 544 с.: іл. ISBN 985-11-0169-9
  • Кісялёў Г. Сейбіты вечнага. — Мн.: 1963.
  • Маракоў Л.У. Рэпрэсаваныя літаратары, навукоўцы, работнікі асветы, грамадскія і культурныя дзеячы Беларусі, 1794—1991. Энц. даведнік. У 10 т. Т. 2.
  • Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. Т. 5: М — Пуд / Беларус. Энцыкл.; Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (галоўны рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Менск: БелЭн, 1999. — 592 с.: іл. ISBN 985-11-0141-9.

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ У Вільні знойдзена магіла Камілы Марцінкевіч, Дзедзіч,15/05/2011, https://dzedzich.org/2011/05/15/u-vilni-znojdzena-magila-kamily-marcinkevich/