Замак Сфорцаў

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку
Славутасьць
Замак Сфорцаў
Castello Sforzesco
Замак Сфорцаў увечары
Замак Сфорцаў увечары
Краіна Італія
Места Мілян
Каардынаты 45°28′13″ пн. ш. 9°10′46″ у. д. / 45.47028° пн. ш. 9.17944° у. д. / 45.47028; 9.17944Каардынаты: 45°28′13″ пн. ш. 9°10′46″ у. д. / 45.47028° пн. ш. 9.17944° у. д. / 45.47028; 9.17944
Тып будынка замак
Архітэктурны стыль Рэнэсансная архітэктура
Аўтар праекту Філярэтэ
Дата заснаваньня 1360
Статус Італьянская нацыянальная спадчына
Сайт Афіцыйны сайт
Замак Сфорцаў на мапе Італіі
Замак Сфорцаў
Замак Сфорцаў
Замак Сфорцаў
Commons-logo.svg Замак Сфорцаў на Вікісховішчы

За́мак Сфо́рцаў (па-італьянску: Castello Sforzesco) — замак у Міляне (Італія), былая рэзыдэнцыя герцагаў Міляну, адна з найбуйнейшых цытадэляў Эўропы. Разьмяшчаецца ў паўночна-заходняй частцы гістарычнага цэнтру на П’яцца Кастэльля (італ. Piazza Castello). Цяпер у замку дзейнічаюць некалькі музэяў і мастацкіх галерэяў.

Мінуўшчына[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Родавы замак Вісконціна гэтым месцы ўпершыню быў пабудаваны ў 1360-я — 1370-я. Аднак у 1447 року пасьля абвяшчэньня Амбразыянскай рэспублікі паўсталы народ разбурыў замак. У 1450 Франчэска I Сфорца распачаў ягоную рэканструкцыю. Некалькі з пакояў замку першапачаткова мелі штукарскае ўнутранае аздабленьне, найбольш вядомыя зь якіх фрэскі Леанарда да Вінчы ў Sala Delle Asse. Працавалі над аздабленьнем замку й такія майстры, як Даната Брамантэ, Філярэтэ і Чэзарыё Чэзарыяна. Пазьней замак некалькі разоў быў перабудоўваны й пазьнейшымі ўладальнікамі.

З пачаткам Італьянскіх войнаў Лядавіка Сфорца ўцёк зь Міляну, а ў Кастэльля Сфарцэска асеў францускі кароль Людовік XII. За ягоным пераемнікам Францыскам I замак быў закінуты; у 1521 року ад удару маланкі ўзарваўся парахавы склад у вежы Філярэтэ.

Замак у XVI стагодзьдзі

Пад уладай Гішпаніі замак быў разбудаваны: у XV-XVI стагодзьдзях яго абаранялі ад 1000 да 3000 чалавек, і гэта была адна з найвялікшых цытадэляў у Эўропе; была збудаваная вялізная сыстэма ўмацаваньняў з 12 бастыёнамі. Вонкавыя фартыфікацыі дасягнулі 3 км даўжыні і займалі плошчу 25,9 гектараў[1]

Падчас Рэвалюцыйных войнаў Мілян ізноў заваявалі французы. У 1796 року была прадстаўленая першая народная пэтыцыя, паводле якой замак павінен быў паўтарыць лёс Бастыліі як сымбаль «старой тыраніі». У 1801 былі раскіданыя бакавыя вежы ды гішпанскія бастыёны. Аднак неўзабаве Напалеон ухваліў праект аднаўленьня замку, ля яго быў разьбіты прасторны пляц.

Пасьля аб’яднаньня Італіі ў XIX стагодзьдзі і перадачы замку гораду пачалася ягоная рэстаўрацыя (1833—1905). У 1900 была адноўленая й вежа Філярэтэ.

Падчас бамбаваньня войскамі хаўрусьнікаў Міляну ў 1943 замак зазнаў значныя пашкоджаньні. Пасьляваенная рэканструкцыя будынку дзеля музэйных мэтаў была праведзеная архітэктурным таварыствам BBPR.

Цяпер у замку дзейнічаюць музэі «Pinacoteca del Castello Sforzesco», Музэй старажытнага мастацтва, музэй мэблі, музэй музычных інструмэнтаў і калекцыю прыкладных мастацтваў, Эгіпецкі музэй, дагістарычную сэкцыю Археалягічнага музэю і інш. Фрэскі Леанарда да Вінчы не захаваліся.

Апісаньне[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Замак разьмешчаны ў цэнтры Міляну, на паўночны захад ад П’яцца іль Дуома. З боку гэтага пляцу стаіць найвышэйшая ва ўсёй пабудове брамная вежа. На пляцы перад брамай, на яе асі знаходзіцца сучасны фантан.

Чатырохкутнік замку ахоплівае сваімі мурамі вялікі ўнутраны двор, уваход у які знаходзіцца ў вежы Філярэтэ. Брама вядзе ў Каралеўскі дворык простакутнай формы з ганкам. На супрацьлеглым баку знаходзіцца Rocchetta (бел. невялікая фартэцыя) — найбольш непрыступная частка замку, дзе Сфорцы мелі сховішча падчас нападаў.

Захаваліся таксама арэна, аглядная вежа і нэаклясыцыстычная трыюмфальная арка (1807—1838).

CastelloSforzesco-MainCourtyardPanorama.jpg

Дадатковыя зьвесткі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Мілянскія архітэктары, якія працавалі над пабудовай маскоўскага Крамлю, узялі за прыклад выгляд крэпасьці Сфорцаў для стварэньня формы вежаў і кароны зубцоў на сьценах[2].

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ Guida Milano. — Touring Club Italiano, 1985. — С. 438—439.
  2. ^ Время грандиозного строительства Кремля (II половина XV-начало XVI века)(рас.) История Московского Кремля. ФГУК Государственный историко-культурный музей-заповедник «Московский Кремль». Праверана 9 ліпеня 2012 г.

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Commons-logo.svg Замак Сфорцаўсховішча мультымэдыйных матэрыялаў