Даната Брамантэ

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку
Даната Брамантэ
Roma Statue Bramante.JPG
Імя пры нараджэньні Donato Bramante
Дата нараджэньня 1444(1444)
Месца нараджэньня Фэрміньняна
Дата сьмерці 11 красавіка 1514
Месца сьмерці Рым
Грамадзянства Італія[1]
Занятак жывапіс
архітэктура
Плынь Высокае Адраджэньне
Працы Сабор Сьвятога Пятра
Санта-Марыя-дэля-Пачэ
Санта-Марыя-дэле-Грацыё
Тэмп’ета

Даната ды Паскукіё ды Антоніё дэта іль Брамантэ (па-італьянску: Donato di Pascuccio di Antonio detto il Bramante, 1444, Фэрміньняна11 красавіка 1514, Рым) — заснавальнік і найбуйнейшы прадстаўнік архітэктуры Высокага Адраджэньня. Ягонай самай вядомай працай зьяўляецца галоўны храм заходняга хрысьціянства — базыліка Сьвятога Пятра ў Ватыкане.

Біяграфія[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Даната Брамантэ нарадзіўся ў Монтэ Асдруальда (цяпер Фэрміньняна). Юнацтва ён правёў ва Ўрбіна, дзе выпрабаваў уплыў мастакоў П’ера дэля Франчэскі і Лючана Ляўраны. Пачынаў як жывапісец. У 1476 годзе быў запрошаны ў гэтай якасьці ў Мілян да двару герцага Лядавіка Мора, дзе сустрэўся з Леанарда да Вінчы, ідэі якога ў галіне горадабудаўніцтва вырабілі на яго вялікі ўплыў.

Мілянскі пэрыяд Брамантэ доўжыўся 20 гадоў. Ён узьвёў некалькі будынкаў, напрыклад, алтарную частку царквы Санта-Марыя-дэле-Грацыё. З 1499 году пасьля захопу Міляна францускімі войскамі зьехаў у Рым. Тут мастацтва Брамантэ набыло клясычную чысьціню й манумэнтальнасьць. Найбольшай плястычнай цэласьці ён дасягнуў у маленькай капліцы-ратондзе Тэмп’ета (1502) ў двары кляштара Сан-П’етра ін Мантарыё. За папам Юліюсам II стаў галоўным папскім архітэктарам; з 1503 году вёў паводле даручэньня Юліюса II шырокія працы ў Ватыкане (двор Сан-Дамаза й двор Бэльвэдэр). Спраектаваў і пачаў будаваць галоўны храм Рыма — Сабор Сьвятога Пятра ў Ватыкане (з 1505) і пасьпеў узьвесьці храм да вышыні арак. Творчасьць Брамантэ — адна зь вяршыняў архітэктуры Адраджэньня.

У комплексе Ватыканскага палаца знаходзяцца дзьве пабудовы Брамантэ — двары Бэльвэдэр (1503—1545) і Сан Дамаза (каля 1510). Іншыя выбітныя працы Брамантэ ўлучаюць храм Тэмп’ета ў двары кляштара Сан П’етра ін Мантарыё (1502), нутраны дворык царквы Санта-Марыя-дэля-Пачэ і фасад паляцца Канчэлерыя (1499-1511), аднаго з найбольш вытанчаных рэнэсансавых палацаў у Рыме.

Літаратура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Arnaldo Bruschi, Bramante architetto, Roma-Bari, 1969.
  • Arnaldo Bruschi, Bramante, Laterza, 1973.
  • Bramante milanese e l'architettura del Rinascimento lombardo , atti del seminario di studi a cura di Christoph L. Frommel; Luisa Giordano; Richard Schofield, Padova 2005
  • E. H. Gombrich, Norma e forma. Studi sull'arte del Rinascimento, Torino, 1964
  • Stefania Buganza, Qualche considerazione sui primordi di Bramante in Lombardia in "Nuovi Studi" 11, 2005.
  • Horst Bredekamp, "La fabbrica di San Pietro. Il principio della distruzione pruduttiva", Torino, Einaudi, 2005

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Commons-logo.svg Даната Брамантэсховішча мультымэдыйных матэрыялаў

  1. ^ https://www.kulturarv.dk/kid/VisKunstner.do?kunstnerId=34975