Бэнэдыкт Дабшэвіч

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку
Бэнэдыкт Дабшэвіч
Бэнэдыкт Дабшэвіч
Бэнэдыкт Дабшэвіч
Асабістыя зьвесткі
Нарадзіўся 12 сакавіка 1722
Наваградзкі павет, Наваградзкае ваяводзтва, Вялікае Княства Літоўскае, Рэч Паспалітая
Памёр 1799
Род Дабшэвічы
Дзейнасьць фізык

Бэнэдыкт Дабшэвіч (12 сакавіка 1722, каля Наваградку[1] або на Жамойці[2] — 1799) — філёзаф, тэоляг, прадстаўнік эклектычнай філязофіі ў Вялікім Княстве Літоўскім.

Біяграфія[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

У 1739 уступіў у ордэн езуітаў. Навучаўся ў Наваградзкім езуіцкім калегіюме і Віленскай езуіцкай акадэміі.

Выкладаў філязофію і тэалёгію ў Наваградзкім і Полацкім езуіцкім калегіюмах, Віленскай езуіцкай акадэміі, у 17721773 дэкан тэалягічнага факультэту акадэміі, у 17731774 віцэ-канцлер акадэміі. 3 1782 узначальваў акруговую школу ў Крожах, у 17921794 рэктар Жамойцкай школьнай акругі.

Погляды і працы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

У філязофскіх поглядах прытрымліваўся картэзіянства пазьнейшага часу. У лёгіцы наступаваў школе Пар-Раяль, Х. Вольфу і Ф. Брэскаму. Даволі дакладна выкладаў погляды эўрапейскіх філёзафаў і натуразнаўцаў (напрыклад, геліяцэнтрычную сыстэму М. Каперніка і ягоных пасьлядоўнікаў).

Выдаў кнігі «Погляды новых філёзафаў...» (1760), якая складалася зь ягоных лекцыяў у Наваградзкім калегіюме. У гэтай кнізе выклаў сыстэмы Р. Дэкарта, П. Гасендзі і тэорыі І. Кегілера, І. Ньютана і інш.; «Лекцыі па лёгіцы...» (Вільня, 1761), у якой сьцьвярджаў, што клясычная лёгіка з пашанай ставіцца да матэматыкі, безь якой філязофстваваць ці лягізаваць «усё адно, што хадзіць бяз ног».

Вызнаваў 3 віды пазнаньня: гістарычнае, філязофскае і матэматычнае. Спалучаў тэалягічны сьветапогляд з новафілязофскімі поглядамі, што не магло не прывесьці да ўнутраных супярэчнасьцяў, якія найбольш выразна выявіліся ў ягонай кнізе «Тэзы ва ўнівэрсальную філязофію» (1763).

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ Энгельс Дарашэвіч. Дабшэвіч Бенядзікт // ВКЛ. Энцыкл. Т. 1. — Менск, 2005. С. 565.
  2. ^ Энгельс Дарашэвіч. Дабшэвіч Бенядзікт // ЭГБ. Т. 3. — Менск, 1996. С. 186.

Літаратура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]