Апанас (Мартас)

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку
Апанас
Апанас (Мартас)
Япіскап віцебскі і полацкі

АдукацыяНаваградзкая беларуская гімназія і Варшаўскі ўнівэрсытэт
Дзейнасьцьсьвятар
Нарадзіўся8 верасьня 1904
вёска Завітая, Наваградзкі павет
Памёр3 лістапада 1983
Буэнас-Айрэс
ПахаваныДжорданвіл[d]

Апанас[a], сьвецкае імя Анто́н Віке́нцьевіч Ма́ртас (8 верасьня 19043 лістапада 1983, Буэнас-Айрэс) — беларускі рэлігійны дзяяч, гісторык праваслаўнай царквы[1]. Япіскап віцебскі і полацкі (1942). Магістар багаслоўя (1933).

Біяграфія[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Нарадзіўся на Наваградчыне ў сялянскай сям’і. Скончыў Наваградзкую гімназію, у 1930 годзе багаслоўскі факультэт Варшаўскага ўнівэрсытэту. У 1933 годзе абараніў магістарскую дысэртацыю з багаслоўя. На 2-м курсе ўнівэрсытэту пастрыгся ў манахі ў Пачаеўскай лаўры. У 1938 годзе ўведзены ў сан архімандрыта. Служыў у мястэчку Кодні на Падляшшы, расейскай калёніі Благадатным каля Варшавы, месьце Валоміне[2], з 1940 году — на Холмшчыне.

8 сакавіка 1942 году рукапаложаны ў сан япіскапа віцебскага і полацкага. Браў удзел ува Ўсебеларускім царкоўным саборы (30 жніўня — 28 верасьня 1942 году), на якім абвясьцілі аўтакефалію Беларускай праваслаўнай царквы.

З 1944 году кіраваў прыходамі ў брытанскай зоне акупацыі Нямеччыны. 6 траўня 1946 году далучыўся, разам зь іншымі беларускімі япіскапамі, да Расейскай замежнай праваслаўнай царквы (РЗПЦ). З пачатку 1950-х гадоў быў архіяпіскапам РЗПЦ у Аргентыне, з 1970 году ў Аўстраліі (архіяпіскап сыднэйскі і новазэляндзкі). З 1971 году жыў у Аргентыне.

Дасьледаваў гісторыю беларускага царкоўнага і рэлігійнага жыцьця. Аўтар манаграфіі «Матар'ялы да гісторыі Праваслаўнай Беларускай царквы» (Нямеччына, 1947) і кнігі «Беларусь в исторической государственной и церковной жизни» (Буэнас-Айрэс, 1966; Менск, 1990).

Заўвагі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ Іншая форма імя — Афанасі

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ Языковіч Л. Мартас Афанасі // БЭ. Т. 10. — Менск, 2000. С. 138.
  2. ^ На ніве Хрыстовай. Архіепіскап Апанас (Мартас), Царква

Літаратура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]