Ампэр

Ампэ́р (абазначэньне: А) — асноўная адзінка вымярэньня сілы электрычнага току ў СІ.

Паводле сучаснага азначэньня, 1 ампэр — электрычны ток, пры якім зарад у адзін Кулён праходзіць праз пэўную кропку за у сэкунду. Такім чынам, Ампэр выражаецца праз фундамэнтальную фізычныю канстанту — адзінку электрычнага зарада. Гэтае азначэнне прынята ў 2018 годзе Генэральнай канфэрэнцыяй па вагах і вымярэньнях і ўступіла ў сілу 20 мая 2019.

Дагэтуль выкарыстоўвалася азначэньне было заснавана на экспэрымэнце, праведзеным францускім фізыкам Андрэ Мары Ампэрам у 1820-я: Ампэр роўны сіле такога электрычнага току, які, пры праходжаньні па двух прамых паралельных правадніках бясконцай даўжыні і нязначнага папярочнага сечыва, якія знаходзяцца на адлегласьці 1 м адзін ад аднаго ў вакуўме, ствараў бы паміж гэтымі праваднікамі сілу, роўную 2×10⁻⁷ ньютанаў на мэтар даўжыні. У сьвеце не існуе праваднікоў бясконцай даўжыні, якія б знаходзіліся ў вакууме, таму этае азначэньне немагчыма раэлізаваць на практыцы, хоць і можна наблізіцца да яго ў лябараторных умовах.

Ампэр атрымаў сваю назву ў гонар францускага фізыка Андрэ Ампэра.

Кратныя і дзельныя адзінкі

Найменьні кратных і дзельных адінак утвараюць дадаючы стандартныя прыстаўкі СІ да слова «ампэр»:

Кратныя				Дзельныя
велічыня	назва	пазначэньне		велічыня	назва	пазначэньне
101 А	дэкаампэр	даА	daА	10-1 А	дэцыампэр	дА	dА
102 А	гэктаампэр	гА	hА	10-2 А	сантыампэр	сА	cА
103 А	кіляампэр	кА	kА	10-3 А	міліампэр	мА	mА
106 А	мэгаампэр	МА	MА	10-6 А	мікраампэр	мкА	µА
109 А	гігаампэр	ГА	GА	10-9 А	нанаампэр	нА	nА
1012 А	тэраампэр	ТА	TА	10-12 А	пікаампэр	пА	pА
1015 А	пэтаампэр	ПА	PА	10-15 А	фэмтаампэр	фА	fА
1018 А	экзаампэр	ЭА	EА	10-18 А	аттаампэр	аА	aА
1021 А	зэтаампэр	ЗА	ZА	10-21 А	зэптаампэр	зА	zА
1024 А	ётаампэр	ІА	YА	10-24 А	ёктаампэр	іА	yА