Эпас пра Гільгамэша

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку
Эпас пра Гільгамэша
British Museum Flood Tablet.jpg
Гліняная таблічка з фрагмэнтам «Эпасу пра Гільгамэша». Брытанскі музэй.
Жанр: эпас
Мова арыгіналу: акадзкая
Год напісаньня: каля 2100 да н. э.
Носьбіт: гліняныя таблічкі

«Эпас пра Гільгамэша» — адзін з найстаражытнейшых захаваўшыхся літаратурных твораў у сьвеце, які быў створаны ў XXII стагодзьдзі да н. э. у Старажытным Шумэры. Меркаваць аб ім можна толькі па значна пазьнейшых сьпісах з клінапіснай бібліятэцы Ашурбанапала, цара Асырыйскага, якія адносяцца да VII стагодзьдзя да н. э. Згодна зь іншай вэрсіяй, твор ствараўся напрацягу некалькіх тысячаў гадоў.

Захаваліся асобныя шумэрскія песьні пра Гільгамэша й Энкіду. У іх адзіны вораг — Хумбаба, які ахоўвае сьвятыя кедры. За іхнімі подзьвігамі сочаць богі, якія у шумэрскіх песьнях носяць шумэрскія імёны, у эпасе пра Гільгамэша — акадзкія. Але ў шумэрскіх песьнях адсутнічае адзіны зьвязны стыржань аповесьці, які быў знойдзены акадзкім песьняром. Моц характара акадзкага Гільгамэшы, веліч ягонай душы — ня ў зьнешніх праяўленьнях, а ў адносінах з чалавекам Энкіду. «Эпас пра Гільгамэша» — гэта гімн сяброўству, якое ня проста садзейнічае перамаганьню зьнешніх перашкодаў, але й авысакароджвае.

Таксама ў эпасе адлюстраваны многія погляды філязофіі таго часу на навакольны сьвет, то бок элемэнты касмагоніі, гісторыя пра «Вялікі патоп» у позьняй рэдакцыі, этыку, месца і лёс чалавека, як то пошукі бесьсьмяротнасьці. Шмат у чым «Эпас пра Гільгамэша» параўноўваюць з творамі Гамэра — «Іліядай», за якую ён старэйшы на тысячу гадоў, і «Адысэяй».

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Commons-logo.svg Эпас пра Гільгамэшасховішча мультымэдыйных матэрыялаў