Чэслаў Зьбяранскі

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку
Чэслаў Зьбяранскі
Czesław Zbierański
6 сьнежня 1885(1885-12-06)31 траўня 1982(1982-05-31) (96 гадоў)
Месца нараджэньня Варшава
Месца сьмерці Нью-Ёрк
Прыналежнасьць Польскія легіёны, Польская вайсковая арганізацыя, Польская армія ва Францыі, Войска Польскае
Род войскаў авіяцыя
Званьне маёр
Бітвы/войны Першая сусьветная вайна, Польска-савецкая вайна
Узнагароды
Срэбны Крыж ордэна Віртуці Мілітары
Крыж камандорскі ордэна Адраджэньня Польшчы
Крыж кавалерскі ордэна Адраджэньня Польшчы
Крыж Незалежнасьці зь мячамі
Крыж Мужных
Ордэн Залаты Крыж Заслугі
У адстаўцы 1920-я гады
Чэслаў Зьбяранскі ў Вікісховішчы

Чэ́слаў Мі́хал Зьбяра́нскі (па-польску: Czesław Zbierański; 6 сьнежня 1885, Варшава — 31 траўня 1982, Нью-Ёрк) — польскі інжынэр, піянэр польскае авіяцыі, маёр Войска Польскага. У 1910—1911 гадох разам са Станіславам Цывінскім(pl) сканструяваў лятак з 2 парамі крылаў — першы польскі самалёт, часткова сабраны з мэталу.

Жыцьцяпіс[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Біплян Зьбяранскага і Цывінскага. Перад самалётам Ч. Зьбяранскі

Нарадзіўся 6 сьнежня 1885 году ў Варшаве. Пасьля сканчэньня Львоўскае палітэхнікі зацікавіўся авіяцыяй, стаў сузаснавальнікам «гуртку авіятараў» (па-польску: Koło Awiatów), дзе разам са Станіславам Цывінскім намерыўся распрацаваць і сабраць лятак. Першая спроба падняцца ў паветра (травень 1911) скончылася ўзгараньнем. 25 верасьня 1911 году ў Варшаве самалёт, пілятаваны Міхалам дэль Кампам(pl), праляцеў за 15 хвілінаў 15-20 кілямэтраў.

Падчас I сусьветнай вайны Зьбяранскі служыў у польскіх легіёнах(pl), Польскай вайсковай арганізацыі і ў авіяцыі арміі Польшчы ва Францыі (г. зв. Блакітнае арміі(pl)). Па сканчэньні вайны з бальшавікамі дэмабілізаваны.

У 1920-х гадох Зьбяранскі выпрадукоўваў аўтамабілі, матацыклы і дрызіны. У 1930 годзе распачаў працу ў дзяржаўнай адміністрацыі. Быў старастам Лунінецкага, пасьля Пружанскага паветаў (да 1939).

У 1939 зьехаў у Францыю, дзе ў часе II сусьветнай зарганізаваў і кіраваў Бюром вайсковае прамысловасьці. Пасьля эміграваў у Канаду. Працаваў над стварэньнем узбраеньняў для супрацьпаветранае абароны і кантраляваў тэхналёгію вытворчасьці Avro Anson V у Federal Aircraft Company.

Перад заканчэньнем вайны зьехаў у Злучаныя Штаты. Быў актыўным дзеячом польскае дыяспары, фундатарам ангельскамоўнага кнігазбору для бібліятэкі Авіяцыйнага інстытуту ў Варшаве (1962).

Памёр 31 траўня 1982 году ў Нью-Ёрку.

Узнагароды[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Крыніцы і заўвагі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Літаратура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Jerzy Ryszard Konieczny, Tadeusz Malinowski Mała encyklopedia lotników polskich. — wyd. I. — Warszawa: Biblioteczka Skrzydlatej Polski, Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, 1988. — Т. II. — ISBN 83-206-0734-5, ISSN 0239-5983

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Commons-logo.svg Чэслаў Зьбяранскісховішча мультымэдыйных матэрыялаў

  • Zbierański Czesław(пол.) Internetowa encyklopedia PWN. Wydawnictwo Naukowe PWN. Праверана 12 сьнежня 2010 г.
  • Zbierański Czesław(пол.) Historia Lotnictwa Polskiego Праверана 12 сьнежня 2010 г.
  • Zbierański Czesław Michał(пол.) WIEM Encyklopedia Праверана 12 сьнежня 2010 г.