Мікалай Янчук

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку
Мікалай Янчук
Mikołaj Janczuk.jpg
Нарадзіўся 17 (29) лістапада 1859
Старая Карніца, Сядлецкая губэрня, Расейская імпэрыя
Памёр 6 сьнежня 1921(1921-12-06) (62 гады)
Масква, Савецкая Расея
Навуковая сфэра этнаграфія
Месца працы Беларускі дзяржаўны ўнівэрсытэт і Маскоўскі дзяржаўны ўнівэрсытэт
Альма-матэр Маскоўскі ўнівэрсытэт

Мікала́й Андрэ́евіч Янчу́к (псэўданімы: Н. Корницкий, Białorusin; крыптонимы: Н. Я., Я. Н., Я.; 17 (29) лістапада 1859, в. Карніца, Канстанцінаўскі павет, Сядлецкая губэрня, Расейская імпэрыя — 6 сьнежня 1921, Масква, РСФСР) — пісьменьнік, этнограф, фальклярыст, літаратуразнавец, антраполяг.

Біяграфія[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Нарадзіўся ў сям’і ўніяцкага сьвятара. Скончыў расейскую школу ў Карніцы (1871), вучыўся ў гімназіях Бельску і Масквы. Скончыў Маскоўскі ўнівэрсытэт (1885). Працаваў настаўнікам, у 1892 г. вывучаў гарадзішчы в. Чэрнікаўшчына на Койданаўшчыне. З 1892 г. памочнік бібліятэкара Румянцаўскага музэю, хавальнік Дашкаўскага этнаграфічнага музэю ў Маскве. У 1889—1903 гг. сакратар аддзяленьня этнаграфіі Таварыства аматараў прыродазнаўства, антрапалёгіі і этнаграфіі пры Маскоўскім унівэрсытэце, з 1901 г. стваральнік і кіраўнік Музычна-этнаграфічнай камісіі гэтага таварыства. Адзін з заснавальнікаў часопісу «Этнографическое обозрение». Пасьля 1917 г. чытаў курс беларускай і ўкраінскай літаратур у Маскоўскім унівэрсытэце, удзельнічаў у рабоце камісіі па арганізацыі Беларускага ўнівэрсытэту. У 1918—1921 гг. чалец Беларускага навукова-культурнага таварыства ў Маскве, супрацоўнічаў зь Беларускім нацыянальным камісарыятам і Беларускім пададдзелам аддзелу асьветы нацыянальных меншасьцяў Народнага камісарыяту асьветы РСФСР, у 1921 г. прафэсар катэдры беларускай літаратуры і этнаграфіі БДУ, куды чытаць лекцыі студэнтам езьдзіў з Масквы. У адну з такіх паездак, вяртаючыся з Менску ў Маскву, захварэў на тыфус і неўзабаве памёр. Пісаў на беларускай, польскай і расейскай мовах ды палескай гаворцы.

Творы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Малорусская свадьба в Корницком приходе Константиновского уезда Седлецкой губернии. Москва. 1886.
  • А. К. Киркор, ученый исследователь Литвы и Белоруссии. (Некролог). Читано в заседании Московского археологического общества. Киев. 1887.
  • А. К. Киркор. Краткий очерк жизни и деятельности. Москва 1888.
  • По Минской губернии. (Заметки из поездки в 1886 году). Москва. 1889.
  • К истории и характеристики женских типов в героическом эпосе. Москва. 1900.
  • О мнимонародных белорусских песнях исторического и мифологического содержания. Харьков. 1908.
  • Словарь членов Общества любителей российской словесности. Москва. 1911.
  • Нарысы па гісторыі беларускай літаратуры. Старажытны пэрыяд. Менск. 1922.

Літаратура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Białokozowicz B. Mikołaj Janczuk (1859—1921). Ołsztyn. 1996.
  • Скалабан В., Шаляговіч М. Янчук Мікалай Андрэевіч. // Энцыкляпедыя гісторыі Беларусі ў 6 тамах. Т. 6. Кн. ІІ. Мінск. 2003. С. 300—301.
  • Памяць: Гіст.-дакум. хроніка Дзяржынскага р-на. — Менск: БЕЛТА, 2004. — 704 с.: іл. ISBN 985-6302-64-1.