Алена Цэпрынская

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку

Алéна Цэпры́нская (часам Цапрынская[1]; па-польску: Helena Cepryńska[2]; па-летувіску: Alena (часам Elena) Ceprinskaitė[3]; каля 1880, Случчына, Менская губэрня - 1930) - беларуская і летувіская пісьменьніца, паэтка, драматургіня, публіцыстка. Пісала па-польску, па-беларуску і па-летувіску.

Алена Цэпрынская
Асабістыя зьвесткі
Псэўданімы Алёна
Нарадзіўся Каля 1880
Случчына, Менская губэрня
Памёр Каля 1930
Літаратурная дзейнасьць
Род дзейнасьці Пісьменьніца, паэтка
Гады творчасьці 1907-1930
Мовы Польская, Беларуская, Летувіская
Дэбют 1907

Жыцьцяпіс[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Нарадзілася ў сям'і дробнага шляхціца на Случчыне. У 1911-1918, верагодна, жыла у Вільні. У 1913 г. працавала ў рэдакцыі польскамоўнай газэты «Lud». Актыўна супрацоўнічала з часопісам «Litwa». Беларускія вершы друкавала ў "Нашай Ніве"[4], пасьля па-летувіску ў «Rygos Garsas», якая выходзіла у Рызе.

Пасьля Першай сусьветнай вайны супрацоўнічала з беларускім друкам у Вільні. Лічыла сябе беларускай патрыёткай і сяброўкай летувіскай справы. У летувіскай прэсе ЗША - у газэце «Draugas» - Алена Цэпрынскайце (Цэпрынская) прыводзілася як удалы прыклад летуанізаванай польскамоўнай беларускі[5].

Дакладны год сьмерці невядомы (прыблізу лічыцца, што яна памерла ў 1930)[6], як і невядомы далейшы лёс пісьменьніцы.

Творчасьць[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Галоўным чынам вядомая як паэтка, творца «вершаванай публіцыстыкі» і казак[7].

Друкавалася ў Менску, Вільні, Львове, Рызе і Варшаве. Вершы прысьвечаныя гістарычнай памяці пра Літву і прыгажосьці Меншчыны. Спачатку пісала па-польску. Дэбютавала ў 1907 з зборнікам «Poezje»[8]. Таксама ў 1907 дэбютавала па-беларуску з перакладам верша М. Горкага «Песьня астрожніка»[9].

Пачынаючы з 1910 пачала пісаць да ўсяго па-летувіску - свае вершы і празаічныя творы друкавала ў газэтах «Rygos Garsas» і «Draugas».

У 20-ыя гады 20 ст. свае беларускія вершы і апавяданьні зьмяшчала пад псэўданімам Алёна ў часопісе «Авадзень», газэтах «Сялянская ніва», «Krynica», «Bielaruskaja krynica».

Бібліяграфія[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

● Poezje (Wilno 1907)

● Odstępca. Obrazek dramatyczny (Wilno 1909).

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  1. ^ Бліскавіцы: анталогія беларускай жаночай паэзіі міжваеннага перыяду / уклад., камент. А. Данільчык, В. Жыбуля. - Мінск: Кнігазбор, 2017, С. 249.
  2. ^ T. Sienkiewicz, Polskie życie literackie w Mińsku w XIX i na początku XX wieku (do roku 1921). Olsztyn 1997, s.140-142.
  3. ^ Draugas, 1910-11-24, N47, C. 514.
  4. ^ Алёна Цэпрынская, Марыля, Наша Ніва, 21 сьнежня 1912, С. 3.
  5. ^ Draugas, 1910-11-24, N47, C. 514.
  6. ^ Znad Wilii, 2014.1 (57), Wilno, s. 29.
  7. ^ Zdzisław J. WINNICKI, Patriotycznospołeczna działalność kobiet Polek na dalszych Kresach. Cz.2, NR 4 (159) KWIECIEŃ 2019, Magazyn Polski, C. 14.
  8. ^ T. Sienkiewicz, Polskie życie literackie w Mińsku w XIX i na początku XX wieku (do roku 1921). Olsztyn 1997, s.140-142.
  9. ^ Бліскавіцы: анталогія беларускай жаночай паэзіі міжваеннага перыяду / уклад., камент. А. Данільчык, В. Жыбуля. - Мінск: Кнігазбор, 2017, С. 249.