Адольф Белакоз

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку
Вікіпэдыя мае артыкулы пра іншых асобаў з прозьвішчам Белакоз.
Адольф Белакоз
Асабістыя зьвесткі
Нарадзіўся каля 1826
Лешна
Памёр 1895
Літаратурная дзейнасьць
Род дзейнасьці пісьменьнік
Мова беларуская мова

Адо́льф Белако́з (каля 1826, маёнтак Лешна, Ваўкавыскі павет, Гарадзенская губэрня, цяпер Зэльвенскі раён — 1902, паводле іншых зьвестак 1895; Сыбір) — выдавец, мэмуарыст.

Жыцьцяпіс[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Навучаўся ў Сьвіслацкай гімназіі. Служыў у Гарадзенскім цывільным судзе. У пачатку 1860-х гадоў жыў у Беластоку. Уваходзіў у кансьпіратыўную арганізацыю «чырвоных».

У беластоцкай падпольнай друкарні надрукаваў (разам з Браніславам Шварцэ) некалькі паўстанцкіх выданьняў, сярод іх — «Гутарка старога дзеда» і «Гутарка двух суседаў» (вядомы 4 нумары; па сутнасьці, гэта было першае пэрыядычнае выданьне на беларускай мове).

На пачатку 1863 году стаў паўстанцкім кіраўніком Беластоку. У красавіку 1863 году арыштаваны і знаходзіўся пад сьледзтвам. Пасьля вызваленьня быў пад наглядам паліцыі. Зноў арыштаваны ў чэрвені 1864 году; высланы ў Пермскую губэрню. Праз год паводле пастановы ваеннага суда сасланы ў Сыбір. Напісаў успаміны пра пэрыяд 1862—1865 гадоў: пра беластоцкую падпольную арганізацыю, зьняволеньне ў Віленскай турме, ссылку ў Сыбір. Рукапіс мэмуараў быў страчаны.

Літаратура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Маракоў Л.У. Рэпрэсаваныя літаратары, навукоўцы, работнікі асветы, грамадскія і культурныя дзеячы Беларусі, 1794—1991. Энц. даведнік. У 10 т. Т. 1. — Мн:, 2003. ISBN 985-6374-04-9.
  • Александровіч С. Х. Пуцявіны роднага слова. Мн., 1971. С. 19-24;
  • Революционная Россия и революционная Польша. М., 1967. С. 39-63;
  • Кісялёў Г. В. Сейбіты вечнага. Мн., 1963. С. 136—145;
  • Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. Т. 1: А — Беліца / Беларус. Энцыкл.; Рэдкал.: М. В. Біч і інш.; Прадм. М. Ткачова; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Менск: БелЭн, 1993. — 494 с., [8] к.: іл. ISBN 5-85700-074-2.