X86

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку
80486 DX2

x86 (па-ангельску: Intel 80x86) — архітэктура працэсара і аднайменны набор камандаў, упершыню рэалізаваная ў працэсарах кампаніі Intel. Назва ўтвораная ад дзьвюх лічбаў, якімі заканчваліся назвы працэсараў Intel раньніх мадэляў — 8086, 80186, 80286 (i286), 80386 (i386), 80486 (i486). За час свайго існаваньня набор камандаў пастаянна пашыраўся, захоўваючы сумяшчальнасьць з папярэднімі пакаленьнямі. Акрамя Intel, набор камандаў x86 таксама рэалізаваны ў працэсарах іншых вытворцаў: AMD, IBM, Siemens, VIA, Transmeta, IDT, Zhaoxin, НВА Інтэграл і інш. У цяперашні час для 32-разраднай вэрсіі архітэктуры існуе яшчэ адна назва — IA −32 (Intel Architecture — 32).

Храналёгія[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

У табліцы ніжэй прыведзены мадэлі працэсараў і сэрыі мадэляў, якія рэалізуюць варыянты набору інструкцый x86 у храналягічным парадку. Кожны элемэнт радка характарызуецца значна ўдасканаленымі або камэрцыйна пасьпяховымі дызайнамі мікраархітэктуры працэсара.

Храналёгія архітэктуры x86
Пакаленьне Упершыню зьявіліся Вядомыя мадэлі працэсараў Адрасная прастора
Лінейная Віртуальная Фізычная
1-е 1978 Intel 8086, Intel 8088 (1979) 16-bit Н/Д 20-bit
1982 Intel 80186, Intel 80188
NEC V20 і V30 (1983)
2-е 1982 Intel 80286 і клоны 30-bit 24-bit
3-е (IA-32) 1985 Intel 80386, AMD Am386 (1991) 32-bit 46-bit 32-bit
4-е 1989 Intel 80486
Cyrix Cx486SLC і DLC (1992)
AMD Am486 (1993) і Am5x86 (1995)
5-е 1993 Intel Pentium, Pentium MMX (1996)
1994 NexGen Nx586
AMD 5k86 і K5 (1996)
1995 Cyrix Cx5x86
Cyrix 6x86 і MX (1997), MII (1998)
6-е 1995 Intel Pentium Pro 36-bit (PAE)
1997 Intel Pentium II, Pentium III (1999)
Celeron (1998), Xeon (1998)
1997 AMD K6, K6-2 (1998), K6-III (1999) 32-bit
7-е 1999 AMD Athlon, Athlon XP/MP (2001)
Duron (2000), Sempron (2004)
36-bit
2000 Transmeta Crusoe 32-bit
Intel Pentium 4 36-bit
2003 Intel Pentium M
Intel Core (2006), Pentium Dual-Core (2007)
Transmeta Efficeon
8-е (x64) 2003 Athlon 64, FX, X2 (2005), Opteron
Sempron (2004), X2 (2008)
Turion 64 (2005), X2 (2006)
40-bit
2004 Pentium 4 (Prescott)
Celeron D, Pentium D (2005)
36-bit
2006 Intel Core 2
Pentium Dual-Core (2007)
Celeron Dual-Core (2008)
40-bit
2007 AMD Phenom, Phenom II (2008)
Athlon II (2009), Turion II (2009)
48-bit
2008 Intel Core 2 (45нм) 40-bit
Intel Nehalem (2009) і Westmere (2010) сэрыі
Intel Atom 36- bit
VIA Nano
2010 AMD FX 48-bit
2011 AMD APU A і E сэрыі (Llano) 40-bit
AMD APU C, E і Z сэрыі (Bobcat) 40-bit
Intel Sandy Bridge і Ivy Bridge сэрыі
2012 AMD Bulldozer і Trinity сэрыі 48-bit
Intel Xeon Phi Knights Corner 48-bit
2013 AMD Jaguar
(Athlon, Sempron)
48-bit
Intel Silvermont сэрыі 36-bit
Intel Haswell і Broadwell сэрыі 42-bit
2015 Intel Broadwell-U сэрыі
2015 Intel Skylake, Kaby Lake і Cannon Lake сэрыі 46-bit
2016 Intel Xeon Phi Knights Landing 48-bit
2016 AMD Excavator сэрыі 48-bit
2017 AMD Ryzen і Epyc сэрыі

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Commons-logo.svg X86сховішча мультымэдыйных матэрыялаў