Чаган (возера)

Зьвесткі зь Вікіпэдыі — вольнай энцыкляпэдыі
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку
Возера
Чаган
па-казаску: Шаған
Панарама Чагану
Возера Чаган
Краіна Казахстан
Плошча 5 92 км²
Найбольшая даўжыня
Найбольшая шырыня
Каардынаты 49°56′07″ пн. ш. 79°00′32″ у. д. / 49.93528° пн. ш. 79.00889° у. д. / 49.93528; 79.00889Каардынаты: 49°56′07″ пн. ш. 79°00′32″ у. д. / 49.93528° пн. ш. 79.00889° у. д. / 49.93528; 79.00889
Чаган на мапе Казахстану
Чаган
Чаган
Чаган
Commons-logo.svg Галерэя здымкаў у Вікісховішчы

Чага́н (або Балапа́н)[1] — возера ў Казахстане, створанае Чаганскімі ядзерныя выпрабаваньнямі 15 студзеня 1965 году. Ядзерных выбухі праводзіліся для народнай гаспадаркі.

Вада ў возера паступае з ракі Шаган (прыток Іртыша). Часта згадваецца як «атамнае возера». Аб'ём вады ў возеры складае прыблізна 100 000 м³. Вада ў возеры радыеактыўная.

Гісторыя[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Ядзерны выбух быў зьдзейсьнены пад зямлёй у абалоне ракі Чаган, у сьвідравіне № 1004 на глыбіні 178 мэтраў 15 студзеня 1965 году, а 5.59.59 раніцы па Грынвічы. Надалей плянавалася ў Казахстане з дапамогай ядзерных выбухаў стварыць каля 40 штучных вадаёмаў агульным аб'ёмам 120—140 млн м³. У такіх глыбокіх рэзэрвуарах з аплаўленым дном і невялікім люстэркам выпарэньня плянавалася акумуляваць вясновыя сьцёкі вод.

У пачатку 1965 года рэчышча ракі Чаганкі злучылі з утворанай варонкай каналам. Пазьней тут была пабудавана каменна-земляная плаціна з водапрапускальнымі збудаваньнямі.

Характарыстыка[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Плошча возера Чаган — 5,92 км². Аб'ём вады — 19,1 млн куб. м. Глыбіня — каля 100 мэтраў.

Крыніцы[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

Літаратура[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]

  • Казахская энциклопедия, Том 9. Раздел 18.
  • Лео Германн. Правда о великой лжи. Том 2. С.-Петербург, 1999 г.

Вонкавыя спасылкі[рэдагаваць | рэдагаваць крыніцу]