Новэ-Места-на-Мораве
| Новэ-Места-на-Мараве | |||||
| Населены пункт | |||||
| |||||
| Краіна | Чэхія | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| Край | Высачына | ||||
| Акруга | Ж’яр над Сазаваў | ||||
| Першыя згадкі | 1267[1] | ||||
| Кіраўніцтва і ўлада | |||||
| Прэзыдэнт места | Міхал Шмарда[d] | ||||
| Геаграфія | |||||
| Плошча |
| ||||
| Вышыня НУМ | 594 м | ||||
| Часавы пас | |||||
| Каардынаты | 49°33′41″ пн. ш. 16°04′27″ у. д.HGЯO | ||||
| Насельніцтва | |||||
| Колькасьць |
| ||||
| Лічбавыя ідэнтыфікатары | |||||
| Паштовы індэкс | 592 31[4] | ||||
| Нумарны знак | J | ||||
| Сайт | nmnm.cz (чэс.) | ||||
| Новэ-Места-на-Мараве на мапе Чэхіі Новэ-Места-на-Мараве | |||||
Новэ-Ме́ста-на-Мара́ве (па-чэску: Nové Město na Moravě) — горад у акрузе Ж’яр над Сазаваў ў краі Высачына ў Чэхіі. Места налічвае блізу 9900 жыхароў. Вядомы як курорт зімовых відаў спорту. Гістарычны цэнтар гораду добра захаваўся і ахоўваецца законам.
Гісторыя
[рэдагаваць | рэдагаваць код]Першая пісьмовая згадка пра Новэ-Места-на-Мараве датуецца 1267 годам, калі яно называлася назвай Бочкаў. Паселішча было закладзенае за часам калянізацыі каралеўскім бургграфам Бочкам з Обраны пасьля заснаваньня ў 1252 годзе суседняга цыстэрцыянскага кляштара ў Ж’яр над Сазаваў, але не пазьней за 1255 году. Назва Новэ-Места ўпершыню была выкарыстаная ў грамаце караля Вацлава II і ўпершыню згадваецца як мястэчка[5].
У 1312 годзе Новэ-Места перайшло ў спадчыну ўладарам Ліпам. Верагодна, у канцы XIV стагодзьдзя тут была пабудаваная крэпасьць. У 1496 годзе яго набыў Вільгэльм II Пэрнштэйн. За часам іхняга панаваньня горад зьведаў эканамічны ўздым. Была пабудаваная рэнэсансная ратуша, а крэпасьць была перабудаваная ў рэнэсансны замак. Род Пэрнштэйнаў валодаў Новэ-Местам да 1588 году. Наступнымі ўладальнікамі былі Вілем Дубскі, які рэканструяваў замак, арцыбіскуп Франц фон Дытрыхштайн і род Крацэраў, якія рупіліся эканамічным росквітам маёнтка і падтрымлівалі ў маёнтку вытворчасьць шкла і жалеза[5].
У канцы XIX стагодзьдзя атрымаў разьвіцьцё лыжны спорт, дзякуючы якому мястэчка стала цэнтрам зімовых відаў спорту. Чыгунка была пабудавана ў 1905 годзе[5].
Славутасьці
[рэдагаваць | рэдагаваць код]Пасярод гістарычнага цэнтру месьціцца Враціславаўскі пляц, названы ў гонар Враціслава Пэрнштэйна. Менавіта ў гэтым месьце можна знайсьці большасьць славутасьцяў гораду. Выцягнуты пляц забудаваны дамамі ў стылі эпохі Адраджэньня, барока і нэаклясыцызму[6].
Пасярод пляцу стаіць царква Сьвятой Кунігунды, які зважаецца за найстарэйшы помнік у месьце. Першая згадка пра касьцёл адносіцца да 1362 году. Фасаднае ўбраньне зграфіта было зробленае мастаком Карлам Немцам у 1928—1929 гады[7]. Таксама тут месьціцца фантан працы таго ж аўтара[6].
Замак у Новэ-Места-на-Мараве быў перабудаваны ў стылі барока ў XVIII стагодзьдзі і ў стылі нэарэнэсансу ў 1874 годзе. Цяпер у будынку знаходзіцца Горацкая галерэя, дзе ладзяцца выставы вырабаў з шкла, ляндшафтнага дызайну і скульптураў XX стагодзьдзя[6]. Рэнэсансны будынак былой ратушы цяпер служыць Горацкім музэем[6].
Крыніцы
[рэдагаваць | рэдагаваць код]- ↑ Historický lexikon obcí České republiky 1869–2005 (чэс.): 1. díl / пад рэд. J. Růžková, J. Škrabal — ČSÚ, 2006. — 759 с. — ISBN 978-80-250-1310-6
- ↑ Český statistický úřad Malý lexikon obcí České republiky – 2017 — Český statistický úřad, 2017.
- ↑ Český statistický úřad Počet obyvatel v obcích – k 1. 1. 2025 (чэс.) — Praha: ČSÚ, 2025.
- ↑ Рэестар тэрытарыяльнай ідэнтыфікацыі, адрасоў і нерухомасьці
- 1 2 3 «Historie města». Město Nové Město na Moravě.
- 1 2 3 4 «Urban Monument Zone». Novoměstsko.
- ↑ «Kostel sv. Kunhuty v Novém Městě na Moravě». CzechTourism.